گفتوگو با حسین جعفریان، داور بخش اقلام تبلیغی جشنواره
کار شاخص کمتر دیدم
بهناز شیربانی: حسین جعفریان از فیلمبرداران صاحبنام سینمای ایران، در کنار جواد جلالی، ژیلا ایپکچی، ساعد مشکی و بهروز شعیبی، بخش اقلام تبلیغی جشنواره فیلم فجر سیوپنجم را قضاوت کرد.
سطح کیفی آثار چطور بود؟
با درنظرگرفتن سطح کیفی فیلمها میتوانم بگویم عکاسان کمابیش از عهده انجام درست مسئولیتشان برآمده بودند؛ ولی خب کار شاخص و چشمگیر کمتر دیدم، بهجز چند استثنا کارها به هم شبیه بودند. بخشی از این شباهتها میتواند به تکراریبودن مضامین فیلمها مربوط باشد. به این نکته هم توجه کنیم که کار عکاس فیلم بهنوعی وابسته و تحت تأثیر کار کارگردان و عواملی مانند مدیر فیلمبرداری، طراح صحنه و لباس و گریمور است؛ بنابراین قوت و ضعف کار آنها در کار عکاس نیز بازتاب پیدا میکند.
در بخش عکس فیلم، صرفا به عکسی که تعریف بهتری از فیلم داشته باشد، نگاه میشود؟
نظر شخصیام این است که عکسهای هر عکاس باید در سه دسته ارائه شوند و به هر دسته از زاویهای خاص با توجه به چارچوب و قواعد ویژه آن دسته نگریسته شود. این سه دسته عکس عبارتاند از عکسهای مربوط به صحنه، عکسهای مربوط به پشت صحنه و بالاخره عکسهای حاصل از نگاه شخصی عکاس یا اصطلاحا عکسهای هنری. عکسهای صحنه اولا باید بیننده را تا حدی در جریان محتوا و ژانر فیلم قرار دهد؛ ثانیا او را تشویق و کنجکاو کند که به دیدن فیلم برود. عکسهای پشت صحنه باید ما را با شرایط، شیوه و ظرایف کار و رخدادهای پشت صحنه آشنا کند که این دسته از عکسها با ماهیتی ژورنالیستی بیشتر میتواند بهعنوان تکمیلکننده گزارشهای سینمایی در نشریات استفاده شود. عکسهای هنری عکسهایی است که در آنها عکاس فارغ از محدودیتها و خارج از چارچوب و قواعدی که برای عکاسی فیلم تعریف شده، براساس ذوق و نگاه شخصی به ثبت تصاویری میپردازد که به نظرش جالب بوده است. عکاس میتواند این نوع عکسهای خود را حتی در نمایشگاهی شخصی ارائه دهد. عکسهای هنری گاهی میتواند برای طراحی پوستر فیلم استفاده شود.
آیا در داوری عکسهای فیلم به ساختار فیلمها هم توجه شد یا خیر؟
اگر داوران قبلا فیلمها را دیده باشند، به طور طبیعی درباره کیفیت اقلام تبلیغاتی درستتر قضاوت خواهند کرد؛ ولی معمولا داوران اکثر فیلمها را ندیدهاند. دستکم درباره خودم وضع چنین بود. بد نیست همراه با آثار خلاصهای راجع به موضوع و داستان فیلم نیز ارائه شود.
از نظر شما عکاسی فیلم درحالحاضر جایگاه قابل دفاعی دارد؟
عکس یکی از مهمترین اقلام تبلیغاتی است که به شکلهای متعدد و متنوعی ارائه میشود و محدودیت نمایش آنونس و تیزر را ندارد. در گذشته عکسهایی که در ویترینهایی که در ورودیهای سالن سینما نصب میشد، نقش مهمی در ترغیب تماشاگران برای خرید بليت و تماشای فیلم ایفا میکرد؛ ولی امروزه به ظاهر سازوکار ديگرى حاكم شده كه فضاى مجازى در آن نقش مهمى ايفا مىكند. جواب اين سؤال شما را در اصل بايد تهيهكنندگان، پخشكنندگان فيلم و سينمادارها بدهند و بگويند كار كدام عكاسها و چه شيوه كار موفقتر بوده و توانسته در موفقيت اقتصادى فيلم تأثير داشته باشد؛ يا اصولا عنصر عكس در شرايط تازه هنوز هم در تبليغ فيلم مؤثر است يا نه.
بهناز شیربانی: حسین جعفریان از فیلمبرداران صاحبنام سینمای ایران، در کنار جواد جلالی، ژیلا ایپکچی، ساعد مشکی و بهروز شعیبی، بخش اقلام تبلیغی جشنواره فیلم فجر سیوپنجم را قضاوت کرد.
سطح کیفی آثار چطور بود؟
با درنظرگرفتن سطح کیفی فیلمها میتوانم بگویم عکاسان کمابیش از عهده انجام درست مسئولیتشان برآمده بودند؛ ولی خب کار شاخص و چشمگیر کمتر دیدم، بهجز چند استثنا کارها به هم شبیه بودند. بخشی از این شباهتها میتواند به تکراریبودن مضامین فیلمها مربوط باشد. به این نکته هم توجه کنیم که کار عکاس فیلم بهنوعی وابسته و تحت تأثیر کار کارگردان و عواملی مانند مدیر فیلمبرداری، طراح صحنه و لباس و گریمور است؛ بنابراین قوت و ضعف کار آنها در کار عکاس نیز بازتاب پیدا میکند.
در بخش عکس فیلم، صرفا به عکسی که تعریف بهتری از فیلم داشته باشد، نگاه میشود؟
نظر شخصیام این است که عکسهای هر عکاس باید در سه دسته ارائه شوند و به هر دسته از زاویهای خاص با توجه به چارچوب و قواعد ویژه آن دسته نگریسته شود. این سه دسته عکس عبارتاند از عکسهای مربوط به صحنه، عکسهای مربوط به پشت صحنه و بالاخره عکسهای حاصل از نگاه شخصی عکاس یا اصطلاحا عکسهای هنری. عکسهای صحنه اولا باید بیننده را تا حدی در جریان محتوا و ژانر فیلم قرار دهد؛ ثانیا او را تشویق و کنجکاو کند که به دیدن فیلم برود. عکسهای پشت صحنه باید ما را با شرایط، شیوه و ظرایف کار و رخدادهای پشت صحنه آشنا کند که این دسته از عکسها با ماهیتی ژورنالیستی بیشتر میتواند بهعنوان تکمیلکننده گزارشهای سینمایی در نشریات استفاده شود. عکسهای هنری عکسهایی است که در آنها عکاس فارغ از محدودیتها و خارج از چارچوب و قواعدی که برای عکاسی فیلم تعریف شده، براساس ذوق و نگاه شخصی به ثبت تصاویری میپردازد که به نظرش جالب بوده است. عکاس میتواند این نوع عکسهای خود را حتی در نمایشگاهی شخصی ارائه دهد. عکسهای هنری گاهی میتواند برای طراحی پوستر فیلم استفاده شود.
آیا در داوری عکسهای فیلم به ساختار فیلمها هم توجه شد یا خیر؟
اگر داوران قبلا فیلمها را دیده باشند، به طور طبیعی درباره کیفیت اقلام تبلیغاتی درستتر قضاوت خواهند کرد؛ ولی معمولا داوران اکثر فیلمها را ندیدهاند. دستکم درباره خودم وضع چنین بود. بد نیست همراه با آثار خلاصهای راجع به موضوع و داستان فیلم نیز ارائه شود.
از نظر شما عکاسی فیلم درحالحاضر جایگاه قابل دفاعی دارد؟
عکس یکی از مهمترین اقلام تبلیغاتی است که به شکلهای متعدد و متنوعی ارائه میشود و محدودیت نمایش آنونس و تیزر را ندارد. در گذشته عکسهایی که در ویترینهایی که در ورودیهای سالن سینما نصب میشد، نقش مهمی در ترغیب تماشاگران برای خرید بليت و تماشای فیلم ایفا میکرد؛ ولی امروزه به ظاهر سازوکار ديگرى حاكم شده كه فضاى مجازى در آن نقش مهمى ايفا مىكند. جواب اين سؤال شما را در اصل بايد تهيهكنندگان، پخشكنندگان فيلم و سينمادارها بدهند و بگويند كار كدام عكاسها و چه شيوه كار موفقتر بوده و توانسته در موفقيت اقتصادى فيلم تأثير داشته باشد؛ يا اصولا عنصر عكس در شرايط تازه هنوز هم در تبليغ فيلم مؤثر است يا نه.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.