توان ما برای آموزش مدیریت بحران به مردم کم است
محسن ضیایی . رئیس جمعیت هلالاحمر
جدا از حادثه پلاسکو که تلخ بود و تبعات آن دنباله دارد، باید این واقعیت را هم بپذیریم که ما همیشه در حوادثی از این دست تلفات زیادی دادهایم و درس هم نگرفتهایم، این در حالی است که ما بايد از اتفاقاتی از این دست درس بگیریم تا حداقل در آینده آمادهتر باشیم. ما در این سالها نشان دادهایم که حافظه تاریخی قوی نداریم و وقتی بحرانی ایجاد میشود، مردم برای مدتی از نظر عاطفی تهییج و مسئولان هم در این هیجان شریک میشوند، اما بعد از مدتی به فراموشی سپرده میشود و همه به زندگی عادی برمیگردند. این در حالی است که باید مسئله جلوگیری از وقوع حوادثی از این دست را بهعنوان یک مطالبه عمومی مطرح کنیم تا از تکرار آن جلوگیری شود. همیشه باید این نکته را در نظر بگیریم که سایه بروز حوادث همیشه بر سر ما گسترده است؛ چه در ارتباط با مخاطرات طبیعی و چه مخاطرات انسانی در معرض حوادث هستیم و همین مهم میطلبد که آمادگی بیشتری را برای مواجهه با این حوادث داشته باشیم. مطالعات نشان میدهد که ضریب آمادگی ما در برابر بحران پایین است درحالیکه آسیبدیدگی ما بالاست. درواقع شرایط زیرساختی ما، آمادگی و مهارت ما با شرایط و خطراتی که در کمین ما هستند همخوانی ندارد. از آنطرف آمادگی مردم هم بسیار پایین است و این مسئله به آموزشهای نامناسب ما بازمیگردد. در واقع ما، هم در بخش سختافزاری و هم در بخش نرمافزاری با مشکلات عدیدهاي روبهرو هستیم. آنچه در مدیریت بحران؛ مهم است، آن است که ما قبل از بحران چه در بحث پیشگيری، چه در بحث کاهش خطرپذیری و چه در بحث آمادگی مبتنیبر وقوع حادثه باید بسیار قویتر باشیم و کارهای زیادی انجام دهیم تا در زمان بحران بتوانیم با خطر کنار بیاییم. این را هم باید بپذیریم که ما در کشوری زندگی میکنیم كه تقریبا بهطورکامل روی گسل زلزله قرار گرفته و آمادگی و استعداد زلزله را داریم. این مسئله با توجه به جمعیت زیاد در کلانشهرها خطرات زیادی را برای ما ایجاد میکند که باید آماده باشیم و طبیعی است در این زمینه کار با فضای مطلوب بسیار فاصله دارد؛ خانوادههای ایرانی بالغ بر 20میلیون خانوار هستند و اگر بخواهیم آموزشهای مقابله با بحران را برای این تعداد خانوار در برنامه قرار دهیم، با توجه به اینکه امکانات ما بسیار محدود است، سالها زمان خواهد برد، در نتیجه ما باید بهدنبال ایجاد سازوکاری باشیم که با توان خودمان کار را پیش ببریم و اتفاقا به سمت آن هم رفتهایم. در قانون هم ذکر شده که یکی از دستگاههایی که متولی آموزش به مردم است، هلالاحمر است و ما مطابق قانون هم باید آن را پیش ببریم، اما واقعیت این است که انجام این وظیفه با توان و ظرفیت سازمان هلالاحمر همخوانی ندارد و از طرفی این آموزش با توجه به تعداد نیروهای رسمی ما زمان بسیار زیادی را میطلبد. ما طرحی را بهعنوان خانواده آماده در مخاطرات در پیشرو داریم و شروع به پیشبرد آن کردهایم، از طرفی در نظر داریم آموزش را به بخش غیردولتی بسپاریم و از هرکسی که آمادگی آموزش دارد دعوت کنیم و با اعطای مجوز و محتوای آموزشی به آنها از آنها بخواهیم که ما را در امر آموزش مردم یاری کنند. ما درصدد هستیم تا پنج سال آینده به بخش عمدهای از جامعه آموزشهای لازم را بدهیم و آنها را برای مدیریت بحران آماده کنیم.
جدا از حادثه پلاسکو که تلخ بود و تبعات آن دنباله دارد، باید این واقعیت را هم بپذیریم که ما همیشه در حوادثی از این دست تلفات زیادی دادهایم و درس هم نگرفتهایم، این در حالی است که ما بايد از اتفاقاتی از این دست درس بگیریم تا حداقل در آینده آمادهتر باشیم. ما در این سالها نشان دادهایم که حافظه تاریخی قوی نداریم و وقتی بحرانی ایجاد میشود، مردم برای مدتی از نظر عاطفی تهییج و مسئولان هم در این هیجان شریک میشوند، اما بعد از مدتی به فراموشی سپرده میشود و همه به زندگی عادی برمیگردند. این در حالی است که باید مسئله جلوگیری از وقوع حوادثی از این دست را بهعنوان یک مطالبه عمومی مطرح کنیم تا از تکرار آن جلوگیری شود. همیشه باید این نکته را در نظر بگیریم که سایه بروز حوادث همیشه بر سر ما گسترده است؛ چه در ارتباط با مخاطرات طبیعی و چه مخاطرات انسانی در معرض حوادث هستیم و همین مهم میطلبد که آمادگی بیشتری را برای مواجهه با این حوادث داشته باشیم. مطالعات نشان میدهد که ضریب آمادگی ما در برابر بحران پایین است درحالیکه آسیبدیدگی ما بالاست. درواقع شرایط زیرساختی ما، آمادگی و مهارت ما با شرایط و خطراتی که در کمین ما هستند همخوانی ندارد. از آنطرف آمادگی مردم هم بسیار پایین است و این مسئله به آموزشهای نامناسب ما بازمیگردد. در واقع ما، هم در بخش سختافزاری و هم در بخش نرمافزاری با مشکلات عدیدهاي روبهرو هستیم. آنچه در مدیریت بحران؛ مهم است، آن است که ما قبل از بحران چه در بحث پیشگيری، چه در بحث کاهش خطرپذیری و چه در بحث آمادگی مبتنیبر وقوع حادثه باید بسیار قویتر باشیم و کارهای زیادی انجام دهیم تا در زمان بحران بتوانیم با خطر کنار بیاییم. این را هم باید بپذیریم که ما در کشوری زندگی میکنیم كه تقریبا بهطورکامل روی گسل زلزله قرار گرفته و آمادگی و استعداد زلزله را داریم. این مسئله با توجه به جمعیت زیاد در کلانشهرها خطرات زیادی را برای ما ایجاد میکند که باید آماده باشیم و طبیعی است در این زمینه کار با فضای مطلوب بسیار فاصله دارد؛ خانوادههای ایرانی بالغ بر 20میلیون خانوار هستند و اگر بخواهیم آموزشهای مقابله با بحران را برای این تعداد خانوار در برنامه قرار دهیم، با توجه به اینکه امکانات ما بسیار محدود است، سالها زمان خواهد برد، در نتیجه ما باید بهدنبال ایجاد سازوکاری باشیم که با توان خودمان کار را پیش ببریم و اتفاقا به سمت آن هم رفتهایم. در قانون هم ذکر شده که یکی از دستگاههایی که متولی آموزش به مردم است، هلالاحمر است و ما مطابق قانون هم باید آن را پیش ببریم، اما واقعیت این است که انجام این وظیفه با توان و ظرفیت سازمان هلالاحمر همخوانی ندارد و از طرفی این آموزش با توجه به تعداد نیروهای رسمی ما زمان بسیار زیادی را میطلبد. ما طرحی را بهعنوان خانواده آماده در مخاطرات در پیشرو داریم و شروع به پیشبرد آن کردهایم، از طرفی در نظر داریم آموزش را به بخش غیردولتی بسپاریم و از هرکسی که آمادگی آموزش دارد دعوت کنیم و با اعطای مجوز و محتوای آموزشی به آنها از آنها بخواهیم که ما را در امر آموزش مردم یاری کنند. ما درصدد هستیم تا پنج سال آینده به بخش عمدهای از جامعه آموزشهای لازم را بدهیم و آنها را برای مدیریت بحران آماده کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.