|

در «آستانه 2» حاصل شد:

تثبیت و تعیین کمیته نظارت بر آتش‌بس

شرق: ایران، ترکیه و روسیه که بعد از نشست مسکو، زمینه گفت‌وگوهای سوری- سوری و حل بحران سوریه را فراهم‌ کردند، در دومین دور از مذاکرات آستانه تیم کاری مشترکی تشکیل دادند تا بر تداوم و تثبیت آتش‌بس در این کشور نظارت داشته باشد. بنا بر اعلام وزارت امور خارجه قزاقستان که میزبان این‌سری از نشست‌هاست؛ تیم مشترک مذکور مأموریت دارد تا جدا‌سازی گروه‌های مخالف مسلح سوریه و سازمان‌های تروریستی را تضمین و تدابیر اعتماد‌سازی دوجانبه به منظور پیشبرد فرایند سازش سیاسی را تقویت کند. این تیم کاری مشترک همچنین رایزنی و مشورت‌های دائمی درخصوص موضوعات مربوط به التزام و پایبندی طرف‌های ذی‌ربط به آتش‌بس، رسیدگی به موارد نقض قطع‌نامه 2254 شورای امنیت سازمان ملل درباره سوریه و جلوگیری از شدت‌گرفتن اوضاع در سوریه و نیز تلاش برای کم‌کردن اوضاع انسانی دشوار در این کشور را بر عهده دارد. حسین جابری‌انصاری معاون عربی و آفریقایی وزیر خارجه کشورمان که ریاست هیئت ایرانی حاضر در نشست را بر عهده داشت، درباره این جلسه توضیح داد: «در مجموع دو کار در قالب اجلاس آستانه انجام شد؛ یکی تثبیت آتش‌بس و تعیین کمیته نظارت بر آتش‌بس که همه جزئیات مرتبط با آتش‌بس را پیگیری خواهد کرد و بر موارد نقض نظارت خواهد داشت و دوم، نظارت سه کشور اصلی مؤثر در تحولات سوریه برای تسهیل گفت‌وگوهای سوری- سوری جدی میان دولت و گروه‌های اپوزیسیون سوریه در جهت رسیدن به توافق که به بحران این کشور پایان خواهد داد».
علت تأخیر هیئت ترکیه و معارضان سوری
جابری‌انصاری درباره علت تأخیر هیئت ترکیه و معارضان سوریه برای شرکت در این اجلاس گفت: «آنچه از سوی ترکیه اعلام شد دلایلی فنی بود و تأخیر در وصول دعوت‌های آنها برای آستانه 2 و گرفتاری وزارت امور خارجه آنها در ارتباط با سفر منطقه‌ای رئیس‌جمهور ترکیه».
معاون عربی و آفریقایی وزیر امور خارجه ادامه داد: «مجموع نشست‌های تخصصی برگزار شد و با رسیدن هیئت ترکیه نتیجه این نشست‌ها در قالب سه‌جانبه نهایی شد و نشست عمومی اجلاس با حضور سه کشور ضامن روسیه، ترکیه و ایران و هیئت اعزامی دولت سوریه و هیئت اعزامی از سوی گروه‌های مسلح برگزار شد. همه مسائل مرتبط با آتش‌بس، تثبیت آن و ایجاد آشتی در سوریه در قالب نظارتی که مشخص شد، در دستور کار قرار خواهد گرفت».
به گفته جابری‌انصاری، اجلاس آینده آستانه براساس توافق اولیه‌ای که در مشورت‌های دیپلماتیک نهایی خواهد شد، در کمتر از یک ماه دیگر برگزار خواهد شد. الکساندر لاورنتیف، رئیس هیئت روسیه نیز بعد از اتمام اجلاس آستانه، مواضع مطرح‌شده در این جلاس را بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: «رایزنی‌های جدی و کارسازی مطرح شد و تمام جزئیات را بررسی کردیم. باید همکاری مشترکی برای دستیابی به راه‌حل بحران سوریه ایجاد شود. گروه‌های مسلحی که در نشست آستانه شرکت نکردند می‌توانند به آتش‌بس بپیوندند». او نشست آستانه‌2 را موفقیت‌آمیز خواند و گفت: «مذاکرات سوری - سوری دور از دسترس است چون هر دو طرف هنوز به هم اطمینان ندارند».
نشست ژنو؛ 23 فوریه
دومین دور از نشست‌های آستانه روز پنجشنبه در قزاقستان برگزار و توافق شد اجلاس بعدی را ماه آینده برگزار کنند. در این میان مذاکرات صلح سوریه با ابتکار عمل سازمان ملل نیز متوقف نشده و 23 فوریه در ژنو برگزار خواهد شد. استفان دی‌میستورا نماینده ویژه سازمان ملل در سوریه در دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه گفته است مذاکرات ژنو با محوریت قانون اساسی جدید سوریه و برگزاری انتخابات خواهد بود. به گفته او، هیئت‌های شرکت‌کننده در ژنو از ۲۰ فوریه برای برگزاری دیدارهای دوجانبه با هیئت سازمان ملل پیش از آغاز رسمی مذاکرات در ژنو حضور خواهند یافت. دی‌میستورا با تأکید بر لزوم تقویت تلاش‌ها برای حمایت از روند سیاسی و ضمن تأکید مجدد بر حمایت سازمان ملل از تلاش‌های روسیه، ترکیه و ایران در راستای حل‌وفصل بحران سوریه گفت: «من مطمئنم طرح مربوط به مذاکرات آستانه که مورد حمایت ماست به برقراری آتش‌بس طولانی‌مدت کمک خواهد کرد».
دی‌میستورا تصریح کرد: «قطع‌نامه بین‌المللی شماره ۲۲۵۴ تنها سندی است که رویکردهای حل بحران سوریه را مشخص می‌کند و ما امیدواریم مذاکرات اساسی درخصوص سه مسئله انجام شود و آن تشکیل دولت انتقالی، پیش‌نویس قانون اساسی و برگزاری انتخابات تحت ‌نظارت سازمان ملل است».
لاوروف نیز تأکید کرد: «تنظیم پیش‌نویس روسیه برای قانون اساسی جدید سوریه با هدف تشویق به روند مذاکره درباره پیش‌نویس‌های مختلف قانون اساسی انجام شد. ما معتقدیم پیشنهادات روسیه احتمالا انگیزه‌ای برای آغاز مذاکرات واقعی میان سوری‌ها از جمله نمایندگان دولت کنونی و مخالفان است و ما امیدواریم تماس‌ها با مشارکت طرف روسی پیش از ازسرگیری مذاکرات مفید باشد». وزیر خارجه روسیه عنوان کرد مسکو بر مشارکت نمایندگانی از مخالفان سوریه در مذاکرات ژنو اصرار دارد. وی مجددا بر پایبندی مسکو به ادامه تلاش‌ها برای گسترش آتش‌بس در تمامی خاک سوریه تأکید کرد.

شرق: ایران، ترکیه و روسیه که بعد از نشست مسکو، زمینه گفت‌وگوهای سوری- سوری و حل بحران سوریه را فراهم‌ کردند، در دومین دور از مذاکرات آستانه تیم کاری مشترکی تشکیل دادند تا بر تداوم و تثبیت آتش‌بس در این کشور نظارت داشته باشد. بنا بر اعلام وزارت امور خارجه قزاقستان که میزبان این‌سری از نشست‌هاست؛ تیم مشترک مذکور مأموریت دارد تا جدا‌سازی گروه‌های مخالف مسلح سوریه و سازمان‌های تروریستی را تضمین و تدابیر اعتماد‌سازی دوجانبه به منظور پیشبرد فرایند سازش سیاسی را تقویت کند. این تیم کاری مشترک همچنین رایزنی و مشورت‌های دائمی درخصوص موضوعات مربوط به التزام و پایبندی طرف‌های ذی‌ربط به آتش‌بس، رسیدگی به موارد نقض قطع‌نامه 2254 شورای امنیت سازمان ملل درباره سوریه و جلوگیری از شدت‌گرفتن اوضاع در سوریه و نیز تلاش برای کم‌کردن اوضاع انسانی دشوار در این کشور را بر عهده دارد. حسین جابری‌انصاری معاون عربی و آفریقایی وزیر خارجه کشورمان که ریاست هیئت ایرانی حاضر در نشست را بر عهده داشت، درباره این جلسه توضیح داد: «در مجموع دو کار در قالب اجلاس آستانه انجام شد؛ یکی تثبیت آتش‌بس و تعیین کمیته نظارت بر آتش‌بس که همه جزئیات مرتبط با آتش‌بس را پیگیری خواهد کرد و بر موارد نقض نظارت خواهد داشت و دوم، نظارت سه کشور اصلی مؤثر در تحولات سوریه برای تسهیل گفت‌وگوهای سوری- سوری جدی میان دولت و گروه‌های اپوزیسیون سوریه در جهت رسیدن به توافق که به بحران این کشور پایان خواهد داد».
علت تأخیر هیئت ترکیه و معارضان سوری
جابری‌انصاری درباره علت تأخیر هیئت ترکیه و معارضان سوریه برای شرکت در این اجلاس گفت: «آنچه از سوی ترکیه اعلام شد دلایلی فنی بود و تأخیر در وصول دعوت‌های آنها برای آستانه 2 و گرفتاری وزارت امور خارجه آنها در ارتباط با سفر منطقه‌ای رئیس‌جمهور ترکیه».
معاون عربی و آفریقایی وزیر امور خارجه ادامه داد: «مجموع نشست‌های تخصصی برگزار شد و با رسیدن هیئت ترکیه نتیجه این نشست‌ها در قالب سه‌جانبه نهایی شد و نشست عمومی اجلاس با حضور سه کشور ضامن روسیه، ترکیه و ایران و هیئت اعزامی دولت سوریه و هیئت اعزامی از سوی گروه‌های مسلح برگزار شد. همه مسائل مرتبط با آتش‌بس، تثبیت آن و ایجاد آشتی در سوریه در قالب نظارتی که مشخص شد، در دستور کار قرار خواهد گرفت».
به گفته جابری‌انصاری، اجلاس آینده آستانه براساس توافق اولیه‌ای که در مشورت‌های دیپلماتیک نهایی خواهد شد، در کمتر از یک ماه دیگر برگزار خواهد شد. الکساندر لاورنتیف، رئیس هیئت روسیه نیز بعد از اتمام اجلاس آستانه، مواضع مطرح‌شده در این جلاس را بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: «رایزنی‌های جدی و کارسازی مطرح شد و تمام جزئیات را بررسی کردیم. باید همکاری مشترکی برای دستیابی به راه‌حل بحران سوریه ایجاد شود. گروه‌های مسلحی که در نشست آستانه شرکت نکردند می‌توانند به آتش‌بس بپیوندند». او نشست آستانه‌2 را موفقیت‌آمیز خواند و گفت: «مذاکرات سوری - سوری دور از دسترس است چون هر دو طرف هنوز به هم اطمینان ندارند».
نشست ژنو؛ 23 فوریه
دومین دور از نشست‌های آستانه روز پنجشنبه در قزاقستان برگزار و توافق شد اجلاس بعدی را ماه آینده برگزار کنند. در این میان مذاکرات صلح سوریه با ابتکار عمل سازمان ملل نیز متوقف نشده و 23 فوریه در ژنو برگزار خواهد شد. استفان دی‌میستورا نماینده ویژه سازمان ملل در سوریه در دیدار با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه گفته است مذاکرات ژنو با محوریت قانون اساسی جدید سوریه و برگزاری انتخابات خواهد بود. به گفته او، هیئت‌های شرکت‌کننده در ژنو از ۲۰ فوریه برای برگزاری دیدارهای دوجانبه با هیئت سازمان ملل پیش از آغاز رسمی مذاکرات در ژنو حضور خواهند یافت. دی‌میستورا با تأکید بر لزوم تقویت تلاش‌ها برای حمایت از روند سیاسی و ضمن تأکید مجدد بر حمایت سازمان ملل از تلاش‌های روسیه، ترکیه و ایران در راستای حل‌وفصل بحران سوریه گفت: «من مطمئنم طرح مربوط به مذاکرات آستانه که مورد حمایت ماست به برقراری آتش‌بس طولانی‌مدت کمک خواهد کرد».
دی‌میستورا تصریح کرد: «قطع‌نامه بین‌المللی شماره ۲۲۵۴ تنها سندی است که رویکردهای حل بحران سوریه را مشخص می‌کند و ما امیدواریم مذاکرات اساسی درخصوص سه مسئله انجام شود و آن تشکیل دولت انتقالی، پیش‌نویس قانون اساسی و برگزاری انتخابات تحت ‌نظارت سازمان ملل است».
لاوروف نیز تأکید کرد: «تنظیم پیش‌نویس روسیه برای قانون اساسی جدید سوریه با هدف تشویق به روند مذاکره درباره پیش‌نویس‌های مختلف قانون اساسی انجام شد. ما معتقدیم پیشنهادات روسیه احتمالا انگیزه‌ای برای آغاز مذاکرات واقعی میان سوری‌ها از جمله نمایندگان دولت کنونی و مخالفان است و ما امیدواریم تماس‌ها با مشارکت طرف روسی پیش از ازسرگیری مذاکرات مفید باشد». وزیر خارجه روسیه عنوان کرد مسکو بر مشارکت نمایندگانی از مخالفان سوریه در مذاکرات ژنو اصرار دارد. وی مجددا بر پایبندی مسکو به ادامه تلاش‌ها برای گسترش آتش‌بس در تمامی خاک سوریه تأکید کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.