|

اردوگاه کار اجباری، از آلمان نازی تا چین کمونیست

هادي‌فيروزي: هر سال روز ۲۷ ژانویه به مناسبت آزادسازی اردوگاه آشویتس از دست نازی‌ها و به یاد قربانیان هولوکاست مراسمی در بسیاری از کشورها و به‌ویژه لهستان برپا می‌شود. نیمی از حدود شش‌میلیون یهودی‌ای که در هولوکاست جان باختند، در لهستان زندگی می‌کردند. لهستان جایی است که اردوگاه کار اجباری آشویتس متعلق به نازی‌ها در آنجا واقع بود و تنها در آشویتس بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ بیش از یک‌میلیون نفر که عمدتا از اروپایی‌های یهودی‌مذهب بودند در این اردوگاه کشته شدند.
هفته گذشته هفتادودومین سالگرد در لهستان گرامی داشته شد و شماری از بازماندگان هولوکاست هم‌زمان با حضور نخست‌وزیر لهستان در مراسم یادبود قربانیان این واقعه در اردوگاه آشویتس گردهم آمدند. نخست‌وزیر لهستان در این مراسم یادآور شد که این واقعه نباید فراموش شود. پارلمان آلمان نیز هم‌زمان با حضور صدراعظم و رئیس‌جمهوری آلمان، یاد قربانیان هولوکاست را گرامی داشت. همچنین رهبر کاتولیک‌های جهان در واتیکان با نمایندگان کنگره یهودیان اروپا دیدار کرد. کریستینا، یکی از بازماندگان، درباره دوران اسارتش می‌گوید: «دائم گریه می‌کردم زیرا روان ما آسیب دیده بود. ما کودکان را هم در اردوگاه داشتیم. اگرچه من در آشویتش نبودم، ولی در اردوگاه ووچ به‌سر می‌بردم. اسمش را آشویتس کوچک برای جوانان و کودکان لهستانی گذاشته بودند. سخت‌گیری زیاد و مقررات ظالمانه‌ای علیه ما اعمال می‌شد». هرچند که با افول نازیسم و پایان جنگ جهانی، پرونده آن اردوگاه‌ بدنام بسته شد، اما در چین، سیستم اردوگاه‌های کار اجباری در حجم وسیعی همچنان به کار خود ادامه می‌دهد. تنها با این تفاوت که در سال‌های اخیر نام‌ و ظاهری متفاوت به خود گرفته است. سابقه اردوگاه‌های کار اجباری در چین به دهه ۱۹۵۰ در دوران مائو برمی‌گردد. در دهه ۱۹۸۰، مقامات حزب کمونیست چین این سیستم را مجددا احیا کردند و از سال ۱۹۹۹ با شروع آزار و شکنجه روش معنوی فالون‌گونگ (فالون دافا)، این اردوگاه‌ها به اوج فعالیت خود رسیدند و صدها اردوگاه کار اجباری به اردوگاه‌های پیشین افزوده شد. یکی از گزارش‌های وزارت امور خارجه ایالات متحده درباره چین، خبر از وجود 340 اردوگاه کار اجباری در این کشور می‌داد. اردوگاه‌هایی که بعضی از آنها به‌تنهایی گنجایش نگهداری 300 هزار نفر را دارند. در سال‌های اخیر گروه‌های مختلفی از مردم چین، شامل مخالفان سیاسی، اقلیت‌های مذهبی و عقیدتی، وکلا و روزنامه‌نگاران در اردوگاه‌های کار اجباری چین حبس بوده‌اند، اما طبق آمار و مستندات، تمرین‌کننده‌های روش معنوی فالون‌گونگ بیشترین گروهی بوده‌اند که در اردوگاه‌های کار اجباری چین حضور داشته‌اند. فالون‌گونگ که یکی از روش‌های مراقبه و تزکیه چینی است، از اوایل دهه ۱۹۹۰، به دلیل فواید چشمگیر آن در بهبود سلامت روحی و جسمی مردم، در چین محبوبیت زیادی پیدا کرد، اما حزب کمونیست چین نگران شد که گسترش این روش معنوی باعث حذف باورها و ایده‌های کمونیستی از جامعه شود، بنابراین در سال ۱۹۹۹ راه آزار و سرکوب شدید آن را در پیش گرفت. اوایل سال ۲۰۱۳، سی‌ان‌ان، با انتشار نامه‌ای که از یک اردوگاه کار اجباری در چین به بیرون درز پیدا کرده بود باعث شد توجه رسانه‌ها به این موضوع بیشتر جلب شود. سی‌ان‌ان گزارش داد که یکی از شهروندان آمریکایی در یکی از روزهای کریسمس، پس از خرید یک جعبه تزئیناتی، متوجه شد که داخل آن یک نامه جاسازی شده است. نگارنده نامه نوشته بود که این جعبه در اردوگاه کار اجباری «ماسانجیا»، واقع در استان لیائونینگ چین ساخته شده است.
در این نامه آمده بود که ‌هزاران نفر در این مکان حبس هستند که بسیاری از آنها تمرین‌کنندگان شکنجه‌شده فالون‌گونگ هستند و زندانیان 15 ساعت در روز کار می‌کنند. نویسنده نامه، خواسته است که نامه‌اش به سازمان‌های حقوق‌ بشر فرستاده شود. پس از انتشار این نامه در رسانه‌ها، گفت‌وگویی با برخی زندانیان سابق اردوگاه ماسانجیا انجام شد و آنان ادعاهای این نامه را تأیید کردند. یکی از آنها به نام «دای لی گوا» گفت: «در سال ۱۹۹۹ به ماسانجیا فرستاده شدم و مورد شکنجه قرار گرفتم. از ساعت پنج صبح تا ١١ شب باید کار می‌کردم. اکثر اجناس از پلاستیک سمی ساخته می‌شدند».نیویورک‌تایمز چندی پیش به انتشار مصاحبه‎هایی از ده‎ها نفر از قربانیان اردوگاه کار اجباری ماسانجیا و دیگر اردوگاه‎ها در چین دست زد. در گزارش این روزنامه آمده است که بیشترین، شدید‎ترین و بی‎وقفه‎‌ترین برخوردها با تمرین‎کنندگان فالون‌گونگ صورت گرفته است.
حزب کمونیست چین، به‌خاطر فشارهای بین‌المللی اعلام‌ کرده است اردوگاه‌های کار اجباری را برچیده است، اما سازمان عفو بین‌الملل و دیگر گروه‌های حامی حقوق ‌بشر معتقدند این اقدام چین صرفا یک تغییر شگرد است و درواقع تظاهر به بهبود اوضاع است. به‌طوری‌که این اردوگاه‌ها با همان روش‌های سابق، اکنون تحت نام مراکز بازپروری، زندان، مراکز آموزش و... به فعالیت خود ادامه می‌دهند؛ به‌عنوان‌مثال، اردوگاه کار اجباری بدنام ماسانجیا به «مرکز بازپروری اجباری ماسانجیا» تغییرنام داده شد و ساختمان و تجهیزات آن به شعبه‌ای از زندان زنان شهر شن‌یانگ اختصاص یافت. هم‌زمان با تعطیل‌شدن نمایشی اردوگاه‌های کار اجباری، بسیاری از تمرین‌کنندگان فالون‌گونگ به مراکز شست و ‌شوی مغزی یا مراکز بازپروری منتقل شده‌اند. در برخی موارد، «بسته‌شدن» اردوگاه کار اجباری صرفا به معنی بازگشایی نوع جدیدی از آن است.

هادي‌فيروزي: هر سال روز ۲۷ ژانویه به مناسبت آزادسازی اردوگاه آشویتس از دست نازی‌ها و به یاد قربانیان هولوکاست مراسمی در بسیاری از کشورها و به‌ویژه لهستان برپا می‌شود. نیمی از حدود شش‌میلیون یهودی‌ای که در هولوکاست جان باختند، در لهستان زندگی می‌کردند. لهستان جایی است که اردوگاه کار اجباری آشویتس متعلق به نازی‌ها در آنجا واقع بود و تنها در آشویتس بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ بیش از یک‌میلیون نفر که عمدتا از اروپایی‌های یهودی‌مذهب بودند در این اردوگاه کشته شدند.
هفته گذشته هفتادودومین سالگرد در لهستان گرامی داشته شد و شماری از بازماندگان هولوکاست هم‌زمان با حضور نخست‌وزیر لهستان در مراسم یادبود قربانیان این واقعه در اردوگاه آشویتس گردهم آمدند. نخست‌وزیر لهستان در این مراسم یادآور شد که این واقعه نباید فراموش شود. پارلمان آلمان نیز هم‌زمان با حضور صدراعظم و رئیس‌جمهوری آلمان، یاد قربانیان هولوکاست را گرامی داشت. همچنین رهبر کاتولیک‌های جهان در واتیکان با نمایندگان کنگره یهودیان اروپا دیدار کرد. کریستینا، یکی از بازماندگان، درباره دوران اسارتش می‌گوید: «دائم گریه می‌کردم زیرا روان ما آسیب دیده بود. ما کودکان را هم در اردوگاه داشتیم. اگرچه من در آشویتش نبودم، ولی در اردوگاه ووچ به‌سر می‌بردم. اسمش را آشویتس کوچک برای جوانان و کودکان لهستانی گذاشته بودند. سخت‌گیری زیاد و مقررات ظالمانه‌ای علیه ما اعمال می‌شد». هرچند که با افول نازیسم و پایان جنگ جهانی، پرونده آن اردوگاه‌ بدنام بسته شد، اما در چین، سیستم اردوگاه‌های کار اجباری در حجم وسیعی همچنان به کار خود ادامه می‌دهد. تنها با این تفاوت که در سال‌های اخیر نام‌ و ظاهری متفاوت به خود گرفته است. سابقه اردوگاه‌های کار اجباری در چین به دهه ۱۹۵۰ در دوران مائو برمی‌گردد. در دهه ۱۹۸۰، مقامات حزب کمونیست چین این سیستم را مجددا احیا کردند و از سال ۱۹۹۹ با شروع آزار و شکنجه روش معنوی فالون‌گونگ (فالون دافا)، این اردوگاه‌ها به اوج فعالیت خود رسیدند و صدها اردوگاه کار اجباری به اردوگاه‌های پیشین افزوده شد. یکی از گزارش‌های وزارت امور خارجه ایالات متحده درباره چین، خبر از وجود 340 اردوگاه کار اجباری در این کشور می‌داد. اردوگاه‌هایی که بعضی از آنها به‌تنهایی گنجایش نگهداری 300 هزار نفر را دارند. در سال‌های اخیر گروه‌های مختلفی از مردم چین، شامل مخالفان سیاسی، اقلیت‌های مذهبی و عقیدتی، وکلا و روزنامه‌نگاران در اردوگاه‌های کار اجباری چین حبس بوده‌اند، اما طبق آمار و مستندات، تمرین‌کننده‌های روش معنوی فالون‌گونگ بیشترین گروهی بوده‌اند که در اردوگاه‌های کار اجباری چین حضور داشته‌اند. فالون‌گونگ که یکی از روش‌های مراقبه و تزکیه چینی است، از اوایل دهه ۱۹۹۰، به دلیل فواید چشمگیر آن در بهبود سلامت روحی و جسمی مردم، در چین محبوبیت زیادی پیدا کرد، اما حزب کمونیست چین نگران شد که گسترش این روش معنوی باعث حذف باورها و ایده‌های کمونیستی از جامعه شود، بنابراین در سال ۱۹۹۹ راه آزار و سرکوب شدید آن را در پیش گرفت. اوایل سال ۲۰۱۳، سی‌ان‌ان، با انتشار نامه‌ای که از یک اردوگاه کار اجباری در چین به بیرون درز پیدا کرده بود باعث شد توجه رسانه‌ها به این موضوع بیشتر جلب شود. سی‌ان‌ان گزارش داد که یکی از شهروندان آمریکایی در یکی از روزهای کریسمس، پس از خرید یک جعبه تزئیناتی، متوجه شد که داخل آن یک نامه جاسازی شده است. نگارنده نامه نوشته بود که این جعبه در اردوگاه کار اجباری «ماسانجیا»، واقع در استان لیائونینگ چین ساخته شده است.
در این نامه آمده بود که ‌هزاران نفر در این مکان حبس هستند که بسیاری از آنها تمرین‌کنندگان شکنجه‌شده فالون‌گونگ هستند و زندانیان 15 ساعت در روز کار می‌کنند. نویسنده نامه، خواسته است که نامه‌اش به سازمان‌های حقوق‌ بشر فرستاده شود. پس از انتشار این نامه در رسانه‌ها، گفت‌وگویی با برخی زندانیان سابق اردوگاه ماسانجیا انجام شد و آنان ادعاهای این نامه را تأیید کردند. یکی از آنها به نام «دای لی گوا» گفت: «در سال ۱۹۹۹ به ماسانجیا فرستاده شدم و مورد شکنجه قرار گرفتم. از ساعت پنج صبح تا ١١ شب باید کار می‌کردم. اکثر اجناس از پلاستیک سمی ساخته می‌شدند».نیویورک‌تایمز چندی پیش به انتشار مصاحبه‎هایی از ده‎ها نفر از قربانیان اردوگاه کار اجباری ماسانجیا و دیگر اردوگاه‎ها در چین دست زد. در گزارش این روزنامه آمده است که بیشترین، شدید‎ترین و بی‎وقفه‎‌ترین برخوردها با تمرین‎کنندگان فالون‌گونگ صورت گرفته است.
حزب کمونیست چین، به‌خاطر فشارهای بین‌المللی اعلام‌ کرده است اردوگاه‌های کار اجباری را برچیده است، اما سازمان عفو بین‌الملل و دیگر گروه‌های حامی حقوق ‌بشر معتقدند این اقدام چین صرفا یک تغییر شگرد است و درواقع تظاهر به بهبود اوضاع است. به‌طوری‌که این اردوگاه‌ها با همان روش‌های سابق، اکنون تحت نام مراکز بازپروری، زندان، مراکز آموزش و... به فعالیت خود ادامه می‌دهند؛ به‌عنوان‌مثال، اردوگاه کار اجباری بدنام ماسانجیا به «مرکز بازپروری اجباری ماسانجیا» تغییرنام داده شد و ساختمان و تجهیزات آن به شعبه‌ای از زندان زنان شهر شن‌یانگ اختصاص یافت. هم‌زمان با تعطیل‌شدن نمایشی اردوگاه‌های کار اجباری، بسیاری از تمرین‌کنندگان فالون‌گونگ به مراکز شست و ‌شوی مغزی یا مراکز بازپروری منتقل شده‌اند. در برخی موارد، «بسته‌شدن» اردوگاه کار اجباری صرفا به معنی بازگشایی نوع جدیدی از آن است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.