|

دیپلماسی چهره‌ها در عصر خبر

علی فرامرزی

اگر عصر حاضر را عصر خبر بنامیم و بسیاری از فعل‌و‌انفعالات و اتفاقات قابل‌پیش‌بینی و غیرقابل‌پیش‌بینی را نتیجه این پدیده عظیم و سهمگین، سخن به گزاف نگفته‌ایم. در دنیايی که هرروز بر تنوع و گستردگی ابزار ارتباطی افزوده می‌شود و در کسری از دقیقه هر حادثه که بتواند خوراکی برای اشتهای سیری‌ناپذیر ذهن بشر فراهم كند، می‌تواند جایگاه و پایگاهی درخور توجه در دنیای مجازی و جهان (سوشال‌مدیا)ها داشته باشد. ازهمین‌رو است که هرروز بیش از گذشته دردنیای درهم‌پیچیده و متکثر دیپلماسی چهره‌ها و افراد خبرساز، مورد توجه و استفاده دستگاه‌های ذی‌ربط قرار می‌گیرند و برای پیشبرد اهداف مختلف و جلب توجه مردم به برنامه‌های موردنظر از شخصیت‌های فرهنگی و هنری استفاده می‌شود که ما امروزه حتی در سطح سازمان عظیم و جهانی‌اي چون سازمان ملل می‌بینیم که چگونه شخصیت‌های هنری و فرهنگی یا چهره‌های سینمايی برای برنامه‌هايی که نیاز به جلب همکاری سازمان‌های مردم‌نهاد و توجه عمومی دارد به همکاری فراخوانده می‌شوند و پرچمدار فلان برنامه یا هدف مشخص می‌شوند. این همان بخشی است که در سپهر بین‌المللی به آن دیپلماسی فرهنگی گفته می‌شود که با گسترش و عمقی که اهمیت افکار عمومی و آرای مردمی می‌یابند، تبدیل به یکی از پنج رکن اساسی پایه‌های ارتباطات سیاسی شده است. دراین‌میان بخشی از هنرمندان و چهره‌های مقبول و مورد توجه جوامع نیز با اشراف بر این موقعیت ویژه خود به‌گونه‌ای فردی و با تصمیماتی شخصی در جهت منافع عمومی جامعه از این موقعیت ویژه خود سود می‌جویند و برخی اقدامات را اتخاذ می‌کنند یا پیامی خاص را به گوش مخاطبان موردنظر خود می‌رسانند. از این ‌‌گونه است بیانیه خانم ترانه علیدوستی و به‌دنبال آن هنرمند و کارگردان جهانی ما، آقای اصغر فرهادی. البته جناب فرهادی در نوبتی دیگر و زمانی‌ که روی استیج اسکار قرار گرفته بود و افتخار جهانی دیگری بر فرهنگ این سرزمین افزود (جایزه‌ای که افتخار بسیاری از سینماگران بزرگ جهان است) با بیانیه‌ای که در آن شرایط درباره تهدید ایران خواند! می‌توان گفت تا حد زیادی آرامش را به مردم بازگردانید و یک‌بار دیگر اهمیت فرهنگ را در مناسبات جهانی که از دیرباز هم مورد توجه بوده است، یادآوری کرد. البته این‌گونه فعالیت‌ها در تاریخ ملت‌ها مسبوق‌به‌سابقه است و در لابه‌لای تاریخ کشورها می‌توان آنها را یافت. اگر بخواهیم از موضعی دیگر به این موقعیت نگاه کنیم می‌تواند یکی هم این باشد که مسئولان در برابر پدیده‌های فرهنگی چه مسئولیتی دارند و تا چه مقدار و چنددرصد از انرژی خود را؛ چه از نظر سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری صرف توجه و حمایت از این قشر از جامعه می‌کنند!؟ به‌طورمثال همه می‌دانیم که در این شرایط اقتصادی در بین طبقه متوسط، هنرمندان از آسیب‌پذیرترین قشر جامعه هستند كه با سرعت به‌سوی قشر فقیر در حرکتند، حال سؤال این است که مجموعه دولت و مجلس خصوصا کميسیون فرهنگی تا چه حد از این مهم اطلاع و به آن باور دارند و چه تمهیدات و برنامه‌هايی براي کمک به این بخش تولیدکننده فرهنگ در این عصر بی‌فرهنگی اندیشیده و در عمل برایش برنامه‌ریزی كرده‌اند. همه می‌دانیم که لایه‌های فرهنگی در همه جوامع از بخش‌هايی هستند که در عین اینکه از زیرساخت‌های نرم‌افزاری لازم و ضروری جامعه به حساب می‌آیند، ولی باید از سوبسیدها و مشوق‌های دولتی برخوردار شوند تا بتوانند به حیات و در نتیجه تولید خود ادامه دهند و انسان‌ها را به سوي رشدوتعالی راهنمايی كنند. یکی از راه‌های متداول برای کمک و تقویت طبقات فرهنگی خصوصا هنرمندان، مشوق‌های مالیاتی است؛ مشوق‌های مالیاتی را می‌توان به‌عنوان ابزاری مؤثر در حمایت اقتصادی از هنرمندان به‌گونه‌های مختلف به کار برد که از آن جمله معافیت‌های 10 تا 15‌درصدی صاحبان سرمایه و کارآفرینانی است که به‌گونه‌ای به تولیدات فرهنگی و هنری کمک مي‌كنند و حاضرند با سرمایه‌گذاری در بخش‌های هنری و فرهنگی به این‌گونه فعالیت‌ها یاری رسانند و ضمنا از معافیت‌های مالیاتی نیز بهره‌مند شوند.

اگر عصر حاضر را عصر خبر بنامیم و بسیاری از فعل‌و‌انفعالات و اتفاقات قابل‌پیش‌بینی و غیرقابل‌پیش‌بینی را نتیجه این پدیده عظیم و سهمگین، سخن به گزاف نگفته‌ایم. در دنیايی که هرروز بر تنوع و گستردگی ابزار ارتباطی افزوده می‌شود و در کسری از دقیقه هر حادثه که بتواند خوراکی برای اشتهای سیری‌ناپذیر ذهن بشر فراهم كند، می‌تواند جایگاه و پایگاهی درخور توجه در دنیای مجازی و جهان (سوشال‌مدیا)ها داشته باشد. ازهمین‌رو است که هرروز بیش از گذشته دردنیای درهم‌پیچیده و متکثر دیپلماسی چهره‌ها و افراد خبرساز، مورد توجه و استفاده دستگاه‌های ذی‌ربط قرار می‌گیرند و برای پیشبرد اهداف مختلف و جلب توجه مردم به برنامه‌های موردنظر از شخصیت‌های فرهنگی و هنری استفاده می‌شود که ما امروزه حتی در سطح سازمان عظیم و جهانی‌اي چون سازمان ملل می‌بینیم که چگونه شخصیت‌های هنری و فرهنگی یا چهره‌های سینمايی برای برنامه‌هايی که نیاز به جلب همکاری سازمان‌های مردم‌نهاد و توجه عمومی دارد به همکاری فراخوانده می‌شوند و پرچمدار فلان برنامه یا هدف مشخص می‌شوند. این همان بخشی است که در سپهر بین‌المللی به آن دیپلماسی فرهنگی گفته می‌شود که با گسترش و عمقی که اهمیت افکار عمومی و آرای مردمی می‌یابند، تبدیل به یکی از پنج رکن اساسی پایه‌های ارتباطات سیاسی شده است. دراین‌میان بخشی از هنرمندان و چهره‌های مقبول و مورد توجه جوامع نیز با اشراف بر این موقعیت ویژه خود به‌گونه‌ای فردی و با تصمیماتی شخصی در جهت منافع عمومی جامعه از این موقعیت ویژه خود سود می‌جویند و برخی اقدامات را اتخاذ می‌کنند یا پیامی خاص را به گوش مخاطبان موردنظر خود می‌رسانند. از این ‌‌گونه است بیانیه خانم ترانه علیدوستی و به‌دنبال آن هنرمند و کارگردان جهانی ما، آقای اصغر فرهادی. البته جناب فرهادی در نوبتی دیگر و زمانی‌ که روی استیج اسکار قرار گرفته بود و افتخار جهانی دیگری بر فرهنگ این سرزمین افزود (جایزه‌ای که افتخار بسیاری از سینماگران بزرگ جهان است) با بیانیه‌ای که در آن شرایط درباره تهدید ایران خواند! می‌توان گفت تا حد زیادی آرامش را به مردم بازگردانید و یک‌بار دیگر اهمیت فرهنگ را در مناسبات جهانی که از دیرباز هم مورد توجه بوده است، یادآوری کرد. البته این‌گونه فعالیت‌ها در تاریخ ملت‌ها مسبوق‌به‌سابقه است و در لابه‌لای تاریخ کشورها می‌توان آنها را یافت. اگر بخواهیم از موضعی دیگر به این موقعیت نگاه کنیم می‌تواند یکی هم این باشد که مسئولان در برابر پدیده‌های فرهنگی چه مسئولیتی دارند و تا چه مقدار و چنددرصد از انرژی خود را؛ چه از نظر سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری صرف توجه و حمایت از این قشر از جامعه می‌کنند!؟ به‌طورمثال همه می‌دانیم که در این شرایط اقتصادی در بین طبقه متوسط، هنرمندان از آسیب‌پذیرترین قشر جامعه هستند كه با سرعت به‌سوی قشر فقیر در حرکتند، حال سؤال این است که مجموعه دولت و مجلس خصوصا کميسیون فرهنگی تا چه حد از این مهم اطلاع و به آن باور دارند و چه تمهیدات و برنامه‌هايی براي کمک به این بخش تولیدکننده فرهنگ در این عصر بی‌فرهنگی اندیشیده و در عمل برایش برنامه‌ریزی كرده‌اند. همه می‌دانیم که لایه‌های فرهنگی در همه جوامع از بخش‌هايی هستند که در عین اینکه از زیرساخت‌های نرم‌افزاری لازم و ضروری جامعه به حساب می‌آیند، ولی باید از سوبسیدها و مشوق‌های دولتی برخوردار شوند تا بتوانند به حیات و در نتیجه تولید خود ادامه دهند و انسان‌ها را به سوي رشدوتعالی راهنمايی كنند. یکی از راه‌های متداول برای کمک و تقویت طبقات فرهنگی خصوصا هنرمندان، مشوق‌های مالیاتی است؛ مشوق‌های مالیاتی را می‌توان به‌عنوان ابزاری مؤثر در حمایت اقتصادی از هنرمندان به‌گونه‌های مختلف به کار برد که از آن جمله معافیت‌های 10 تا 15‌درصدی صاحبان سرمایه و کارآفرینانی است که به‌گونه‌ای به تولیدات فرهنگی و هنری کمک مي‌كنند و حاضرند با سرمایه‌گذاری در بخش‌های هنری و فرهنگی به این‌گونه فعالیت‌ها یاری رسانند و ضمنا از معافیت‌های مالیاتی نیز بهره‌مند شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.