|

تازه‌های نشر چشمه

ترکیب‌های کهنه و قصه‌های نو
«کلمه‌ها و ترکیب‌های کهنه» نوشته محمدحسن شهسواری شاید از متفاوت‌ترین کارهای این نویسنده باشد که بعد از چند سال در نشر چشمه بازنشر شده است. این مجموعه با هشت داستان کوتاه پیش از این در سال 76 در نشر آسا درآمده بود. داستان‌ها به‌لحاظ روایی تفاوت‌هایی با هم دارند، برخی داستان‌ها روایتی سرراست و داستانی تک‌خطی دارند و آرام پیش می‌روند و تمام می‌شوند و برخی دیگر این‌گونه نیستند. «تمام بعدازظهر منتظر صدای زنگ در بودیم. مادر روی پله‌ها داخل حیاط نشسته بود... مادر تکانی خورد. برای هزارمین‌بار در حیاط را باز کردم. دو طرف کوچه کوچه را، تا آن‌جایی که چشم‌هایم می‌توانست، نگاه می‌کردم. مادر هم مثل دفعه‌های پیش که در را باز می‌کردم، روسری‌ام را محکم کرد. در تمام بعدازظهر این تنها کاری بود که انجام می‌داد.» داستانِ‌ «کمی آن‌طرف‌تر، مادر، روی پله‌ها» با این جملات آغاز می‌شود. چند داستان دیگر این مجموعه نیز روایتی از روزهای جنگ به‌دست می‌دهد، از روزگاری در جایی دورتر از صحنه‌های نبرد. در یک نگاه کلی شاید بتوان گفت شهسواری در داستان‌های این مجموعه بیشتر به قصه‌پردازی توجه داشته است تا به‌کارگرفتن شگردهای فرمی و شاید از این‌روست که مجموعه «کلمه‌ها و ترکیب‌های کهنه»، نخستين مجموعه اين نويسنده در میان دیگر کارهای او تفاوتی چشمگیر دارد. «تربیت صحیح پسرم» از داستان‌های جالب‌توجه این مجموعه است که دست‌کم در زمان انتشار آن بیشتر دیده شد. این داستان روایت رابطه پدر و پسری است که در شرایط خاصی در کنار هم زندگی می‌کنند و با مرگ‌هایی مواجه‌اند که هر بار رابطه‌شان را دستخوش اتفاقاتی می‌کند. «به‌گمانم وضع دارد کم‌کم رو‌به‌راه می‌شود. منظورم آرامش خیال از بابت تربیت صحیح پسرم است. در حال حاضر تنها نگرانی‌ام این است که چند نفر دیگر باید بین من و پسرم بمیرند تا وضع کاملا عادی شود. به‌هرحال وضع پیچیده‌ای است.» دیگر داستان‌های این مجموعه نیز سعی دارد رویه عادی روابط را پس بزند و از واقعیت هرچند تلخ و هولناک روابط پرده بردارد.
کلمه‌ها و ترکیب‌های کهنه/ محمدحسن شهسواری
بی‌خبری
«ناگهان پی می‌بریم رابطه‌مان با حقیقت واقعی نیست. در حبابی زندانی شده‌ایم. ناگهان درمی‌یابیم زمان با زمانه‌مان یکی نیست. آن‌ها از جَنمی دیگرند... در حباب زندگی می‌کنیم،‌ می‌چرخیم و نفس می‌کشیم، بی‌حافظه‌ای ماهی‌گونه، که هر دور تازه که می‌زنیم گمان می‌کنیم جهان تازه‌ای آغاز شده است.» رمانِ «تن تنهایی» نوشته سحر سخایی با این سطرها آغاز می‌شود. این کتاب در سری کتاب‌های قفسه آبی نشر چشمه درآمده که در شرحِ آن آمده است: ژانری، قصه‌گو و جریان‌محور. تنِ تنهایی روایت زندگی چند شخصیت جوان است که سری پرشور دارند و در کارِ موسیقی‌اند. یکی نوازنده و دیگری آهنگساز. خودِ‌ نویسنده نیز گویا نوازنده تار و آهنگساز است و از این‌رو روایت او از زندگی شخصیت‌هایش با تجربه زیسته خودش ارتباطی نزدیک دارد. رمانِ اول سخایی پایانی روشن ندارد، پاراگراف آخر با این جملات تمام می‌شود که «کسی نمی‌داند سبا بعدها...» یا «کسی از رضا خبر ندارد...»، «حتا خبر از بردیا هم نداریم...» رمان سرشار است از واگویه‌های راوی و جملاتی که ماحصل تأملات او است درباره هستی، زمان و جهان، اما کشف اینکه تا ‌چه‌حد این تأملات تازه باشد یا به‌قول راوی «جهان تازه‌ای» آغاز شده باشد می‌ماند برای مخاطب.
تن تنهایی /سحر سخایی
مواجهه با مرگ
«نه چندان زیبا، با هوشی متوسط»، اولین رمان محمدجواد صابری به‌تازگی در نشر چشمه منتشر شده است. این رمان، ماجرای روزهای پایانی خدمت سربازی پسری جوان است که مواجهه او با مرگ زندگی‌اش را از روال طبیعی خارج می‌کند و باعث می‌شود که به زادگاه پدری‌اش برگردد و با اتفاقات و آدم‌هایی روبرو شود که علاقه‌ای به آن‌ها ندارد. او در رابطه عاشقانه‌اش نیز دچار بحران شده و این موضوع وضعیت او را وخیم‌تر می‌کند. او به کابوسی دچار است که می‌خواهد از آن خلاص شود. در بخشی از این رمان می‌خوانیم: «یکی جسدش سه شبانه‌روز کنار دیوار پادگان افتاده بود. روز آخر برف سنگینی شروع شد. و به ظهر نکشیده آن‌قدر برف روی زمین نشست که گرد فراموشی پاشید همه‌جا. حتا جسد هم خودش را فراموش کرد وگرنه وقتی برف‌ها را می‌روبیدند چنگ می‌زد به آسفالت خیابان و ماشین برف‌روب را سرجایش میخ‌کوب می‌کرد. یکی دیگر یک پا نداشت و دو سال آزگار او را یاد این شعر می‌انداخت؛ یکی روبهی دید بی‌دست‌وپای/ فروماند در لطف و صنع خدای. یکی دیگر هم جای چنگش هنوز روی دست بنفشه بود. بردیا فکر کرد ماجراهای بی‌ربطی هست که تأثیری مرموز و ناشناخته دارند. گفت این ماجراها به زندگی آدم سمت‌وسو می‌دهند. بنفشه سعی می‌کرد نگاهش را بدوزد به آخرین چیزی که در دیدرسش بود. خیلی دور نبود؛ یک متر آن‌طرف‌تر دیوار بود...». «نه چندان زیبا، با هوشی متوسط»، زبانی طنزآلود دارد و نویسنده کوشیده تا فضاسازی متفاوتی از زندگی روزمره به دست بدهد و دراین‌میان اوهام شخصیت داستان نقشی پررنگ دارد.
نه چندان زیبا، با هوشی متوسط/ محمدجواد صابری
هیچ راهی نبود
«هواپیمایی بلند می‌شود، خودرویی در حال حرکت است، دانش‌آموزی تحصیل می‌کند، یکی فلسفه می‌خواند، یکی فیزیک، نوک درخت‌های بلند محوطه خانه با هر باد ملایمی تکان می‌خورد، سکوت همیشگی شهرک لای شاخه‌ها گیر کرده است و من در این لحظه کوچک‌ترین فکر دیوانه‌کننده‌ای در مورد هیچ امری ندارم که پدرم با مشت دهانم را پر از خون می‌کند. صورتم گرم می‌شود... داغ... خون را در دهانم مزه می‌کنم... خوشم هم می‌آید...». این شروع رمانی است با نام «آن‌ها با شاعری که خیلی دوستش داشتند بد تا کردند» از مجتبا هوشیارمحبوب که این‌روزها در نشر چشمه منتشر شده است. از هوشیارمحبوب پیش از این رمان «آقای مازنی و دلتنگی‌های پدرش» منتشر شده بود. رمان تازه او، از فصل‌ها و تکه‌های کوتاهی تشکیل شده که به داستان زندگی چند پسر جوان مربوط است. ماجرای زندگی یکی از این پسران محور داستان است. او نمی‌تواند با جریان عادی زندگی کنار بیاید و درگیر وقایع اطرافش است.
آن‌ها با شاعری که خیلی دوستش داشتند.../ مجتبا هوشیارمحبوب

ترکیب‌های کهنه و قصه‌های نو
«کلمه‌ها و ترکیب‌های کهنه» نوشته محمدحسن شهسواری شاید از متفاوت‌ترین کارهای این نویسنده باشد که بعد از چند سال در نشر چشمه بازنشر شده است. این مجموعه با هشت داستان کوتاه پیش از این در سال 76 در نشر آسا درآمده بود. داستان‌ها به‌لحاظ روایی تفاوت‌هایی با هم دارند، برخی داستان‌ها روایتی سرراست و داستانی تک‌خطی دارند و آرام پیش می‌روند و تمام می‌شوند و برخی دیگر این‌گونه نیستند. «تمام بعدازظهر منتظر صدای زنگ در بودیم. مادر روی پله‌ها داخل حیاط نشسته بود... مادر تکانی خورد. برای هزارمین‌بار در حیاط را باز کردم. دو طرف کوچه کوچه را، تا آن‌جایی که چشم‌هایم می‌توانست، نگاه می‌کردم. مادر هم مثل دفعه‌های پیش که در را باز می‌کردم، روسری‌ام را محکم کرد. در تمام بعدازظهر این تنها کاری بود که انجام می‌داد.» داستانِ‌ «کمی آن‌طرف‌تر، مادر، روی پله‌ها» با این جملات آغاز می‌شود. چند داستان دیگر این مجموعه نیز روایتی از روزهای جنگ به‌دست می‌دهد، از روزگاری در جایی دورتر از صحنه‌های نبرد. در یک نگاه کلی شاید بتوان گفت شهسواری در داستان‌های این مجموعه بیشتر به قصه‌پردازی توجه داشته است تا به‌کارگرفتن شگردهای فرمی و شاید از این‌روست که مجموعه «کلمه‌ها و ترکیب‌های کهنه»، نخستين مجموعه اين نويسنده در میان دیگر کارهای او تفاوتی چشمگیر دارد. «تربیت صحیح پسرم» از داستان‌های جالب‌توجه این مجموعه است که دست‌کم در زمان انتشار آن بیشتر دیده شد. این داستان روایت رابطه پدر و پسری است که در شرایط خاصی در کنار هم زندگی می‌کنند و با مرگ‌هایی مواجه‌اند که هر بار رابطه‌شان را دستخوش اتفاقاتی می‌کند. «به‌گمانم وضع دارد کم‌کم رو‌به‌راه می‌شود. منظورم آرامش خیال از بابت تربیت صحیح پسرم است. در حال حاضر تنها نگرانی‌ام این است که چند نفر دیگر باید بین من و پسرم بمیرند تا وضع کاملا عادی شود. به‌هرحال وضع پیچیده‌ای است.» دیگر داستان‌های این مجموعه نیز سعی دارد رویه عادی روابط را پس بزند و از واقعیت هرچند تلخ و هولناک روابط پرده بردارد.
کلمه‌ها و ترکیب‌های کهنه/ محمدحسن شهسواری
بی‌خبری
«ناگهان پی می‌بریم رابطه‌مان با حقیقت واقعی نیست. در حبابی زندانی شده‌ایم. ناگهان درمی‌یابیم زمان با زمانه‌مان یکی نیست. آن‌ها از جَنمی دیگرند... در حباب زندگی می‌کنیم،‌ می‌چرخیم و نفس می‌کشیم، بی‌حافظه‌ای ماهی‌گونه، که هر دور تازه که می‌زنیم گمان می‌کنیم جهان تازه‌ای آغاز شده است.» رمانِ «تن تنهایی» نوشته سحر سخایی با این سطرها آغاز می‌شود. این کتاب در سری کتاب‌های قفسه آبی نشر چشمه درآمده که در شرحِ آن آمده است: ژانری، قصه‌گو و جریان‌محور. تنِ تنهایی روایت زندگی چند شخصیت جوان است که سری پرشور دارند و در کارِ موسیقی‌اند. یکی نوازنده و دیگری آهنگساز. خودِ‌ نویسنده نیز گویا نوازنده تار و آهنگساز است و از این‌رو روایت او از زندگی شخصیت‌هایش با تجربه زیسته خودش ارتباطی نزدیک دارد. رمانِ اول سخایی پایانی روشن ندارد، پاراگراف آخر با این جملات تمام می‌شود که «کسی نمی‌داند سبا بعدها...» یا «کسی از رضا خبر ندارد...»، «حتا خبر از بردیا هم نداریم...» رمان سرشار است از واگویه‌های راوی و جملاتی که ماحصل تأملات او است درباره هستی، زمان و جهان، اما کشف اینکه تا ‌چه‌حد این تأملات تازه باشد یا به‌قول راوی «جهان تازه‌ای» آغاز شده باشد می‌ماند برای مخاطب.
تن تنهایی /سحر سخایی
مواجهه با مرگ
«نه چندان زیبا، با هوشی متوسط»، اولین رمان محمدجواد صابری به‌تازگی در نشر چشمه منتشر شده است. این رمان، ماجرای روزهای پایانی خدمت سربازی پسری جوان است که مواجهه او با مرگ زندگی‌اش را از روال طبیعی خارج می‌کند و باعث می‌شود که به زادگاه پدری‌اش برگردد و با اتفاقات و آدم‌هایی روبرو شود که علاقه‌ای به آن‌ها ندارد. او در رابطه عاشقانه‌اش نیز دچار بحران شده و این موضوع وضعیت او را وخیم‌تر می‌کند. او به کابوسی دچار است که می‌خواهد از آن خلاص شود. در بخشی از این رمان می‌خوانیم: «یکی جسدش سه شبانه‌روز کنار دیوار پادگان افتاده بود. روز آخر برف سنگینی شروع شد. و به ظهر نکشیده آن‌قدر برف روی زمین نشست که گرد فراموشی پاشید همه‌جا. حتا جسد هم خودش را فراموش کرد وگرنه وقتی برف‌ها را می‌روبیدند چنگ می‌زد به آسفالت خیابان و ماشین برف‌روب را سرجایش میخ‌کوب می‌کرد. یکی دیگر یک پا نداشت و دو سال آزگار او را یاد این شعر می‌انداخت؛ یکی روبهی دید بی‌دست‌وپای/ فروماند در لطف و صنع خدای. یکی دیگر هم جای چنگش هنوز روی دست بنفشه بود. بردیا فکر کرد ماجراهای بی‌ربطی هست که تأثیری مرموز و ناشناخته دارند. گفت این ماجراها به زندگی آدم سمت‌وسو می‌دهند. بنفشه سعی می‌کرد نگاهش را بدوزد به آخرین چیزی که در دیدرسش بود. خیلی دور نبود؛ یک متر آن‌طرف‌تر دیوار بود...». «نه چندان زیبا، با هوشی متوسط»، زبانی طنزآلود دارد و نویسنده کوشیده تا فضاسازی متفاوتی از زندگی روزمره به دست بدهد و دراین‌میان اوهام شخصیت داستان نقشی پررنگ دارد.
نه چندان زیبا، با هوشی متوسط/ محمدجواد صابری
هیچ راهی نبود
«هواپیمایی بلند می‌شود، خودرویی در حال حرکت است، دانش‌آموزی تحصیل می‌کند، یکی فلسفه می‌خواند، یکی فیزیک، نوک درخت‌های بلند محوطه خانه با هر باد ملایمی تکان می‌خورد، سکوت همیشگی شهرک لای شاخه‌ها گیر کرده است و من در این لحظه کوچک‌ترین فکر دیوانه‌کننده‌ای در مورد هیچ امری ندارم که پدرم با مشت دهانم را پر از خون می‌کند. صورتم گرم می‌شود... داغ... خون را در دهانم مزه می‌کنم... خوشم هم می‌آید...». این شروع رمانی است با نام «آن‌ها با شاعری که خیلی دوستش داشتند بد تا کردند» از مجتبا هوشیارمحبوب که این‌روزها در نشر چشمه منتشر شده است. از هوشیارمحبوب پیش از این رمان «آقای مازنی و دلتنگی‌های پدرش» منتشر شده بود. رمان تازه او، از فصل‌ها و تکه‌های کوتاهی تشکیل شده که به داستان زندگی چند پسر جوان مربوط است. ماجرای زندگی یکی از این پسران محور داستان است. او نمی‌تواند با جریان عادی زندگی کنار بیاید و درگیر وقایع اطرافش است.
آن‌ها با شاعری که خیلی دوستش داشتند.../ مجتبا هوشیارمحبوب

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.