|

«مرسی»: ما و ایران، یک روح در دو بدن هستیم

شکاف در دیوار بی‌اعتمادی 32ساله

دومان سهند : «همکاری دوجانبه با ایران و همچنین همکاری چندجانبه در چارچوب جهان اسلام برای ما مهم است، ما و ایران یک روح در دو بدن هستیم.» این سخن محمد مرسی رییس‌جمهوری مصر که در دیدار با علی‌اکبر صالحی وزیر خارجه ایران بر زبان آورده شد از نگاه بسیاری از کارشناسان به عنوان طلیعه دوران تازه‌ای از روابط دو کشور ارزیابی شد. مرسی افزود: «ایران کشور بزرگی در منطقه است و نقش مهمی در ایجاد الفت و دوستی بین ملت‌ها دارد. ما قویا مخالف دخالت نظامی در سوریه هستیم.» این بخش از سخنان مرسی به ویژه از آن رو دارای اهمیت تلقی می‌شود که دیدگاه متفاوت دو کشور در مورد آینده سوریه اکنون تنها موضوع عمده مورد اختلاف تهران و قاهره در سطح منطقه‌ای است.

هنگامی که محمد مرسی منتخب مردم مصر شد، بسیاری از کارشناسان به توان او برای بهبود رابطه تهران - قاهره به دیده شک می‌نگریستند. سخنان او در کنفرانس سران جنبش عدم‌تعهد در مورد بشار اسد باعث شد به این شک بیشتر دامن زده شود ولی پس از آن رییس‌جمهوری جدید مصر نامه‌ای به رهبر ایران نوشت تا از تنش‌های موجود بکاهد و اعلام کرد مصر در جهت بهبود رابطه با ایران گام خواهد برداشت. 32 سال پیش نه دانشجویی از دیوار سفارت مصر بالا رفت تا آنجا را تسخیر کند نه دیپلمات‌های سفارت به اسارت گرفته شده‌اند. گرچه شاید ایرانیان تا حدودی توانستند با پناه دادن دولت مصر به محمدرضا پهلوی کنار بیایند ولی پیمان صلح کمپ‌دیوید تیر خلاص رابطه سیاسی و دیپلماتیک با این کشور بود و بنیانگذار جمهوری اسلامی دستور قطع رابطه با مصر را داد. چندی بعد و پس از ترور انور سادات، مقامات ایران نام عامل ترور او را بر تابلوی یکی از خیابان‌های پایتخت نشاندند؛ اقدامی که گره‌ای تازه بر کلاف پیچیده روابط دو کشور افزود تا حدی که سردی مناسبات دو کشور بیش از سه دهه تداوم یافت اما پس از روی کار آمدن دولت اسلام‌گرای مصر امید‌های تازه‌ای در گشایش رابطه با این کشور به وجود آمد. دیدگاه‌های مشترک این دو کشور درباره اسراییل دیپلمات‌های ایرانی را در سطوح پایین راهی این کشور کرد تا نطفه‌های آغازین این رابطه شکل بگیرد. گرچه مواضع تند مرسی درباره بشار اسد در میانه راه وقفه‌ای کوتاه در ایجاد این رابطه انداخت ولی میانجیگری مرسی در جنگ چندروزه حماس و اسراییل بارقه‌های امید را در وزارت امورخارجه زنده کرد. هفته گذشته وزیر امورخارجه ایران در راس یک هیات عالیرتبه وارد قاهره شد و پس از دیدار با وزیر خارجه مصر به صورت خصوصی با محمد مرسی دیدار داشت. دکتر سجادپور تحلیلگر مسایل بین‌الملل و خاورمیانه در گفت‌وگو با «شرق» به سردرگمی تحلیلگران اسراییلی از این سفر اشاره می‌کند و آینده این رابطه را بسیار به نفع جهان اسلام و همچنین اتحاد در بین کشورهای عضو جنبش عدم تعهد می‌داند. به اعتقاد او این سفر همچنین باعث دلگرمی مردم فلسطین برای پیگیری مطالبات‌شان خواهد شد.

عثمان سیفی‌الطالب خبرنگار لبنانی روزنامه «الشرق‌الاوسط» هم در گفت‌وگو با «شرق» با اشاره به دیدار سفیر ایران در لبنان با وزیر امور خارجه این کشور از قول وزیر امورخارجه لبنان به اهمیت سفر صالحی به مصر خبر داده و پیش‌بینی کرده در سال 2013 روابط دیپلماتیک و سیاسی ایران و مصر در سطوح بالاتر هم برقرار شود. البته ناگفته نماند که مصر و ایران گرچه در مورد فلسطین و غزه مواضع همسو دارند ولی هنوز هم در مورد سوریه در دو جهت مختلف حرکت می‌کنند. گرچه مصر برخلاف تندروی‌های ترکیه و عربستان سعی کرده به نظرات ایران در مورد آینده سوریه اهمیت بدهد و مقامات این کشور به صالحی قول رسمی داده‌اند ایران در تعیین ترکیب دولت آینده سوریه نقش خواهد داشت.

محمدعلی سبحانی، سفیر سابق ایران در لبنان نیز در گفت‌وگو با «شرق» با اشاره به دیدار صالحی با اخضر ابراهیمی نماینده سازمان ملل در سوریه، از تفاهم نسبی این دو در مورد مسایل سوریه خبر داده است. سبحانی می‌گوید صالحی در این دیدار از ابراهیمی خواسته تا پیام ایران را در مورد خواسته‌های این کشور در عراق و افغانستان به گوش مقامات غربی برساند. به نظر می‌رسد به زودی شاهد نقش مهم محمد مرسی در میانجیگری بین ایران و غرب خواهیم بود. نقشی که روزگاری ترکیه بازیگر اصلی آن بود ولی با بالا گرفتن اختلاف بر سر سوریه، مصر با موقعیت‌شناسی وارد گود شد و توانست ایران را به شکستن تابوی رابطه با کشور خود متقاعد کند. شاید در سال آینده و با روی کار آمدن شورای شهر جدید شاهد تغییر نام خیابان اسلامبولی باشیم تا مردم ایران هم بتوانند با خیال راحت به دیدار فرعون‌های مومیایی شده مصر بروند البته اگر مرسی بتواند همان نقشی را که به خوبی در روابط بین‌الملل بازی کرده در راضی کردن مخالفان سکولار داخلی هم بازی کرده و محوریت خود را در سکانداری دستگاه دیپلماسی مصر حفظ کند.

دومان سهند : «همکاری دوجانبه با ایران و همچنین همکاری چندجانبه در چارچوب جهان اسلام برای ما مهم است، ما و ایران یک روح در دو بدن هستیم.» این سخن محمد مرسی رییس‌جمهوری مصر که در دیدار با علی‌اکبر صالحی وزیر خارجه ایران بر زبان آورده شد از نگاه بسیاری از کارشناسان به عنوان طلیعه دوران تازه‌ای از روابط دو کشور ارزیابی شد. مرسی افزود: «ایران کشور بزرگی در منطقه است و نقش مهمی در ایجاد الفت و دوستی بین ملت‌ها دارد. ما قویا مخالف دخالت نظامی در سوریه هستیم.» این بخش از سخنان مرسی به ویژه از آن رو دارای اهمیت تلقی می‌شود که دیدگاه متفاوت دو کشور در مورد آینده سوریه اکنون تنها موضوع عمده مورد اختلاف تهران و قاهره در سطح منطقه‌ای است.

هنگامی که محمد مرسی منتخب مردم مصر شد، بسیاری از کارشناسان به توان او برای بهبود رابطه تهران - قاهره به دیده شک می‌نگریستند. سخنان او در کنفرانس سران جنبش عدم‌تعهد در مورد بشار اسد باعث شد به این شک بیشتر دامن زده شود ولی پس از آن رییس‌جمهوری جدید مصر نامه‌ای به رهبر ایران نوشت تا از تنش‌های موجود بکاهد و اعلام کرد مصر در جهت بهبود رابطه با ایران گام خواهد برداشت. 32 سال پیش نه دانشجویی از دیوار سفارت مصر بالا رفت تا آنجا را تسخیر کند نه دیپلمات‌های سفارت به اسارت گرفته شده‌اند. گرچه شاید ایرانیان تا حدودی توانستند با پناه دادن دولت مصر به محمدرضا پهلوی کنار بیایند ولی پیمان صلح کمپ‌دیوید تیر خلاص رابطه سیاسی و دیپلماتیک با این کشور بود و بنیانگذار جمهوری اسلامی دستور قطع رابطه با مصر را داد. چندی بعد و پس از ترور انور سادات، مقامات ایران نام عامل ترور او را بر تابلوی یکی از خیابان‌های پایتخت نشاندند؛ اقدامی که گره‌ای تازه بر کلاف پیچیده روابط دو کشور افزود تا حدی که سردی مناسبات دو کشور بیش از سه دهه تداوم یافت اما پس از روی کار آمدن دولت اسلام‌گرای مصر امید‌های تازه‌ای در گشایش رابطه با این کشور به وجود آمد. دیدگاه‌های مشترک این دو کشور درباره اسراییل دیپلمات‌های ایرانی را در سطوح پایین راهی این کشور کرد تا نطفه‌های آغازین این رابطه شکل بگیرد. گرچه مواضع تند مرسی درباره بشار اسد در میانه راه وقفه‌ای کوتاه در ایجاد این رابطه انداخت ولی میانجیگری مرسی در جنگ چندروزه حماس و اسراییل بارقه‌های امید را در وزارت امورخارجه زنده کرد. هفته گذشته وزیر امورخارجه ایران در راس یک هیات عالیرتبه وارد قاهره شد و پس از دیدار با وزیر خارجه مصر به صورت خصوصی با محمد مرسی دیدار داشت. دکتر سجادپور تحلیلگر مسایل بین‌الملل و خاورمیانه در گفت‌وگو با «شرق» به سردرگمی تحلیلگران اسراییلی از این سفر اشاره می‌کند و آینده این رابطه را بسیار به نفع جهان اسلام و همچنین اتحاد در بین کشورهای عضو جنبش عدم تعهد می‌داند. به اعتقاد او این سفر همچنین باعث دلگرمی مردم فلسطین برای پیگیری مطالبات‌شان خواهد شد.

عثمان سیفی‌الطالب خبرنگار لبنانی روزنامه «الشرق‌الاوسط» هم در گفت‌وگو با «شرق» با اشاره به دیدار سفیر ایران در لبنان با وزیر امور خارجه این کشور از قول وزیر امورخارجه لبنان به اهمیت سفر صالحی به مصر خبر داده و پیش‌بینی کرده در سال 2013 روابط دیپلماتیک و سیاسی ایران و مصر در سطوح بالاتر هم برقرار شود. البته ناگفته نماند که مصر و ایران گرچه در مورد فلسطین و غزه مواضع همسو دارند ولی هنوز هم در مورد سوریه در دو جهت مختلف حرکت می‌کنند. گرچه مصر برخلاف تندروی‌های ترکیه و عربستان سعی کرده به نظرات ایران در مورد آینده سوریه اهمیت بدهد و مقامات این کشور به صالحی قول رسمی داده‌اند ایران در تعیین ترکیب دولت آینده سوریه نقش خواهد داشت.

محمدعلی سبحانی، سفیر سابق ایران در لبنان نیز در گفت‌وگو با «شرق» با اشاره به دیدار صالحی با اخضر ابراهیمی نماینده سازمان ملل در سوریه، از تفاهم نسبی این دو در مورد مسایل سوریه خبر داده است. سبحانی می‌گوید صالحی در این دیدار از ابراهیمی خواسته تا پیام ایران را در مورد خواسته‌های این کشور در عراق و افغانستان به گوش مقامات غربی برساند. به نظر می‌رسد به زودی شاهد نقش مهم محمد مرسی در میانجیگری بین ایران و غرب خواهیم بود. نقشی که روزگاری ترکیه بازیگر اصلی آن بود ولی با بالا گرفتن اختلاف بر سر سوریه، مصر با موقعیت‌شناسی وارد گود شد و توانست ایران را به شکستن تابوی رابطه با کشور خود متقاعد کند. شاید در سال آینده و با روی کار آمدن شورای شهر جدید شاهد تغییر نام خیابان اسلامبولی باشیم تا مردم ایران هم بتوانند با خیال راحت به دیدار فرعون‌های مومیایی شده مصر بروند البته اگر مرسی بتواند همان نقشی را که به خوبی در روابط بین‌الملل بازی کرده در راضی کردن مخالفان سکولار داخلی هم بازی کرده و محوریت خود را در سکانداری دستگاه دیپلماسی مصر حفظ کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.