|

رییس بانک مرکزی:

تا این حد؛ توان کاهش «تورم» داشتیم

شرق: بیست‌و‌سومین همایش سیاست‌های پولی و ارزی که قرار بود با شعار «ارایه آخرین آمارهای اقتصادی» برگزار شود، بیش از چند شاخص تکراری حرف زیادی برای گفتن نداشت. رییس کل بانک مرکزی تورم 5/30درصدی و رشد نقدینگی 8/30درصدی سال گذشته را که بارها اعلام کرده بود، این‌بار نیز چاشنی سخنانش کرد تا اینکه به چند اعتراف رسید. اینکه او به‌عنوان رییس کل بانک مرکزی «خیلی دوست دارد نقدینگی را کنترل کند» و اینکه «بیش از این توان کنترل تورم را ندارد» از جملاتی بود که مدت‌هاست مردم کوچه و خیابان هم به آن رسیده‌اند.
کلی‌گویی و تکرار سخنان گذشته رویه بهمنی است و آن زمان که او در حاشیه همایش گرفتار سوالات خبرنگاران شد، با گفتن اینکه «سیاسی‌کاری بلد نیستم» از پاسخ به سوال طفره رفت؛ گو اینکه او یکی از اعضای کابینه است و اتفاقا فردی سیاستزده چرا که به بسیاری از خواست‌های دولت تن داد و اصول اقتصادی را زیر پا فشرد. نقدینگی 464‌هزار‌میلیارد‌تومانی و تورم 5/30درصدی بخش مهمی از تبعیت این فرد اقتصادی از سیاسیون است.
وزیر اقتصاد هم مشابه رییس کل سخن گفت با این تفاوت که حسینی، سخنان خوبی از وضعیت اقتصاد جهانی به گوش حاضران رساند که پر از آمار و ارقام بود در حالی‌که سخنان او خالی از آمار کشور خودش بود. تنها آماری که او ارایه کرد مربوط به بورس بود که تحت‌تاثیر کاهش ارزش پول ملی روندی صعودی یافته و تا زمانی که برابر با کاهش ارزش ریال رشد نکرده باشد، همچنان روند آن صعودی خواهد بود. البته او در آخر به «تکانه‌های ارزی» هم بالید چراکه موجب رشد کشاورزی و معدن شده است.
نقدینگی‌خواهی دو‌برابر شده
وقتی که محمود بهمنی به سراغ تریبون رفت، مانند همه مسوولان، سال 91 را سال سخت و دشواری برای اقتصاد ایران دانست. او یکی از مشکلات اقتصادی را نقدینگی دانست و گفت: «ما خیلی دوست داریم نقدینگی را مهار کنیم اما در شرایط فعلی نقدینگی‌‌خواهی جامعه دو‌برابر شده است زیرا نرخ ارز از 1226 تومان به 2400 و 2600 تومان افزایش پیدا کرده است. به تبع این واحد‌های تولیدی و اقتصادی نقدینگی بیشتری را می‌طلبند تا بتوانند سطح تولید خود را حفظ کنند و اگر این نقدینگی به آنها داده نشود، ناچارند تولید را کاهش دهند.»
نقدینگی 464هزار‌میلیارد‌تومان
بهمنی با بیان اینکه نقدینگی با 8/30درصد به 464‌هزار‌میلیارد‌تومان رسیده، گفت: «البته پیش‌بینی ما حدود 40 درصد بود که با تمهیداتی که انجام دادیم هم‌چون پیش‌فروش 9 میلیون سکه و تحویل پنج میلیون آن و همچنین انتشار 41‌هزار‌میلیارد ریال اوراق توانستیم درصدی از آن را خنثی کنیم. همچنین بخشی از آن بدهکاری‌های جاری بانک‌ها بود که توانستیم آن را در سال گذشته به صفر برسانیم و این موجب شد نقدینگی مقداری کاهش پیدا کند.»
تورم خیلی بالاست
وی با بیان اینکه «تورم ما 5/30درصدی است که این خیلی بالاست»، گفت: «اما چه‌کار کنیم؛ ولی با تمام این وجود ما سعی‌مان را بر کاهش میزان تورم انجام دادیم اما تا این حد توان داشتیم. البته از ابتدای امسال با توجه به کاهش دو‌هزار‌میلیارد‌ریالی نقدینگی نسبت به سال گذشته توانسته‌ایم 9/1درصد کاهش نقدینگی داشته باشیم.»
رییس بانک مرکزی به پرداخت 1956‌میلیارد‌ریال تسهیلات در سال گذشته اشاره کرد و گفت: سعی کرده‌ایم 1/37درصد این تسهیلات را به بخش تولید تزریق کنیم و بر آن نیز نظارت داشته باشیم.» رییس کل بانک مرکزی با بیان اینکه تورم ما تنها ناشی از نقدینگی نیست، گفت: «همه خوب می‌دانیم که نقدینگی ناشی از تقاضاها و فشار هزینه‌هاست همچنین افزایش هزینه‌های تولید و دستمزد‌ها و از سوی دیگر کاهش تولید و عرضه‌ کالا از عوامل تورمی می‌تواند باشد و تحریم‌ها نیز بر ‌آن تاثیر‌گذار است.»
بخشی از تورم به خاطر ارز است
بهمنی افزود: «در زمانی که ما می‌بینیم تمام ارزی که در شش‌ماهه سال 91 پرداخت شده تماما با نرخ مرجع بوده و کالاهایی که وارد شده یا تولید شده است با قیمت ارز مبادله‌ای به فروش می‌رسد می‌توان به این نتیجه رسید که مقداری از این تورم ناشی از گرانفروشی است و نه گرانی کالا و عده‌ای از این فرصت دو‌نرخی و سه‌نرخی شدن ارز استفاده کرده و قیمت‌ها را اضافه کرده‌اند که ما برای کنترل آن برنامه‌هایی داریم.»
وی با بیان اینکه بدهی خارجی ما در سال گذشته از 3/17‌میلیون‌دلار به 2/7میلیون‌دلار رسیده است، گفت: «ما توانسته‌ایم 10‌میلیون‌دلار بدهی خارجی خود را پرداخت کنیم و این می‌تواند ذخیره خوبی برای تولید ما باشد.»
رشد 3/27درصدی پایه پولی
بهمنی گفت: «متاسفانه پایه پولی ما 3/27درصد افزایش یافته که به نسبت سال قبل که 4/11درصد بوده، 8/15درصد افزایش داشته‌ایم.»
حسینی، وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: «تورم در کشور‌ها در سال 2013 تغییر چندانی نخواهد داشت و ثبات نسبی نرخ تورم را شاهد خواهیم بود.» سید شمس‌الدین حسینی، افزود: «سال‌های 2012 و 2013 میلادی سال‌هایی است که کندی رشد اقتصاد جهانی در آن ادامه دارد و بهترین عملکرد و پیش‌بینی‌های رشد برای شرکای تجاری ما یعنی چین و هند ثبت شده است.»
او با بیان اینکه «پیش‌بینی می‌شود تورم در سال 2013 در آمریکا 1/2، اروپا 5/2، چین کمی بیشتر از سه و در هند 11 درصد باشد»، گفت: «پیش‌بینی می‌شود نرخ بیکاری در آمریکا در سال 2013، 5/7درصد تقریبا مساوی با سال 2012، در اسپانیا 5/26درصد و پیش‌بینی‌هایی برای سایر کشور‌ها صورت گرفته که نگرانی‌هایی را در پی دارد.» وی با بیان اینکه «در چند سال گذشته موج تحریم‌ها از حوزه‌های علم و فناوری گرفته تا تحریم بانک‌های تجاری ایران را شاهد بود‌ه‌ایم، گفت: «صندوق بین‌المللی پول اعداد 2/3درصد و 3/3درصد و بانک جهانی ارقام 3/2درصد و 4/2درصد برای رشد اقتصاد جهانی در سال‌های 2012 و 2013 را اعلام و پیش‌بینی کردند.»
دلایل کاهش درآمد‌های ارزی
حسینی با بیان اینکه «تحریم از چند مسیر بر عرضه ارز اثر گذاشت»، گفت: «کاهش درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و میعانات سبب کاهش عرضه ارز شده و این امر به دنبال محدودیت در نقل و انتقال، تبدیل و تاخیر در وصول درآمدهای نفتی تشدید شد و در بخش صادرات پتروشیمی نیز کم‌و‌بیش چنین حالتی حکمفرما شد.»
اقدامات ارزی دولت
حسینی با بیان اینکه تکانه‌های ارزی بهمن 90 و شهریور 91 در چنین فضایی ایجاد شد و ‌در راستای مقابله با این وضعیت و مدیریت بازار ارز مجموعه سیاست‌هایی اتخاذ شد، توضیح داد: «کالاهای اساسی و دارو و تجهیزات پزشکی خاص جزو گروه یک و دو قرار گرفتند و چون جزو نیازهای ضروری و معیشتی مردم بودند قرار شد با همان نرخ ارز محاسباتی بودجه (ارز مرجع) توسط بانک مرکزی و با معرفی وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت بهداشت تامین شوند و دسته دوم کالاهای گروه سه تا 9 هستند که به‌تدریج تحت پوشش مرکز مبادله ارزی که یک بازار مدیریت‌شده بانکی با محوریت بانک مرکزی است و به مثابه سازوکاری برای پوشش تقاضای معاملاتی و احتیاطی ارز است، قرار گیرد.»
وزیر امور اقتصادی و دارایی ساماندهی بازار غیرمتشکل ارز، بالا بردن ریسک معاملات در بازار غیررسمی و راه‌اندازی پورتال ارزی را از دیگر گام‌های برداشته‌شده عنوان کرد.
تکانه‌های ارزی، کشاورزی را رشد داد
حسینی با بیان اینکه البته نباید از نظر دور داشت که به دنبال همین تکانه‌های ارزی، رقابت‌مندی و صادرات محصولات کشاورزی، معدنی، خدمات، گردشگری و صنایع غیروابسته به واردات افزایش یافت گفت: واردات کل به‌رغم افزایش واردات کالاهای اساسی برای تقویت ذخایر مربوط کاهش یافت و سبب شد که سرانجام در مقابل 53‌میلیارد‌دلار واردات، صادرات غیرنفتی با احتساب میعانات گازی به 3/41میلیارد‌دلار برسد. در‌‌واقع مابه‌التفاوت یا کسری صادرات غیرنفتی با واردات کل از بیش از 18‌میلیارد‌دلار در سال 90 به 12‌میلیارد‌دلار در سال 91 تقلیل یابد این امر یک بهبود در تراز تجاری محسوب می‌شود. وی با بیان اینکه تولید گاز طبیعی در سال 91 افزایش داشته و در کل تراز صادرات -واردات گاز مثبت شد، گفت: در حوزه نفت خام به‌دلیل کاهش اجباری صادرات به‌رغم وجود ظرفیت فنی تولید با کاهش حدود یک‌میلیون بشکه در روز مواجه شدیم لیکن در بخش میعانات گازی تولید عملی افزایش یافته است. وی با بیان اینکه مستقل از رشد 47‌درصد شاخص کل، شاخص صنعت 59‌درصد در سال 91 نسبت به سال‌90 رشد داشته، گفت: این عدد برای 50 شرکت برتر بورس حدود 30‌درصد بوده است. همچنین به‌رغم افزایش 8/0درصدی نرخ مشارکت در بازار کار که به 7/37درصد در سال 91 رسیده، نرخ بیکاری تقریبا با کاهشی اندک به 2/12درصد در سال 91 رسیده است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: تکانه‌ها یا جهش قیمتی در حوزه کالاها و خدمات در ماه‌های پایانی سال 90 و شهریور و ماه‌های آغازین پاییز سال 91 به‌دنبال تکانه‌های ارزی در ماه‌های نزدیک آنها حادث شده است. ضمن اینکه تجربه تاریخی اقتصاد ایران حکایت از آن دارد که هر گاه تکانه‌های ارزی با رشد بالای نقدینگی همراه شوند، تورم در سطح بالاتری از روند مزمن و ساختاری آن در اقتصاد ایران بروز می‌کند، به‌طور مثال تجربه سال 73 نشان می‌داد که رشد 48‌درصدی نرخ ارز همراه با رشد 5/28درصدی نقدینگی، تورم 35‌درصدی را در پی داشت. کما اینکه رشد 3/51درصدی نرخ ارز در سال 74 همراه با رشد 6/37درصدی نقدینگی در سال 74، تورم 6/49درصدی را به همراه داشت.
بعد از اتمام همایش، حسینی و بهمنی در حاشیه نیز سخنانی گفتند. مهم‌ترین نکته‌ای که بهمنی در حاشیه این همایش گفت، به مصوبه اخیر مجلس باز می‌گردد که تعیین نرخ ارز را به شورای پول و اعتبار سپرد. او گفت: «اعتقادی به واگذاری تعیین نرخ ارز به شورای پول و اعتبار نداریم زیرا کارها و تصمیمات بانک مرکزی محرمانه است. اگر قرار باشد هر هفته اتفاقات موضوعات مطرح شورای پول و اعتبار را به مجلس گزارش دهیم از نظر اصولی صحیح نیست. ضمن اینکه تعیین نرخ ارز از اختیارات بانک مرکزی است و از ابتدای تاسیس بانک مرکزی جزو سیاست‌های ارزی بانک مرکزی بوده و در تمام دنیا نیز بانک‌های مرکزی در این مورد نظر می‌دهند.» بهمنی ادامه داد: «شاید بانک مرکزی تصمیمی به گزارش بسیاری از مسایل نداشته باشد. ابتدا شورای پول و اعتبار ترکیباتش براساس شرایط باشد و سپس اختیارات تفویض شود.»
سوال سیاسی ممنوع
رییس کل بانک مرکزی در پاسخ به این سوال که با چه تورمی دولت را تحویل خواهید داد؟ گفت: روی سوال سیاسی نروید، من سیاسی‌کاری بلد نیستم.
نرخ سود را افزایش نمی‌دهیم
بهمنی در مورد تصمیم شورای پول و اعتبار مبنی بر عدم افزایش نرخ سود بانکی گفت: سعی ما کاهش تورم و نقدینگی است. شورا براساس خرد جمعی تصمیم می‌گیرد. ما اثر مثبت و منفی افزایش نرخ سود را مد نظر قرار می‌دهیم گرچه افزایش نرخ سود بانکی دارای آثار مثبتی است اما آثار منفی‌ای نیز بر تولید دارد بنابراین مخالفان و موافقانی برای آن وجود دارد. بانک مرکزی سعی دارد با کاهش نرخ تورم، تعادل در بخش اقتصادی ایجاد کند نه با افزایش نرخ سود بانکی. رییس کل بانک مرکزی در مورد اختصاص ارز مرجع به کالاهای اساسی و برنامه بانک مرکزی در این خصوص گفت: اولویت اول بانک مرکزی اختصاص ارز به کالاهای اساسی است. هیچ دلیلی برای افزایش قیمت‌ کالاها وجود ندارد اما آثار روانی باعث شده عده‌ای به فکر سودجویی بیفتند. کالاهایی که با نرخ ارز مرجع وارد شده دلیلی ندارد که با نرخ ارز مبادله‌ای به فروش برسد و این مصداق گرانفروشی است.
اعتراف بهمنی به بخشنامه‌های متعدد ارزی
رییس کل بانک مرکزی در مورد برنامه‌های آتی ارزی بانک مرکزی گفت: از ایراداتی که وارد است، بخشنامه‌های متعدد است، وقتی شرایطی به بانک مرکزی تحمیل می‌شود، بانک مرکزی براساس شرایط جدید، تصمیمات جدید می‌گیرد. بانک مرکزی نیازمند ثبات و برنامه‌ریزی است. وی در پاسخ به این سوال که چرا نرخ بیکاری دولت آقای هاشمی توسط بانک مرکزی اعلام نشده است؟ گفت: من وارد مسایل سیاسی نمی‌شوم.
برنامه‌هایی برای حفظ ارزش پول ملی داریم
وزیر اقتصاد درباره چگونگی حفظ ارزش پول ملی گفت: مرکز مبادلات ارزی برای حفظ ارزش پول راه‌اندازی شده ولی برای مقابله با تحریم‌ها، تولیدات داخلی را جایگزین خواهیم کرد تا بتوانیم به سمت سیاست‌هایی برویم که از حملات سفته‌بازی و سوداگری جلوگیری شود.
شرق: بیست‌و‌سومین همایش سیاست‌های پولی و ارزی که قرار بود با شعار «ارایه آخرین آمارهای اقتصادی» برگزار شود، بیش از چند شاخص تکراری حرف زیادی برای گفتن نداشت. رییس کل بانک مرکزی تورم 5/30درصدی و رشد نقدینگی 8/30درصدی سال گذشته را که بارها اعلام کرده بود، این‌بار نیز چاشنی سخنانش کرد تا اینکه به چند اعتراف رسید. اینکه او به‌عنوان رییس کل بانک مرکزی «خیلی دوست دارد نقدینگی را کنترل کند» و اینکه «بیش از این توان کنترل تورم را ندارد» از جملاتی بود که مدت‌هاست مردم کوچه و خیابان هم به آن رسیده‌اند.
کلی‌گویی و تکرار سخنان گذشته رویه بهمنی است و آن زمان که او در حاشیه همایش گرفتار سوالات خبرنگاران شد، با گفتن اینکه «سیاسی‌کاری بلد نیستم» از پاسخ به سوال طفره رفت؛ گو اینکه او یکی از اعضای کابینه است و اتفاقا فردی سیاستزده چرا که به بسیاری از خواست‌های دولت تن داد و اصول اقتصادی را زیر پا فشرد. نقدینگی 464‌هزار‌میلیارد‌تومانی و تورم 5/30درصدی بخش مهمی از تبعیت این فرد اقتصادی از سیاسیون است.
وزیر اقتصاد هم مشابه رییس کل سخن گفت با این تفاوت که حسینی، سخنان خوبی از وضعیت اقتصاد جهانی به گوش حاضران رساند که پر از آمار و ارقام بود در حالی‌که سخنان او خالی از آمار کشور خودش بود. تنها آماری که او ارایه کرد مربوط به بورس بود که تحت‌تاثیر کاهش ارزش پول ملی روندی صعودی یافته و تا زمانی که برابر با کاهش ارزش ریال رشد نکرده باشد، همچنان روند آن صعودی خواهد بود. البته او در آخر به «تکانه‌های ارزی» هم بالید چراکه موجب رشد کشاورزی و معدن شده است.
نقدینگی‌خواهی دو‌برابر شده
وقتی که محمود بهمنی به سراغ تریبون رفت، مانند همه مسوولان، سال 91 را سال سخت و دشواری برای اقتصاد ایران دانست. او یکی از مشکلات اقتصادی را نقدینگی دانست و گفت: «ما خیلی دوست داریم نقدینگی را مهار کنیم اما در شرایط فعلی نقدینگی‌‌خواهی جامعه دو‌برابر شده است زیرا نرخ ارز از 1226 تومان به 2400 و 2600 تومان افزایش پیدا کرده است. به تبع این واحد‌های تولیدی و اقتصادی نقدینگی بیشتری را می‌طلبند تا بتوانند سطح تولید خود را حفظ کنند و اگر این نقدینگی به آنها داده نشود، ناچارند تولید را کاهش دهند.»
نقدینگی 464هزار‌میلیارد‌تومان
بهمنی با بیان اینکه نقدینگی با 8/30درصد به 464‌هزار‌میلیارد‌تومان رسیده، گفت: «البته پیش‌بینی ما حدود 40 درصد بود که با تمهیداتی که انجام دادیم هم‌چون پیش‌فروش 9 میلیون سکه و تحویل پنج میلیون آن و همچنین انتشار 41‌هزار‌میلیارد ریال اوراق توانستیم درصدی از آن را خنثی کنیم. همچنین بخشی از آن بدهکاری‌های جاری بانک‌ها بود که توانستیم آن را در سال گذشته به صفر برسانیم و این موجب شد نقدینگی مقداری کاهش پیدا کند.»
تورم خیلی بالاست
وی با بیان اینکه «تورم ما 5/30درصدی است که این خیلی بالاست»، گفت: «اما چه‌کار کنیم؛ ولی با تمام این وجود ما سعی‌مان را بر کاهش میزان تورم انجام دادیم اما تا این حد توان داشتیم. البته از ابتدای امسال با توجه به کاهش دو‌هزار‌میلیارد‌ریالی نقدینگی نسبت به سال گذشته توانسته‌ایم 9/1درصد کاهش نقدینگی داشته باشیم.»
رییس بانک مرکزی به پرداخت 1956‌میلیارد‌ریال تسهیلات در سال گذشته اشاره کرد و گفت: سعی کرده‌ایم 1/37درصد این تسهیلات را به بخش تولید تزریق کنیم و بر آن نیز نظارت داشته باشیم.» رییس کل بانک مرکزی با بیان اینکه تورم ما تنها ناشی از نقدینگی نیست، گفت: «همه خوب می‌دانیم که نقدینگی ناشی از تقاضاها و فشار هزینه‌هاست همچنین افزایش هزینه‌های تولید و دستمزد‌ها و از سوی دیگر کاهش تولید و عرضه‌ کالا از عوامل تورمی می‌تواند باشد و تحریم‌ها نیز بر ‌آن تاثیر‌گذار است.»
بخشی از تورم به خاطر ارز است
بهمنی افزود: «در زمانی که ما می‌بینیم تمام ارزی که در شش‌ماهه سال 91 پرداخت شده تماما با نرخ مرجع بوده و کالاهایی که وارد شده یا تولید شده است با قیمت ارز مبادله‌ای به فروش می‌رسد می‌توان به این نتیجه رسید که مقداری از این تورم ناشی از گرانفروشی است و نه گرانی کالا و عده‌ای از این فرصت دو‌نرخی و سه‌نرخی شدن ارز استفاده کرده و قیمت‌ها را اضافه کرده‌اند که ما برای کنترل آن برنامه‌هایی داریم.»
وی با بیان اینکه بدهی خارجی ما در سال گذشته از 3/17‌میلیون‌دلار به 2/7میلیون‌دلار رسیده است، گفت: «ما توانسته‌ایم 10‌میلیون‌دلار بدهی خارجی خود را پرداخت کنیم و این می‌تواند ذخیره خوبی برای تولید ما باشد.»
رشد 3/27درصدی پایه پولی
بهمنی گفت: «متاسفانه پایه پولی ما 3/27درصد افزایش یافته که به نسبت سال قبل که 4/11درصد بوده، 8/15درصد افزایش داشته‌ایم.»
حسینی، وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: «تورم در کشور‌ها در سال 2013 تغییر چندانی نخواهد داشت و ثبات نسبی نرخ تورم را شاهد خواهیم بود.» سید شمس‌الدین حسینی، افزود: «سال‌های 2012 و 2013 میلادی سال‌هایی است که کندی رشد اقتصاد جهانی در آن ادامه دارد و بهترین عملکرد و پیش‌بینی‌های رشد برای شرکای تجاری ما یعنی چین و هند ثبت شده است.»
او با بیان اینکه «پیش‌بینی می‌شود تورم در سال 2013 در آمریکا 1/2، اروپا 5/2، چین کمی بیشتر از سه و در هند 11 درصد باشد»، گفت: «پیش‌بینی می‌شود نرخ بیکاری در آمریکا در سال 2013، 5/7درصد تقریبا مساوی با سال 2012، در اسپانیا 5/26درصد و پیش‌بینی‌هایی برای سایر کشور‌ها صورت گرفته که نگرانی‌هایی را در پی دارد.» وی با بیان اینکه «در چند سال گذشته موج تحریم‌ها از حوزه‌های علم و فناوری گرفته تا تحریم بانک‌های تجاری ایران را شاهد بود‌ه‌ایم، گفت: «صندوق بین‌المللی پول اعداد 2/3درصد و 3/3درصد و بانک جهانی ارقام 3/2درصد و 4/2درصد برای رشد اقتصاد جهانی در سال‌های 2012 و 2013 را اعلام و پیش‌بینی کردند.»
دلایل کاهش درآمد‌های ارزی
حسینی با بیان اینکه «تحریم از چند مسیر بر عرضه ارز اثر گذاشت»، گفت: «کاهش درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و میعانات سبب کاهش عرضه ارز شده و این امر به دنبال محدودیت در نقل و انتقال، تبدیل و تاخیر در وصول درآمدهای نفتی تشدید شد و در بخش صادرات پتروشیمی نیز کم‌و‌بیش چنین حالتی حکمفرما شد.»
اقدامات ارزی دولت
حسینی با بیان اینکه تکانه‌های ارزی بهمن 90 و شهریور 91 در چنین فضایی ایجاد شد و ‌در راستای مقابله با این وضعیت و مدیریت بازار ارز مجموعه سیاست‌هایی اتخاذ شد، توضیح داد: «کالاهای اساسی و دارو و تجهیزات پزشکی خاص جزو گروه یک و دو قرار گرفتند و چون جزو نیازهای ضروری و معیشتی مردم بودند قرار شد با همان نرخ ارز محاسباتی بودجه (ارز مرجع) توسط بانک مرکزی و با معرفی وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت بهداشت تامین شوند و دسته دوم کالاهای گروه سه تا 9 هستند که به‌تدریج تحت پوشش مرکز مبادله ارزی که یک بازار مدیریت‌شده بانکی با محوریت بانک مرکزی است و به مثابه سازوکاری برای پوشش تقاضای معاملاتی و احتیاطی ارز است، قرار گیرد.»
وزیر امور اقتصادی و دارایی ساماندهی بازار غیرمتشکل ارز، بالا بردن ریسک معاملات در بازار غیررسمی و راه‌اندازی پورتال ارزی را از دیگر گام‌های برداشته‌شده عنوان کرد.
تکانه‌های ارزی، کشاورزی را رشد داد
حسینی با بیان اینکه البته نباید از نظر دور داشت که به دنبال همین تکانه‌های ارزی، رقابت‌مندی و صادرات محصولات کشاورزی، معدنی، خدمات، گردشگری و صنایع غیروابسته به واردات افزایش یافت گفت: واردات کل به‌رغم افزایش واردات کالاهای اساسی برای تقویت ذخایر مربوط کاهش یافت و سبب شد که سرانجام در مقابل 53‌میلیارد‌دلار واردات، صادرات غیرنفتی با احتساب میعانات گازی به 3/41میلیارد‌دلار برسد. در‌‌واقع مابه‌التفاوت یا کسری صادرات غیرنفتی با واردات کل از بیش از 18‌میلیارد‌دلار در سال 90 به 12‌میلیارد‌دلار در سال 91 تقلیل یابد این امر یک بهبود در تراز تجاری محسوب می‌شود. وی با بیان اینکه تولید گاز طبیعی در سال 91 افزایش داشته و در کل تراز صادرات -واردات گاز مثبت شد، گفت: در حوزه نفت خام به‌دلیل کاهش اجباری صادرات به‌رغم وجود ظرفیت فنی تولید با کاهش حدود یک‌میلیون بشکه در روز مواجه شدیم لیکن در بخش میعانات گازی تولید عملی افزایش یافته است. وی با بیان اینکه مستقل از رشد 47‌درصد شاخص کل، شاخص صنعت 59‌درصد در سال 91 نسبت به سال‌90 رشد داشته، گفت: این عدد برای 50 شرکت برتر بورس حدود 30‌درصد بوده است. همچنین به‌رغم افزایش 8/0درصدی نرخ مشارکت در بازار کار که به 7/37درصد در سال 91 رسیده، نرخ بیکاری تقریبا با کاهشی اندک به 2/12درصد در سال 91 رسیده است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: تکانه‌ها یا جهش قیمتی در حوزه کالاها و خدمات در ماه‌های پایانی سال 90 و شهریور و ماه‌های آغازین پاییز سال 91 به‌دنبال تکانه‌های ارزی در ماه‌های نزدیک آنها حادث شده است. ضمن اینکه تجربه تاریخی اقتصاد ایران حکایت از آن دارد که هر گاه تکانه‌های ارزی با رشد بالای نقدینگی همراه شوند، تورم در سطح بالاتری از روند مزمن و ساختاری آن در اقتصاد ایران بروز می‌کند، به‌طور مثال تجربه سال 73 نشان می‌داد که رشد 48‌درصدی نرخ ارز همراه با رشد 5/28درصدی نقدینگی، تورم 35‌درصدی را در پی داشت. کما اینکه رشد 3/51درصدی نرخ ارز در سال 74 همراه با رشد 6/37درصدی نقدینگی در سال 74، تورم 6/49درصدی را به همراه داشت.
بعد از اتمام همایش، حسینی و بهمنی در حاشیه نیز سخنانی گفتند. مهم‌ترین نکته‌ای که بهمنی در حاشیه این همایش گفت، به مصوبه اخیر مجلس باز می‌گردد که تعیین نرخ ارز را به شورای پول و اعتبار سپرد. او گفت: «اعتقادی به واگذاری تعیین نرخ ارز به شورای پول و اعتبار نداریم زیرا کارها و تصمیمات بانک مرکزی محرمانه است. اگر قرار باشد هر هفته اتفاقات موضوعات مطرح شورای پول و اعتبار را به مجلس گزارش دهیم از نظر اصولی صحیح نیست. ضمن اینکه تعیین نرخ ارز از اختیارات بانک مرکزی است و از ابتدای تاسیس بانک مرکزی جزو سیاست‌های ارزی بانک مرکزی بوده و در تمام دنیا نیز بانک‌های مرکزی در این مورد نظر می‌دهند.» بهمنی ادامه داد: «شاید بانک مرکزی تصمیمی به گزارش بسیاری از مسایل نداشته باشد. ابتدا شورای پول و اعتبار ترکیباتش براساس شرایط باشد و سپس اختیارات تفویض شود.»
سوال سیاسی ممنوع
رییس کل بانک مرکزی در پاسخ به این سوال که با چه تورمی دولت را تحویل خواهید داد؟ گفت: روی سوال سیاسی نروید، من سیاسی‌کاری بلد نیستم.
نرخ سود را افزایش نمی‌دهیم
بهمنی در مورد تصمیم شورای پول و اعتبار مبنی بر عدم افزایش نرخ سود بانکی گفت: سعی ما کاهش تورم و نقدینگی است. شورا براساس خرد جمعی تصمیم می‌گیرد. ما اثر مثبت و منفی افزایش نرخ سود را مد نظر قرار می‌دهیم گرچه افزایش نرخ سود بانکی دارای آثار مثبتی است اما آثار منفی‌ای نیز بر تولید دارد بنابراین مخالفان و موافقانی برای آن وجود دارد. بانک مرکزی سعی دارد با کاهش نرخ تورم، تعادل در بخش اقتصادی ایجاد کند نه با افزایش نرخ سود بانکی. رییس کل بانک مرکزی در مورد اختصاص ارز مرجع به کالاهای اساسی و برنامه بانک مرکزی در این خصوص گفت: اولویت اول بانک مرکزی اختصاص ارز به کالاهای اساسی است. هیچ دلیلی برای افزایش قیمت‌ کالاها وجود ندارد اما آثار روانی باعث شده عده‌ای به فکر سودجویی بیفتند. کالاهایی که با نرخ ارز مرجع وارد شده دلیلی ندارد که با نرخ ارز مبادله‌ای به فروش برسد و این مصداق گرانفروشی است.
اعتراف بهمنی به بخشنامه‌های متعدد ارزی
رییس کل بانک مرکزی در مورد برنامه‌های آتی ارزی بانک مرکزی گفت: از ایراداتی که وارد است، بخشنامه‌های متعدد است، وقتی شرایطی به بانک مرکزی تحمیل می‌شود، بانک مرکزی براساس شرایط جدید، تصمیمات جدید می‌گیرد. بانک مرکزی نیازمند ثبات و برنامه‌ریزی است. وی در پاسخ به این سوال که چرا نرخ بیکاری دولت آقای هاشمی توسط بانک مرکزی اعلام نشده است؟ گفت: من وارد مسایل سیاسی نمی‌شوم.
برنامه‌هایی برای حفظ ارزش پول ملی داریم
وزیر اقتصاد درباره چگونگی حفظ ارزش پول ملی گفت: مرکز مبادلات ارزی برای حفظ ارزش پول راه‌اندازی شده ولی برای مقابله با تحریم‌ها، تولیدات داخلی را جایگزین خواهیم کرد تا بتوانیم به سمت سیاست‌هایی برویم که از حملات سفته‌بازی و سوداگری جلوگیری شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.