هشدارنامه اوباما برای دولت جدید
ترجمه: شهرام زرندار
باراک اوباما در ابتدای آخرین هفته حضور خود در کاخ سفید، هشدارنامهای به دولت جدید ترامپ درباره ارزش توافق هستهای با ایران نوشت. در این بیانیه بدون هیچ اشارهای به نام رئیسجمهوری جدید آمده بود: «ایالات متحده باید به خاطر داشته باشد که این توافق نتیجه سالها کار مداوم است».
این بیانیه میگوید: «این توافق بیانگر موافقت بین قدرتهای اصلی جهانی و ایران است نه ایالات متحده و ایران». به گفته کاخ سفید، این توافق که سال گذشته به اجرا درآمد، یک راهحل دیپلماتیک است که جلو دستیابی ایران به یک سلاح هستهای را گرفته و جایگزینی است که تا حدود زیادی به برنامه هستهای نامحدود ایران یا جنگ دیگری در خاورمیانه ترجیح دارد. ترامپ مانند اکثر بازهای جمهوریخواه درباره توافق هستهای موضعی کاملا روراست ندارد و گفته خواهان مذاکره دوباره بهجای پارهکردن برجام است.
سناتور باب کورکر از ایالت تنسی، رئیس جمهوریخواه کمیته روابط خارجی سنا که ترامپ او را بهعنوان کاندیدای پست وزیر امور خارجه خودش معرفی کرده، در این ماه گفته توافق هستهای با ایران باید اجرا شود نهاینکه پارهپاره شود. شخصیتهایی مانند بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، امیدوار هستند که ترامپ این توافقنامه را رها کند. این در حالی است که رئیس سابق آژانس بینالمللی انرژی هستهای، رهاکردن آن را «فاجعهبار» خواند. ترامپ در مصاحبه با روزنامه تایمز لندن گفته بود که نمیخواهد بگوید درباره توافق هستهای با ایران چهکار میخواهد بکند. او در سخنانی بیهدف و نشخوارگونه گفته است: «من نمیخواهم با این کارتها بازی کنم. منظورم این است که ببینید من اصالتا یک سیاستمدار نیستم، من نمیخواهم در ملأعام بگویم که این کار را میکنم یا نمیکنم، من کاری را خواهم کرد که باید بکنم... من از توافق هستهای با ایران شادمان نیستم. فکر میکنم این توافق یکی از بدترین توافقاتی است که تاکنون صورت گرفته است. فکر میکنم این توافق یکی از احمقانهترین توافقاتی است که تاکنون دیدهام...؛ توافقی که باعث شده 150میلیارد دلار پول به کشوری بدهید
که با ما دعوا دارد؛ کشوری که 1.7 میلیارد دلار سود سپرده نقدی به آن پرداخت شده است. آیا تاکنون صدمیلیون دلار پول در اسکناسهای صددلاری دیدهاید؟ خیلی میشود 1.7میلیارد دلار پول نقد. این را نمیفهمم». ترامپ به آزادشدن داراییهای بلوکهشده ایران و گزارشهای مربوط به پالتهای اسکناس که برای انتقال به ایران بار هواپیما شدند بهعنوان بخشی از توافق اشاره کرده است؛ مسئلهای که در طول مدت انتخابات ریاستجمهوری در میان رسانههای دستراستی به مسئلهای دردناک تبدیل شده بود. بیانیه کاخ سفید در مقابل این اظهارنظر شامل اعلام جزئیات شروط این توافق است؛ شروطی که مورد توافق فرانسه، بریتانیا، آلمان، چین، روسیه و اتحادیه اروپاست؛ شروطی که بیانیه کاخ سفید میگوید: «برنامه هستهای ایران را به عقب رانده و بهطرزی قابلراستیآزمایی جلوی بهدستآوردن سلاح هستهای از سوی ایران را گرفته است». بنا بر این بیانیه، توافق هستهای ایران بهجای گسترش تدریجی برنامه هستهای، با محدودیتهای اکید روبهرو است و موضوع شدیدترین بازرسیهای موشکافانه و برنامههای راستیآزمایی است که تاکنون برای نظارت بر یک برنامه هستهای مورد توافق قرار گرفته
است. ایران انباشته اورانیوم خود را تا 98 درصد کاهش داده و دوسوم سانتریفیوژهای خود را از خط تولید خارج کرده است. درهمینحال ایران در تأسیسات فردو اورانیوم غنیسازی نکرده و از سانتریفیوژهای پیشرفته نیز برای غنیسازی استفاده نکرده است. بهطورخلاصه ایران به تعهدات خود براساس برجام پایبند بوده و این موفقیت دیپلماسی را نشان میدهد. ترامپ انتقادات دیگری نیز به اوباما درمورد مسائل مرتبط با ایران دارد؛ مسائلی مانند اسیرکردن 10 ملوان نیروی دریایی ایالات متحده در اوایل سال 2016 در خلیجفارس و بیانیهای که پس از آزادسازی آنها داده شد و در آن جان کری، وزیر امور خارجه ایالات متحده، از مقامات ایران تشکر کرد. ترامپ در ماه سپتامبر در یک تجمع انتخاباتی در فلوریدا گفته بود: «هنگامی که آنها ناوشکنهای زیبای ما را با قایقهای کوچکشان محاصره میکنند و برای مردم ما خطونشان میکشند نباید به آنها اجازه دهیم این کار را بکنند، باید آنها را از پهنه آبها نیستونابود کنیم». درهمینحال، بیانیه کاخ سفید میگوید: «ایالات متحده در مقابله با تهدیدهای ایران علیه اسرائیل و شرکای ما در خلیجفارس و حمایت ایران از نواب خشنش در جاهایی مثل سوریه
و یمن محکم و پابرجاست. ما عمیقا نگران زندانیشدن ناعادلانه شهروندان ایالات متحده در ایران هستیم و نگرانی ما ادامه دارد. تحریمهای ما درمورد ایران بهخاطر نقض حقوقبشر از سوی دولت ایران، حمایتش از گروههای تروریست و برنامه موشکهای بالستیکش تا زمانی ادامه خواهد یافت که ایران راه جدیدی را درباره این مسائل در پیش بگیرد. شکی نیست که اگر ایران در آستانه ساختن سلاح هستهای رها میشد، چالشهایمان با این کشور بیشتر میشد».
باراک اوباما در ابتدای آخرین هفته حضور خود در کاخ سفید، هشدارنامهای به دولت جدید ترامپ درباره ارزش توافق هستهای با ایران نوشت. در این بیانیه بدون هیچ اشارهای به نام رئیسجمهوری جدید آمده بود: «ایالات متحده باید به خاطر داشته باشد که این توافق نتیجه سالها کار مداوم است».
این بیانیه میگوید: «این توافق بیانگر موافقت بین قدرتهای اصلی جهانی و ایران است نه ایالات متحده و ایران». به گفته کاخ سفید، این توافق که سال گذشته به اجرا درآمد، یک راهحل دیپلماتیک است که جلو دستیابی ایران به یک سلاح هستهای را گرفته و جایگزینی است که تا حدود زیادی به برنامه هستهای نامحدود ایران یا جنگ دیگری در خاورمیانه ترجیح دارد. ترامپ مانند اکثر بازهای جمهوریخواه درباره توافق هستهای موضعی کاملا روراست ندارد و گفته خواهان مذاکره دوباره بهجای پارهکردن برجام است.
سناتور باب کورکر از ایالت تنسی، رئیس جمهوریخواه کمیته روابط خارجی سنا که ترامپ او را بهعنوان کاندیدای پست وزیر امور خارجه خودش معرفی کرده، در این ماه گفته توافق هستهای با ایران باید اجرا شود نهاینکه پارهپاره شود. شخصیتهایی مانند بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، امیدوار هستند که ترامپ این توافقنامه را رها کند. این در حالی است که رئیس سابق آژانس بینالمللی انرژی هستهای، رهاکردن آن را «فاجعهبار» خواند. ترامپ در مصاحبه با روزنامه تایمز لندن گفته بود که نمیخواهد بگوید درباره توافق هستهای با ایران چهکار میخواهد بکند. او در سخنانی بیهدف و نشخوارگونه گفته است: «من نمیخواهم با این کارتها بازی کنم. منظورم این است که ببینید من اصالتا یک سیاستمدار نیستم، من نمیخواهم در ملأعام بگویم که این کار را میکنم یا نمیکنم، من کاری را خواهم کرد که باید بکنم... من از توافق هستهای با ایران شادمان نیستم. فکر میکنم این توافق یکی از بدترین توافقاتی است که تاکنون صورت گرفته است. فکر میکنم این توافق یکی از احمقانهترین توافقاتی است که تاکنون دیدهام...؛ توافقی که باعث شده 150میلیارد دلار پول به کشوری بدهید
که با ما دعوا دارد؛ کشوری که 1.7 میلیارد دلار سود سپرده نقدی به آن پرداخت شده است. آیا تاکنون صدمیلیون دلار پول در اسکناسهای صددلاری دیدهاید؟ خیلی میشود 1.7میلیارد دلار پول نقد. این را نمیفهمم». ترامپ به آزادشدن داراییهای بلوکهشده ایران و گزارشهای مربوط به پالتهای اسکناس که برای انتقال به ایران بار هواپیما شدند بهعنوان بخشی از توافق اشاره کرده است؛ مسئلهای که در طول مدت انتخابات ریاستجمهوری در میان رسانههای دستراستی به مسئلهای دردناک تبدیل شده بود. بیانیه کاخ سفید در مقابل این اظهارنظر شامل اعلام جزئیات شروط این توافق است؛ شروطی که مورد توافق فرانسه، بریتانیا، آلمان، چین، روسیه و اتحادیه اروپاست؛ شروطی که بیانیه کاخ سفید میگوید: «برنامه هستهای ایران را به عقب رانده و بهطرزی قابلراستیآزمایی جلوی بهدستآوردن سلاح هستهای از سوی ایران را گرفته است». بنا بر این بیانیه، توافق هستهای ایران بهجای گسترش تدریجی برنامه هستهای، با محدودیتهای اکید روبهرو است و موضوع شدیدترین بازرسیهای موشکافانه و برنامههای راستیآزمایی است که تاکنون برای نظارت بر یک برنامه هستهای مورد توافق قرار گرفته
است. ایران انباشته اورانیوم خود را تا 98 درصد کاهش داده و دوسوم سانتریفیوژهای خود را از خط تولید خارج کرده است. درهمینحال ایران در تأسیسات فردو اورانیوم غنیسازی نکرده و از سانتریفیوژهای پیشرفته نیز برای غنیسازی استفاده نکرده است. بهطورخلاصه ایران به تعهدات خود براساس برجام پایبند بوده و این موفقیت دیپلماسی را نشان میدهد. ترامپ انتقادات دیگری نیز به اوباما درمورد مسائل مرتبط با ایران دارد؛ مسائلی مانند اسیرکردن 10 ملوان نیروی دریایی ایالات متحده در اوایل سال 2016 در خلیجفارس و بیانیهای که پس از آزادسازی آنها داده شد و در آن جان کری، وزیر امور خارجه ایالات متحده، از مقامات ایران تشکر کرد. ترامپ در ماه سپتامبر در یک تجمع انتخاباتی در فلوریدا گفته بود: «هنگامی که آنها ناوشکنهای زیبای ما را با قایقهای کوچکشان محاصره میکنند و برای مردم ما خطونشان میکشند نباید به آنها اجازه دهیم این کار را بکنند، باید آنها را از پهنه آبها نیستونابود کنیم». درهمینحال، بیانیه کاخ سفید میگوید: «ایالات متحده در مقابله با تهدیدهای ایران علیه اسرائیل و شرکای ما در خلیجفارس و حمایت ایران از نواب خشنش در جاهایی مثل سوریه
و یمن محکم و پابرجاست. ما عمیقا نگران زندانیشدن ناعادلانه شهروندان ایالات متحده در ایران هستیم و نگرانی ما ادامه دارد. تحریمهای ما درمورد ایران بهخاطر نقض حقوقبشر از سوی دولت ایران، حمایتش از گروههای تروریست و برنامه موشکهای بالستیکش تا زمانی ادامه خواهد یافت که ایران راه جدیدی را درباره این مسائل در پیش بگیرد. شکی نیست که اگر ایران در آستانه ساختن سلاح هستهای رها میشد، چالشهایمان با این کشور بیشتر میشد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.