|

تک‌وتنها در معرض خطر

گراهام گرین نویسنده‌ای بود با زندگی پرماجرا. نویسنده‌ای که در بسیاری از رخدادهای مهم زمانه‌اش حاضر و ناظر بود. رمان‌های او پرماجرا و درعین‌حال تامل‌انگیزند. گابریل گارسیا مارکز در مقاله‌ای درباره جایزه نوبل و برندگان آن می‌گوید که همواره یکی از افسوس‌هایش این است که چرا گراهام گرین نوبل ادبیات را نبرده است. «مأمور معتمد» رمانی است از گراهام گرین به ترجمه تورج یاراحمدی. ترجمه یاراحمدی از این رمان بار اول سال‌ها پیش به چاپ رسیده بود، اما این ترجمه امسال با ویراستی تازه در نشر کتاب‌سرای نیک منتشر شده است. رمان «مأمور معتمد»، داستان مرد میانسالی است که برای نجات کشورش که در جنگ داخلی به‌سر می‌برد از سوی دولت مأمور شده تا برای بستن قرارداد با معدن زغال‌سنگی به انگلستان سفر کند. از طرف دیگر شورشیان فردی را مأمور می‌کنند تا مانع بستن این قرارداد شود و خود قرارداد خریدی با صاحبان معدن زغال‌سنگ منعقد کند. دراین‌میان شخصیت اصلی داستان مورد بی‌اعتمادی و بدگمانی هم‌وطنان و همه کسانی قرار می‌گیرد که با آنها روبه‌رو می‌شود. «مأمور معتمد» رمانی پرکشش و مهیج در ژانر جاسوسی و جنایی است. گراهام گرین اما نویسنده‌ای نیست که با ایجاد تعلیق و کشش، صرفا سرگرم‌کردن خواننده را مدنظر داشته باشد. او در این رمان نیز همچون بسیاری از آثار دیگرش، دغدغه‌های انسانی و اخلاقی خود را در دل داستانی پرکشش و جذاب و سرگرم‌کننده تعبیه کرده است و به تنهایی انسانی پرداخته است که در جهانی موحش و عاری از فضیلت‌های اخلاقی گرفتار شده. چنان‌که در توضیح پشت جلد ترجمه فارسی این رمان آمده «در خلال داستانی که رویه سطحی آن حاکی از ماجراهای بسیار است، گراهام گرین در لایه زیرین داستان به مفاهیمی‌ از قبیل صداقت، اعتبار، اعتماد و ایثار می‌پردازد و نشان می‌دهد که در جهانی غرق در دروغ و ریا، دشوار است، ولی می‌توان پایبند فضیلت‌هایی بود که انسان را از همه جهان پیرامونش متمایز و متعین می‌سازد.» مأمور معتمد، رمانی است در چهار بخش با عنوان‌های «شکار»، «شکارگر»، «آخرین تیر ترکش» و «پایان کار». آنچه می‌خوانید سطرهایی است از بخش اول این رمان با عنوان شکار: «... زمان به کندی می‌گذشت. د. آن را به حساب استراحت می‌گذاشت. بعد از چندی از توی راهرو دیگر صدایی نیامد: دخترک نتوانسته بود گردگیری را از آن بیشتر کش بدهد. با خود گفت: اگر هفت‌تیری داشتم، این‌قدر احساس ناتوانی نمی‌کردم. ولی نمی‌شد با خودش هفت‌تیر بیاورد: ردکردنش از گمرک مستلزم خطرکردن بسیار بود. لابد این‌جا هم برای به‌دست‌آوردن مخفیانه هفت‌تیر راهی داشت، که او از آن خبر نداشت. دریافت که اندکی هراسیده است: وقت به‌قدری تنگ بود که یقینا آن‌طرفی‌ها به‌زودی کلکی سوار می‌کردند. حال که اول با کتک‌کاری شروع کرده بودند، قدم بعدی‌شان احتمالا حادتر می‌بود. این‌که خود را در معرض خطر تک‌وتنها می‌دید عجیب و غریب و دلتنگ‌کننده و وحشتناک می‌نمود؛ تا آن وقت معمولا سراسر شهر همراه او خطر را می‌چشید. باز ذهنش معطوف زندان شد: آن‌موقع هم تنها بود. جنگ در روزگار کهن بهتر بود...»

گراهام گرین نویسنده‌ای بود با زندگی پرماجرا. نویسنده‌ای که در بسیاری از رخدادهای مهم زمانه‌اش حاضر و ناظر بود. رمان‌های او پرماجرا و درعین‌حال تامل‌انگیزند. گابریل گارسیا مارکز در مقاله‌ای درباره جایزه نوبل و برندگان آن می‌گوید که همواره یکی از افسوس‌هایش این است که چرا گراهام گرین نوبل ادبیات را نبرده است. «مأمور معتمد» رمانی است از گراهام گرین به ترجمه تورج یاراحمدی. ترجمه یاراحمدی از این رمان بار اول سال‌ها پیش به چاپ رسیده بود، اما این ترجمه امسال با ویراستی تازه در نشر کتاب‌سرای نیک منتشر شده است. رمان «مأمور معتمد»، داستان مرد میانسالی است که برای نجات کشورش که در جنگ داخلی به‌سر می‌برد از سوی دولت مأمور شده تا برای بستن قرارداد با معدن زغال‌سنگی به انگلستان سفر کند. از طرف دیگر شورشیان فردی را مأمور می‌کنند تا مانع بستن این قرارداد شود و خود قرارداد خریدی با صاحبان معدن زغال‌سنگ منعقد کند. دراین‌میان شخصیت اصلی داستان مورد بی‌اعتمادی و بدگمانی هم‌وطنان و همه کسانی قرار می‌گیرد که با آنها روبه‌رو می‌شود. «مأمور معتمد» رمانی پرکشش و مهیج در ژانر جاسوسی و جنایی است. گراهام گرین اما نویسنده‌ای نیست که با ایجاد تعلیق و کشش، صرفا سرگرم‌کردن خواننده را مدنظر داشته باشد. او در این رمان نیز همچون بسیاری از آثار دیگرش، دغدغه‌های انسانی و اخلاقی خود را در دل داستانی پرکشش و جذاب و سرگرم‌کننده تعبیه کرده است و به تنهایی انسانی پرداخته است که در جهانی موحش و عاری از فضیلت‌های اخلاقی گرفتار شده. چنان‌که در توضیح پشت جلد ترجمه فارسی این رمان آمده «در خلال داستانی که رویه سطحی آن حاکی از ماجراهای بسیار است، گراهام گرین در لایه زیرین داستان به مفاهیمی‌ از قبیل صداقت، اعتبار، اعتماد و ایثار می‌پردازد و نشان می‌دهد که در جهانی غرق در دروغ و ریا، دشوار است، ولی می‌توان پایبند فضیلت‌هایی بود که انسان را از همه جهان پیرامونش متمایز و متعین می‌سازد.» مأمور معتمد، رمانی است در چهار بخش با عنوان‌های «شکار»، «شکارگر»، «آخرین تیر ترکش» و «پایان کار». آنچه می‌خوانید سطرهایی است از بخش اول این رمان با عنوان شکار: «... زمان به کندی می‌گذشت. د. آن را به حساب استراحت می‌گذاشت. بعد از چندی از توی راهرو دیگر صدایی نیامد: دخترک نتوانسته بود گردگیری را از آن بیشتر کش بدهد. با خود گفت: اگر هفت‌تیری داشتم، این‌قدر احساس ناتوانی نمی‌کردم. ولی نمی‌شد با خودش هفت‌تیر بیاورد: ردکردنش از گمرک مستلزم خطرکردن بسیار بود. لابد این‌جا هم برای به‌دست‌آوردن مخفیانه هفت‌تیر راهی داشت، که او از آن خبر نداشت. دریافت که اندکی هراسیده است: وقت به‌قدری تنگ بود که یقینا آن‌طرفی‌ها به‌زودی کلکی سوار می‌کردند. حال که اول با کتک‌کاری شروع کرده بودند، قدم بعدی‌شان احتمالا حادتر می‌بود. این‌که خود را در معرض خطر تک‌وتنها می‌دید عجیب و غریب و دلتنگ‌کننده و وحشتناک می‌نمود؛ تا آن وقت معمولا سراسر شهر همراه او خطر را می‌چشید. باز ذهنش معطوف زندان شد: آن‌موقع هم تنها بود. جنگ در روزگار کهن بهتر بود...»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.