پیکرهایی که در پلاسکو تكذيب شدند
گیسو فغفوری
آوار، دودی که تمام نمیشود، تیرآهنهایی که خم شدهاند، لباسهایی که از پنجرهها بیرون پاشیده میشود، کپسول و کلاههای آتشنشانی لهشده، مردمان و آتشنشانانی که اشک میریختند و.... و دیگر تصاویری که در این مدت از پلاسکو منتشر شده و در واقع اجازه انتشار گرفته، میتواند جزء مجموعه تصاویر و لحظات دردناک، ترسناک و تأثربرانگیز تاریخ کشورمان ثبت شود. اما فاجعه دیگری هم در این میان رخ داد و آن تقلیل تعداد کشتهشدگان و ماندگان زیر آوار فاجعه پلاسکو به تنها 20 تا 25 نفر و بعد 16 آتشنشان است. آیا این شوخی با احساسات و بیحسکردن ما مردمی نیست که در بسیاری از لحظات همراه مسئولانمان هستیم؟ چرا مردم و کارکنان فراموش شدهاند؟ واقعا کس دیگری جز آتشنشانان در پلاسکو نبود؟ مگر حریق اطفا نشده بود که صدای انفجار شنیده شد؟ این تصمیم به حذف آدمهای عادی غیر از آتشنشانان از چه زمانی گرفته شد؟ ساعت 12:30 به بعد بود که شهردار تهران از قم به محل فاجعه رسید و بهسرعت پشت دوربین رفت و اعلام کرد حدود 20 تا 25 نفر از همکارانمان در آتشنشانی زیر آوار ماندهاند. چرا از صاحبان مغازه، کارگران و کارکنان برج 17 طبقه پلاسکو نامی برده
نمیشود همانها که به داخل رفتهاند؟ چرا فراموش میشود که در ساعت 9:41 بامداد روز پنجشنبه 30 دی ماه اخباری مبنی بر اطفای حریق پلاسکو مخابره شده است: «جزئیات عملیات ۲۰۰ آتشنشان در پلاسکو؛ حریق پلاسکو اطفا شد. آتشنشانان از چند جهت عملیات برای اطفای حریق را آغاز کرده و با اقدامات انجامشده خوشبختانه درحالحاضر شعلههای آتش مهار و بیش از ۹۰ درصد حریق به طور کامل اطفا شده است». همانطور که گزارشگر ایسنا و بسیاری دیگر نوشتند و از تلویزیون نیز اعلام شد که آتشنشانان در حال لکهگیری بودند، چرا فراموش کردند که همان زمان به افراد و صاحبان در پلاسکو گفته شده به داخل بروند و اسناد و چک و وسایلی که لازم دارند را بردارند؟ چرا این نکتههای خبری فراموش میشود که وقتی حداقل 200 آتشنشان آنجا حضور داشتند، حتما جمع بیشتری از مردم در آنجا بودند؟ مگر عکسهای فارس و مهر از خیابانهای اطراف وجود ندارد که شبیه روز تشییع پیکر آیتالله هاشمی است؟ چرا غم مردمان ناچیز شمرده میشود؟ چرا بسیاری حذف میشوند؟ هم کارگرانی که شبها آنجا میخوابیدند، هم کسانی که خانوادهشان ساعتهاست سراسیمه ثانیهها را میشمارند؛ این همه تکذیب در نوع خود
بینظیر است. تعداد دفعاتی که خبرنگاران از محل پلاسکو اخراج شدند از 10 بار هم بیشتر شده است پس چرا خبری درباره پیکرهایی که پیدا میشوند نمیدهند. میدانیم که حرارت بین 200 تا 600درجه آن زیر است و دود تمام نمیشود. فقط این خبر را مرور کنید: «پیکر ۱۳ نفر همچنان خارج نشده است. حدود ۱۰ نفر دیگر از شهروندان نیز زیر آوار پلاسکو محبوس شدهاند که عملیات برای یافتن آنان همچنان ادامه دارد. آخرین آمار مصدومان ١٧٠ نفر است. ٤٢ نفر از این تعداد، به بیمارستان اعزام و 128 نفر به صورت سرپایی درمان شدهاند».
مسئولان ما کسانی هستند که برای فاجعههای بزرگ و هر آنچیزی که پیوندی با مرگ داشته است، توانایی خود را بارها ثابت کردهاند. آنان توانستهاند با مدیریت خود فضا را به سویی ببرند که احساسات مردم در مسیری که به نفع (کشور، مسئولان و اجتماع) باشد، جهتگیری شود. این بار همه چیز فرق دارد و اولین سؤال این است؛ مگر حجم این فاجعه چقدر است که در این مدت آنچه که دیدیم فقط تکذیب بوده است. هیچ اطلاعرسانی، خبر صحیح و حتی امید تازهای به ما مردم داده نشد. مردم تشنه شنیدن اطلاعات جدید هستند و انتظار دارند به آنها امیدواری داده شود. مسئولان درصدد هستند با مدیریت بحران یا در واقع مدیریت اخبار، فاجعهای را که رخ داده کمرنگ کنند. از ساعت 10 صبح پنجشنبه 30 دی تاکنون خبری قطعی درباره هیچ چیز منتشر نشده است، نه خبری از تعداد حاضران در ساختمان است، نه از تعداد آتشنشانها و نه حتی از تعداد کارگرانی که مفقود شدهاند. باورنکردنی است اما برای ثبت در تاریخ درخورتوجه است که حتی سخنان مسئولان هم مدام تکذیب میشود. دایره این تکذیب آنچنان بالاست که حتی به درصد بهره وام پرداختی 300میلیونتومانی به صاحبان مغازه در پلاسکو هم کشیده میشود؛
اول میگویند چهار درصد، بعد میگویند 18 درصد. اول میگویند در همین خیابان جمهوری مغازهای در اختیار افراد قرار داده میشود، بعد میگویند در یافتآباد؟!!
ما همانهایی هستیم که به دلیل آنچه طالبان بر سر مردان و زنان افغانستان آورد، غمگین شدیم، به خاطر ازدستدادن بوداهای بامیان شگفتزده شدیم، برای برجهای دوقلو و 11 سپتامبر رئیسجمهورمان پیام تسلیت فرستاد و مردممان در خیابانهای تهران شمع روشن کردند. ما برای یورش غیرانسانی داعش به رقه و شهرهای عراق و... سوزاندن خلبان در آتش، انواع متفاوت کشتار مردمان به وسیله داعشیان که مرزهای انسانیت را جابهجا میکرد، پیام همدردی فرستادیم. در سالهایی که پشت سر گذراندیم، تجربه دفاع مقدس را داشتیم، تجربه زلزله بم را داشتیم، همین نزدیکیها ماجرای قطار را در دو، سه نوبت داشتیم، استعفای مسئول به خاطر خطای انسانی را هم داشتیم. اما این همه تکذیب را اصلا به یاد نداشتهایم. همهچیز تقصیر شبکههای اجتماعی و شهروند- خبرنگاران نیست.
ما به دانستن حقیقت و سوگواری جمعی نیاز داریم.
ما به اینکه در روزها و سالهای بعد چنین اتفاقی را دوباره تجربه نکنیم نیاز داریم.
آوار، دودی که تمام نمیشود، تیرآهنهایی که خم شدهاند، لباسهایی که از پنجرهها بیرون پاشیده میشود، کپسول و کلاههای آتشنشانی لهشده، مردمان و آتشنشانانی که اشک میریختند و.... و دیگر تصاویری که در این مدت از پلاسکو منتشر شده و در واقع اجازه انتشار گرفته، میتواند جزء مجموعه تصاویر و لحظات دردناک، ترسناک و تأثربرانگیز تاریخ کشورمان ثبت شود. اما فاجعه دیگری هم در این میان رخ داد و آن تقلیل تعداد کشتهشدگان و ماندگان زیر آوار فاجعه پلاسکو به تنها 20 تا 25 نفر و بعد 16 آتشنشان است. آیا این شوخی با احساسات و بیحسکردن ما مردمی نیست که در بسیاری از لحظات همراه مسئولانمان هستیم؟ چرا مردم و کارکنان فراموش شدهاند؟ واقعا کس دیگری جز آتشنشانان در پلاسکو نبود؟ مگر حریق اطفا نشده بود که صدای انفجار شنیده شد؟ این تصمیم به حذف آدمهای عادی غیر از آتشنشانان از چه زمانی گرفته شد؟ ساعت 12:30 به بعد بود که شهردار تهران از قم به محل فاجعه رسید و بهسرعت پشت دوربین رفت و اعلام کرد حدود 20 تا 25 نفر از همکارانمان در آتشنشانی زیر آوار ماندهاند. چرا از صاحبان مغازه، کارگران و کارکنان برج 17 طبقه پلاسکو نامی برده
نمیشود همانها که به داخل رفتهاند؟ چرا فراموش میشود که در ساعت 9:41 بامداد روز پنجشنبه 30 دی ماه اخباری مبنی بر اطفای حریق پلاسکو مخابره شده است: «جزئیات عملیات ۲۰۰ آتشنشان در پلاسکو؛ حریق پلاسکو اطفا شد. آتشنشانان از چند جهت عملیات برای اطفای حریق را آغاز کرده و با اقدامات انجامشده خوشبختانه درحالحاضر شعلههای آتش مهار و بیش از ۹۰ درصد حریق به طور کامل اطفا شده است». همانطور که گزارشگر ایسنا و بسیاری دیگر نوشتند و از تلویزیون نیز اعلام شد که آتشنشانان در حال لکهگیری بودند، چرا فراموش کردند که همان زمان به افراد و صاحبان در پلاسکو گفته شده به داخل بروند و اسناد و چک و وسایلی که لازم دارند را بردارند؟ چرا این نکتههای خبری فراموش میشود که وقتی حداقل 200 آتشنشان آنجا حضور داشتند، حتما جمع بیشتری از مردم در آنجا بودند؟ مگر عکسهای فارس و مهر از خیابانهای اطراف وجود ندارد که شبیه روز تشییع پیکر آیتالله هاشمی است؟ چرا غم مردمان ناچیز شمرده میشود؟ چرا بسیاری حذف میشوند؟ هم کارگرانی که شبها آنجا میخوابیدند، هم کسانی که خانوادهشان ساعتهاست سراسیمه ثانیهها را میشمارند؛ این همه تکذیب در نوع خود
بینظیر است. تعداد دفعاتی که خبرنگاران از محل پلاسکو اخراج شدند از 10 بار هم بیشتر شده است پس چرا خبری درباره پیکرهایی که پیدا میشوند نمیدهند. میدانیم که حرارت بین 200 تا 600درجه آن زیر است و دود تمام نمیشود. فقط این خبر را مرور کنید: «پیکر ۱۳ نفر همچنان خارج نشده است. حدود ۱۰ نفر دیگر از شهروندان نیز زیر آوار پلاسکو محبوس شدهاند که عملیات برای یافتن آنان همچنان ادامه دارد. آخرین آمار مصدومان ١٧٠ نفر است. ٤٢ نفر از این تعداد، به بیمارستان اعزام و 128 نفر به صورت سرپایی درمان شدهاند».
مسئولان ما کسانی هستند که برای فاجعههای بزرگ و هر آنچیزی که پیوندی با مرگ داشته است، توانایی خود را بارها ثابت کردهاند. آنان توانستهاند با مدیریت خود فضا را به سویی ببرند که احساسات مردم در مسیری که به نفع (کشور، مسئولان و اجتماع) باشد، جهتگیری شود. این بار همه چیز فرق دارد و اولین سؤال این است؛ مگر حجم این فاجعه چقدر است که در این مدت آنچه که دیدیم فقط تکذیب بوده است. هیچ اطلاعرسانی، خبر صحیح و حتی امید تازهای به ما مردم داده نشد. مردم تشنه شنیدن اطلاعات جدید هستند و انتظار دارند به آنها امیدواری داده شود. مسئولان درصدد هستند با مدیریت بحران یا در واقع مدیریت اخبار، فاجعهای را که رخ داده کمرنگ کنند. از ساعت 10 صبح پنجشنبه 30 دی تاکنون خبری قطعی درباره هیچ چیز منتشر نشده است، نه خبری از تعداد حاضران در ساختمان است، نه از تعداد آتشنشانها و نه حتی از تعداد کارگرانی که مفقود شدهاند. باورنکردنی است اما برای ثبت در تاریخ درخورتوجه است که حتی سخنان مسئولان هم مدام تکذیب میشود. دایره این تکذیب آنچنان بالاست که حتی به درصد بهره وام پرداختی 300میلیونتومانی به صاحبان مغازه در پلاسکو هم کشیده میشود؛
اول میگویند چهار درصد، بعد میگویند 18 درصد. اول میگویند در همین خیابان جمهوری مغازهای در اختیار افراد قرار داده میشود، بعد میگویند در یافتآباد؟!!
ما همانهایی هستیم که به دلیل آنچه طالبان بر سر مردان و زنان افغانستان آورد، غمگین شدیم، به خاطر ازدستدادن بوداهای بامیان شگفتزده شدیم، برای برجهای دوقلو و 11 سپتامبر رئیسجمهورمان پیام تسلیت فرستاد و مردممان در خیابانهای تهران شمع روشن کردند. ما برای یورش غیرانسانی داعش به رقه و شهرهای عراق و... سوزاندن خلبان در آتش، انواع متفاوت کشتار مردمان به وسیله داعشیان که مرزهای انسانیت را جابهجا میکرد، پیام همدردی فرستادیم. در سالهایی که پشت سر گذراندیم، تجربه دفاع مقدس را داشتیم، تجربه زلزله بم را داشتیم، همین نزدیکیها ماجرای قطار را در دو، سه نوبت داشتیم، استعفای مسئول به خاطر خطای انسانی را هم داشتیم. اما این همه تکذیب را اصلا به یاد نداشتهایم. همهچیز تقصیر شبکههای اجتماعی و شهروند- خبرنگاران نیست.
ما به دانستن حقیقت و سوگواری جمعی نیاز داریم.
ما به اینکه در روزها و سالهای بعد چنین اتفاقی را دوباره تجربه نکنیم نیاز داریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.