|

احمدرضا احمدي در حضور ديگران

سلام به تعجب

پارسا شهري: «سلام به تعجب كه گل‌كاري ابتداي قريه بود... بي‌درنگ و بدون امضا احمدرضا احمدي را به ياد مي‌آوريم و اين درست است كه در نخستين برگ‌هاي ورودش به جهان شعر فارسي حس شگفت‌زدگي اثر او را مشخص مي‌كرد؛ چند لحظه تعجب و سپس چراغ‌ها در روح آدمي روشن مي‌شود. چه‌كسي جز او مي‌تواند اين‌همه به‌ظاهر ساده حرف بزند و درعين‌حال تقليدناپذير باشد؟» سپانلو در يادداشت «فراتر از ارزش‌هاي بي‌ترديد» شاعرِ معاصر و هم‌دوره‌اش، احمدرضا احمدي را بازخواني مي‌كند. او از سبكِ خاص او آغاز مي‌كند، ديگران نيز، از هر زاويه‌اي كه به شعرهاي احمدي نزديك شده باشند، سر آخر سبك خاص او را يادآور شده‌اند. از مهرداد صمدي و رضا براهني و ضياء موحد و سيمين بهبهاني و منوچهر آتشي و شهريار مندني‌پور گرفته تا اميرهوشنگ افتخاري‌راد و كاميار عابدي و داريوش كيارس و ديگران. رسول رخشا در كتاب «سپيدي‌هاي پراكنده» اين مقالات و نوشته‌ها را از ساليان مختلف و نسل‌هاي متفاوت گرد هم آورده تا شمايي از جهانِ شعر و شاعري اين شاعر معاصر به‌دست دهد. او در مقدمه مفصل خود از احمدرضا احمدي گفته است، از طبعِ شعر او و خلق‌وخويش. بعد به تبار هنرمنداني اشاره مي‌كند كه با پشتوانه نسل پيش از خود توانستند هنر مدرن ايران را پديد آورند و زمينه و زمانه‌اي كه شاعر در آن زيسته و سروده است. مقدمه كه تمام مي‌شود بخشِ «گزارش شعر»‌ با مقالاتي از شاعران و منتقدان و اهلِ ادبيات از ديروز تا امروز آغاز مي‌شود از تفكرات مختلف. «پرسه در متن‌هاي فراموشي» مهرداد صمدي نخستين مطلب اين بخش است. «احمدرضا احمدي زبان شعري خاص خود را دارد كه براي نقد اشعارش لزوما باید اين زبان را كاويد. شعر او داراي بيان تصويري است؛ به‌جاي آنكه او در كلمه فكر كند در تصوير فكر مي‌كند و به‌جاي آنكه با واژه‌هاي مجرد حرف بزند با تصاوير قابل‌لمس حرف مي‌زند.» مقاله بعدي كه از آنِ ‌رضا براهني است از همان عنوان مخاطب را ميخكوب مي‌كند: «مناجات يك جنين». او از تصوير جنين‌هاي توي الكل آغاز مي‌كند در شيشه‌هاي بزرگ داخل الكلي كه سكوت مطلقي بر آنها حاكم است. جنين‌ها اما يكباره به صدا درمي‌آيند انگار و سرودي ناقص را همچون خودِ ناقص‌شان زمزمه خواهند كرد: «تيك ‌تاك تيك تاك، انتظار، سكوت، پرسه/ تيك تاك،‌ تيك تاك، انتظار، هياهو، خستگي...تيك تاك، تيك تاك،‌ من با گل پونه در يك روز متولد شدم/ تيك تاك، تيك تاك، پنجره باز شد، ‌چهره خودش بود/ تيك تاك، تيك تاك، دنگ» و بعد صدا به‌ سكوت مي‌گرايد. براهني از همين تعبير به ايده‌اي درباره شعرهاي احمدرضا احمدي مي‌رسد. «اين تصويري است كه گاهي من از شعرهاي احمدرضا احمدي دارم. تصويري از يك جنين پشت ويترين‌هاي تميز شهر. و اگر شعر او را مناجات ناقص يك جنين در ساعتي پيش از طلوع صبح صادق بنامم اشتباه نكرده‌ام...»

پارسا شهري: «سلام به تعجب كه گل‌كاري ابتداي قريه بود... بي‌درنگ و بدون امضا احمدرضا احمدي را به ياد مي‌آوريم و اين درست است كه در نخستين برگ‌هاي ورودش به جهان شعر فارسي حس شگفت‌زدگي اثر او را مشخص مي‌كرد؛ چند لحظه تعجب و سپس چراغ‌ها در روح آدمي روشن مي‌شود. چه‌كسي جز او مي‌تواند اين‌همه به‌ظاهر ساده حرف بزند و درعين‌حال تقليدناپذير باشد؟» سپانلو در يادداشت «فراتر از ارزش‌هاي بي‌ترديد» شاعرِ معاصر و هم‌دوره‌اش، احمدرضا احمدي را بازخواني مي‌كند. او از سبكِ خاص او آغاز مي‌كند، ديگران نيز، از هر زاويه‌اي كه به شعرهاي احمدي نزديك شده باشند، سر آخر سبك خاص او را يادآور شده‌اند. از مهرداد صمدي و رضا براهني و ضياء موحد و سيمين بهبهاني و منوچهر آتشي و شهريار مندني‌پور گرفته تا اميرهوشنگ افتخاري‌راد و كاميار عابدي و داريوش كيارس و ديگران. رسول رخشا در كتاب «سپيدي‌هاي پراكنده» اين مقالات و نوشته‌ها را از ساليان مختلف و نسل‌هاي متفاوت گرد هم آورده تا شمايي از جهانِ شعر و شاعري اين شاعر معاصر به‌دست دهد. او در مقدمه مفصل خود از احمدرضا احمدي گفته است، از طبعِ شعر او و خلق‌وخويش. بعد به تبار هنرمنداني اشاره مي‌كند كه با پشتوانه نسل پيش از خود توانستند هنر مدرن ايران را پديد آورند و زمينه و زمانه‌اي كه شاعر در آن زيسته و سروده است. مقدمه كه تمام مي‌شود بخشِ «گزارش شعر»‌ با مقالاتي از شاعران و منتقدان و اهلِ ادبيات از ديروز تا امروز آغاز مي‌شود از تفكرات مختلف. «پرسه در متن‌هاي فراموشي» مهرداد صمدي نخستين مطلب اين بخش است. «احمدرضا احمدي زبان شعري خاص خود را دارد كه براي نقد اشعارش لزوما باید اين زبان را كاويد. شعر او داراي بيان تصويري است؛ به‌جاي آنكه او در كلمه فكر كند در تصوير فكر مي‌كند و به‌جاي آنكه با واژه‌هاي مجرد حرف بزند با تصاوير قابل‌لمس حرف مي‌زند.» مقاله بعدي كه از آنِ ‌رضا براهني است از همان عنوان مخاطب را ميخكوب مي‌كند: «مناجات يك جنين». او از تصوير جنين‌هاي توي الكل آغاز مي‌كند در شيشه‌هاي بزرگ داخل الكلي كه سكوت مطلقي بر آنها حاكم است. جنين‌ها اما يكباره به صدا درمي‌آيند انگار و سرودي ناقص را همچون خودِ ناقص‌شان زمزمه خواهند كرد: «تيك ‌تاك تيك تاك، انتظار، سكوت، پرسه/ تيك تاك،‌ تيك تاك، انتظار، هياهو، خستگي...تيك تاك، تيك تاك،‌ من با گل پونه در يك روز متولد شدم/ تيك تاك، تيك تاك، پنجره باز شد، ‌چهره خودش بود/ تيك تاك، تيك تاك، دنگ» و بعد صدا به‌ سكوت مي‌گرايد. براهني از همين تعبير به ايده‌اي درباره شعرهاي احمدرضا احمدي مي‌رسد. «اين تصويري است كه گاهي من از شعرهاي احمدرضا احمدي دارم. تصويري از يك جنين پشت ويترين‌هاي تميز شهر. و اگر شعر او را مناجات ناقص يك جنين در ساعتي پيش از طلوع صبح صادق بنامم اشتباه نكرده‌ام...»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.