برای زادروز «لویی فردینان سلین»
یک روز خواهند فهمید...
سمیه نوروزی
مادرم همه کار برایم کرد تا زندگی کنم؛ آنچه نباید میکرد، زاییدنم بود... همیشه این شک با من بود که انگار خالیام، انگار هرچه فکر میکنم هیچ دلیلی برای زندگی ندارم... زادروز «سلین» است امروز؛ نویسندهای که بیشتر به مرگ فکر کرده تا زندگی. بیشتر با مرگ دستوپنجه نرم کرده تا لذت زیستن. بیشتر به بعد از خودش اندیشیده تا حیاتش: «باید همه چیز را برایتان بنویسم! برایتان مینویسم! بعدها کتابهای مرا خواهند خرید، خیلی خیلی بعدها، وقتی من مُردم ...» نوشتن درباره او کار راحتی نیست؛ درباره نویسندهای که عمل نوشتنش، نوشتههایش و اصل وجودیاش هنوز که هنوز است، جنجال میآفریند و هیاهو بپا میکند. سلین مصداق این اصطلاح شده: «گذشتهای که نگذشته». یادمان نمیرود همین دو سال پیش را که وزارت فرهنگ فرانسه تحتتاثیر فضای ضد سلین قرار گرفت و از برگزاری مراسم یادبودی برای پنجاهمین سالمرگ سلین منصرف شد. برای سلین این بازی برد- برد است. حرف که بزنند، باید از قدرتش بگویند، نادیدهاش که بگیرند، مهر تاییدی زدهاند باز هم بر قدرتش... سلین چند هجونامه نوشت و پیشاپیش یهودیها را برای جاروجنجالی که راه انداخته و ادامه خواهند داد، متهم کرد.
همین بهانهای شد برای آنها که ادبیات سلین، موفقیت او در نوآوری سبک و اقبال او در جذب مخاطب را برنمیتابند. جالب آنکه بیشترشان یک خط از هجونامهها را هم نخواندهاند. شاید زمان حیات سلین به ظاهر بُرد با آنها بود. آنها به سرکردگی مافیای مطبوعاتی آن دوره و با نفوذ «سارتر» توانستند یکی از بزرگترین نویسندههای جهان را گوشهنشین کنند. اما سلین فراتر از این بازیها بود؛ مجموعهای کامل از تناقض که گذر زمان را کمک گرفت: «آنها نمیفهمند، یک روز خواهند فهمید...»
مادرم همه کار برایم کرد تا زندگی کنم؛ آنچه نباید میکرد، زاییدنم بود... همیشه این شک با من بود که انگار خالیام، انگار هرچه فکر میکنم هیچ دلیلی برای زندگی ندارم... زادروز «سلین» است امروز؛ نویسندهای که بیشتر به مرگ فکر کرده تا زندگی. بیشتر با مرگ دستوپنجه نرم کرده تا لذت زیستن. بیشتر به بعد از خودش اندیشیده تا حیاتش: «باید همه چیز را برایتان بنویسم! برایتان مینویسم! بعدها کتابهای مرا خواهند خرید، خیلی خیلی بعدها، وقتی من مُردم ...» نوشتن درباره او کار راحتی نیست؛ درباره نویسندهای که عمل نوشتنش، نوشتههایش و اصل وجودیاش هنوز که هنوز است، جنجال میآفریند و هیاهو بپا میکند. سلین مصداق این اصطلاح شده: «گذشتهای که نگذشته». یادمان نمیرود همین دو سال پیش را که وزارت فرهنگ فرانسه تحتتاثیر فضای ضد سلین قرار گرفت و از برگزاری مراسم یادبودی برای پنجاهمین سالمرگ سلین منصرف شد. برای سلین این بازی برد- برد است. حرف که بزنند، باید از قدرتش بگویند، نادیدهاش که بگیرند، مهر تاییدی زدهاند باز هم بر قدرتش... سلین چند هجونامه نوشت و پیشاپیش یهودیها را برای جاروجنجالی که راه انداخته و ادامه خواهند داد، متهم کرد.
همین بهانهای شد برای آنها که ادبیات سلین، موفقیت او در نوآوری سبک و اقبال او در جذب مخاطب را برنمیتابند. جالب آنکه بیشترشان یک خط از هجونامهها را هم نخواندهاند. شاید زمان حیات سلین به ظاهر بُرد با آنها بود. آنها به سرکردگی مافیای مطبوعاتی آن دوره و با نفوذ «سارتر» توانستند یکی از بزرگترین نویسندههای جهان را گوشهنشین کنند. اما سلین فراتر از این بازیها بود؛ مجموعهای کامل از تناقض که گذر زمان را کمک گرفت: «آنها نمیفهمند، یک روز خواهند فهمید...»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.