|

عربستان پروژه «ضد دامپينگ كالاهاي صادراتي پتروشيمي» را در دستور كار دارد

لابي‌گري عليه ايران در هند

شرق: باز هم پای عربستان در میان است. هرچند اثبات نشده عربستان در اعمال قوانین ضددامپینگ برای کالاهای پتروشیمی ایران در کشور هندوستان نقش داشته، اما آن‌گونه که به گوش می‌رسد، نشانه‌هایی از این اقدام به چشم می‌خورد. عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع و معادن تهران درباره برخی گزارش‌ها مبنی بر نقش عربستان در اعمال قوانین ضددامپینگ درباره کالاهای صادراتی پتروشیمی ایران به هند و دیگر کشورها، گفت: نمی‌توان به‌طور قطعی این ادعا را اثبات کرد؛ اما نمی‌تواند بی‌تأثیر باشد. سیدحامد واحدی درباره وضع قوانین ضددامپینگ (ضدرقابت مکارانه) بر صادرات محصولات پتروشیمی ایران، به ایرنا گفت: در هند همچنان قوانین ضددامپینگ بر صادرات محصولات پتروشیمی اعمال می‌شود؛ این در حالی است که قوانین ضددامپینگ درباره صادرات شرکت‌های عربستانی، برداشته شده است.
‌ لابی‌گری عربستان در هندوستان
وی به اقدام‌های انجام‌شده برای پیگیری رفع قوانین ضددامپینگ در خارج از کشور اشاره کرد و ادامه داد: عربستان از طریق لابی‌گری و رایزنی، توانست قوانین ضددامپینگ را درباره محصولات خود بردارد.
عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع و معادن تهران افزود: اکنون سه صادرکننده عمده محصولات پتروشیمی به هند، کشورهای عربستان، روسیه و ایران هستد که تنها علیه ما ضددامپینگ اعمال می‌شود.
البته باید گفت این گفته واحدی، ناظر بر حضور دو کشور رقیب ایران در بازار هندوستان در سازمان تجارت جهانی است. همان سازمانی که حضورنداشتن ایران در آن، همواره به چالشی سر راه تجارت ایران بدل شده بود.
واحدی تأکید کرد: نامه‌نگاری‌ها و تلاش‌های گسترده‌ای را برای رفع قوانین ضددامپینگ در هند انجام داده‌ایم. هندوستان به‌عنوان مقصد صادرات محصولات پتروشیمی ایران به ارزش یک‌میلیاردو 885 میلیون دلار طبق آمار هشت‌ماهه امسال، در رتبه دوم پس از چین جای گرفته است؛ به بیانی دیگر 75درصد محصولات صادراتی ایران به هندوستان از چهار گمرک عسلویه، شهید رجایی، پتروشیمی بندر امام و باهنر، اقلام پتروشیمی و فراورده‌های نفتی است. در زمان تحریم، بسیاری از بازارهای صادراتی ایران از دست رفت و رقیبان بین‌المللی و منطقه‌ای جای ایران را در بازار جهانی پتروشیمی گرفتند. ایران پیش از تشدید تحریم‌ها، بخشی از محصولات پتروشیمی تولیدی را به اروپا و آمریکا صادر می‌کرد؛ اما با آغاز روند تحریم‌ها، بازار صادراتی ایران در این مناطق نیز در اختیار کشورهای رقیب قرار گرفت. همچنین در زمان تحریم، در روند انتقال درآمد حاصل از صادرات محصولات پتروشیمی به بازارهای آسیایی و آفریقایی نیز مشکلاتی وجود داشت که این موضوع نیز تأثیر منفی بر میزان صادرات به بازارهای سنتی در آسیا و کشورهای منطقه برجای گذاشته بود. البته به گفته برخی کارشناسان، با وجود تحریم‌های نفتی ایران از سوی هندوستان، همچنان صادرات محصولات پتروشیمی ایران به این کشور به قوت خود باقی بود. درهرحال، با اجرائی‌شدن برجام، موانع همکاری با شرکت‌های بین‌المللی برطرف و شرایط برای احیای بازارهای صادراتی ایران در آسیا، اروپا، آمریکا، اقیانوسیه و آفریقا فراهم شده است. از جمله موانع پیش‌روی بازگشت شرکت‌های ایرانی به بازارهای جهانی، رقابت مخرب شرکت‌های ایرانی در بازارهای جهانی است؛ به‌طوری‌که برخی شرکت‌های داخلی با هدف خارج‌کردن سایر شرکت‌های ایرانی، اقدام به ارزان‌فروشی محصولات در بازار دیگر کشورها می‌کنند که این رقابت مخرب منجر به وضع قوانین ضددامپینگ علیه محصولات کشورمان شده است. البته پیش از این برخی گزارش‌ها و ادعاها مبنی بر لابی‌گری عربستان در وضع قوانین ضددامپینگ علیه صادرات محصولات کشورمان در ترکیه و سایر کشورها منتشر شد. اکنون عربستان، مهم‌ترین رقیب ایران در تولید و صادرات محصولات پتروشیمی در منطقه خاورمیانه به شمار می‌رود. اکنون کالاهای ایرانی که به هندوستان صادر می‌شود، به سبب اینکه ایران در سازمان تجارت جهانی حضور ندارد، با تعرفه‌های بالا روبه‌رو می‌شود؛ در واقع واردکننده هندی که از ایران محصول وارد می‌کند، تعرفه بیشتری نسبت به سایر کشورها پرداخت می‌کند. این در حالی است که عربستان عضو WTO است و قاعدتا تعرفه‌های کمتری می‌پردازد. از این زاویه عربستان به‌راحتی می‌تواند با ایران رقابت کند.
‌ تلاش ناموفق عربستان در اقناع هندی‌ها
آن‌گونه که کارشناسان تحلیل می‌کنند، اگر عربستان دراین‌زمینه تلاشی کند، احتمالا برای آن است که هندی‌ها را قانع کند قوانین ضددامپینگ را علیه ایران به کار بگیرند و در واقع ادعای دامپینگ محصولات ایران را مطرح کنند. اکنون کارشکنی احتمالی عربستان، عمدتا در نفت خام و پتروشیمی‌های جامد است؛ اما ازآنجایی‌که هندی‌‌ها محصولات پتروشیمی فراوانی از ایران می‌خرند و با فرض اینکه عربستان به دنبال چنین دسیسه‌‌ای باشد، بعید است هندی‌ها دست به چنین عملی بزنند و بازار خود را دچار تنش کنند.
‌ عربستان نتوانسته قوانین ضددامپینگ را علیه ایران ایجاد کند
فرهاد فزونی، عضو اتحادیه صادرکنندگان فراورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی، در گفت‌وگو با «شرق» می‌گوید: عربستان بسیار تلاش کرده تا بتواند قوانین ضددامپینگ را علیه ایران در بازار هند ایجاد کند؛ اما تاکنون موفق نبوده است.
به گفته او، ایران از رقبای اصلی عربستان در صادرات محصولات پتروشیمی به هندوستان است. اگر عربستانی‌ها بتوانند به لطایف‌الحیل علیه ایران وارد عمل شوند، چنین خواهند کرد، اما تاکنون خبری مبنی بر به‌ثمرنشستن تلاش این کشور، برای اعمال قوانین ضددامپینگ را علیه ایران در بازار هند حتی در رسانه‌های هندوستان منتشر نشده است.
‌ هندی‌ها، محصولات پتروشیمی ایرانی را می‌پسندند
ابراهیم جمیلی، رئیس شورای بازرگانی مشترک ایران و هند هم در گفت‌وگو با «شرق» می‌گوید: ایران بخش عمده‌ای از محصولات پتروشیمی خود را به هندوستان صادر می‌کند که دراین‌میان، عربستان در برخی از محصولات پتروشیمی می‌تواند با ایران رقابت ‌کند و در برخی خیر. به‌هرصورت بازار جهانی رقابت را می‌طلبد.
جمیلی با بیان اینکه در بازار هندوستان فرصت خوبی داریم، می‌افزاید: محصولات پتروشیمی ایران در هند شناخته‌شده هستند و هندی‌ها هم علاقه‌مند به استفاده از محصولات پتروشیمی ایران نسبت به سایر کشورها (حتی عربستان) هستند.
‌ صادرات بدون توقف محصولات پتروشیمی ایران به هند در زمان تحریم‌ها
رئیس شورای بازرگانی مشترک ایران و هند تأکید می‌کند: حتی در زمان تحریم‌‌ها، باوجودی‌که صادرات نفت به هندوستان کاهش پیدا کرد، اما صادرات محصولات پتروشیمی به این کشور کاهش نیافت. به گفته او، بازار جهانی است و باید قدرت رقابت را هم در کیفیت محصولات و هم در قیمت داشته باشیم که دراین‌زمینه ایران، موقعیت خوبی دارد. او در قالب توصیه‌ای به صادرکنندگان پتروشیمی ایران به هندوستان می‌گوید: محصولات پتروشیمی‌‌ ایران بیشتر در صنایع پایین‌دستی ایران استفاده می‌شود. آنها از محصولات پتروشیمی ایران در حوزه‌های کود شیمیایی کشاورزی بهره می‌گیرند و به‌همین‌دليل باید در زمان معین این محصولات در بازار آنها حضور داشته باشد که اگر نباشد آنها از کشورهای دیگر این نیاز را تأمین می‌کنند؛ بنابراین خوش‌قولی در زمان صادرات برای آنها بسیار دارای اهمیت است. جمیلی با بیان اینکه یک‌سری کشورها قانون ضددامپینگ دارند، می‌افزاید: اگر علیه کشوری دامپینگ شود، این موضوع از طریق کمیته‌های داوری در اتاق‌های بازرگانی و دادگاه‌ها قابلیت پیگیری دارد، هرچند دامپینگ قابل اثبات نیست. رئیس شورای بازرگانی مشترک ایران و هند البته تأکید می‌کند: ازآنجایی‌که در پتروشیمی سرمایه‌گذاری خوبی انجام داد‌ه‌ایم بعید می‌دانم در وضعیت عادی کسی بتواند با ایران رقابت کند.
‌ ضرورت انعقاد قرارداد ترجیحی دوجانبه بین ایران و هندوستان
او در قالب پیشنهادی درزمینه روابط تجاری ایران و هند می‌افزاید: باید قرارداد ترجیحی دوجانبه بین ایران و هندوستان منعقد شود. در این صورت می‌توان تعرفه‌های کالاهای صادراتی ایران را کاهش داد.
به گفته او، چنین اقدامی در دستور‌ کار کمیسیون هست اما هنوز به جایی نرسیده است. به نظر می‌رسد اکنون زمان خوبی براي انعقاد چنین قراردادی باشد.

شرق: باز هم پای عربستان در میان است. هرچند اثبات نشده عربستان در اعمال قوانین ضددامپینگ برای کالاهای پتروشیمی ایران در کشور هندوستان نقش داشته، اما آن‌گونه که به گوش می‌رسد، نشانه‌هایی از این اقدام به چشم می‌خورد. عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع و معادن تهران درباره برخی گزارش‌ها مبنی بر نقش عربستان در اعمال قوانین ضددامپینگ درباره کالاهای صادراتی پتروشیمی ایران به هند و دیگر کشورها، گفت: نمی‌توان به‌طور قطعی این ادعا را اثبات کرد؛ اما نمی‌تواند بی‌تأثیر باشد. سیدحامد واحدی درباره وضع قوانین ضددامپینگ (ضدرقابت مکارانه) بر صادرات محصولات پتروشیمی ایران، به ایرنا گفت: در هند همچنان قوانین ضددامپینگ بر صادرات محصولات پتروشیمی اعمال می‌شود؛ این در حالی است که قوانین ضددامپینگ درباره صادرات شرکت‌های عربستانی، برداشته شده است.
‌ لابی‌گری عربستان در هندوستان
وی به اقدام‌های انجام‌شده برای پیگیری رفع قوانین ضددامپینگ در خارج از کشور اشاره کرد و ادامه داد: عربستان از طریق لابی‌گری و رایزنی، توانست قوانین ضددامپینگ را درباره محصولات خود بردارد.
عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع و معادن تهران افزود: اکنون سه صادرکننده عمده محصولات پتروشیمی به هند، کشورهای عربستان، روسیه و ایران هستد که تنها علیه ما ضددامپینگ اعمال می‌شود.
البته باید گفت این گفته واحدی، ناظر بر حضور دو کشور رقیب ایران در بازار هندوستان در سازمان تجارت جهانی است. همان سازمانی که حضورنداشتن ایران در آن، همواره به چالشی سر راه تجارت ایران بدل شده بود.
واحدی تأکید کرد: نامه‌نگاری‌ها و تلاش‌های گسترده‌ای را برای رفع قوانین ضددامپینگ در هند انجام داده‌ایم. هندوستان به‌عنوان مقصد صادرات محصولات پتروشیمی ایران به ارزش یک‌میلیاردو 885 میلیون دلار طبق آمار هشت‌ماهه امسال، در رتبه دوم پس از چین جای گرفته است؛ به بیانی دیگر 75درصد محصولات صادراتی ایران به هندوستان از چهار گمرک عسلویه، شهید رجایی، پتروشیمی بندر امام و باهنر، اقلام پتروشیمی و فراورده‌های نفتی است. در زمان تحریم، بسیاری از بازارهای صادراتی ایران از دست رفت و رقیبان بین‌المللی و منطقه‌ای جای ایران را در بازار جهانی پتروشیمی گرفتند. ایران پیش از تشدید تحریم‌ها، بخشی از محصولات پتروشیمی تولیدی را به اروپا و آمریکا صادر می‌کرد؛ اما با آغاز روند تحریم‌ها، بازار صادراتی ایران در این مناطق نیز در اختیار کشورهای رقیب قرار گرفت. همچنین در زمان تحریم، در روند انتقال درآمد حاصل از صادرات محصولات پتروشیمی به بازارهای آسیایی و آفریقایی نیز مشکلاتی وجود داشت که این موضوع نیز تأثیر منفی بر میزان صادرات به بازارهای سنتی در آسیا و کشورهای منطقه برجای گذاشته بود. البته به گفته برخی کارشناسان، با وجود تحریم‌های نفتی ایران از سوی هندوستان، همچنان صادرات محصولات پتروشیمی ایران به این کشور به قوت خود باقی بود. درهرحال، با اجرائی‌شدن برجام، موانع همکاری با شرکت‌های بین‌المللی برطرف و شرایط برای احیای بازارهای صادراتی ایران در آسیا، اروپا، آمریکا، اقیانوسیه و آفریقا فراهم شده است. از جمله موانع پیش‌روی بازگشت شرکت‌های ایرانی به بازارهای جهانی، رقابت مخرب شرکت‌های ایرانی در بازارهای جهانی است؛ به‌طوری‌که برخی شرکت‌های داخلی با هدف خارج‌کردن سایر شرکت‌های ایرانی، اقدام به ارزان‌فروشی محصولات در بازار دیگر کشورها می‌کنند که این رقابت مخرب منجر به وضع قوانین ضددامپینگ علیه محصولات کشورمان شده است. البته پیش از این برخی گزارش‌ها و ادعاها مبنی بر لابی‌گری عربستان در وضع قوانین ضددامپینگ علیه صادرات محصولات کشورمان در ترکیه و سایر کشورها منتشر شد. اکنون عربستان، مهم‌ترین رقیب ایران در تولید و صادرات محصولات پتروشیمی در منطقه خاورمیانه به شمار می‌رود. اکنون کالاهای ایرانی که به هندوستان صادر می‌شود، به سبب اینکه ایران در سازمان تجارت جهانی حضور ندارد، با تعرفه‌های بالا روبه‌رو می‌شود؛ در واقع واردکننده هندی که از ایران محصول وارد می‌کند، تعرفه بیشتری نسبت به سایر کشورها پرداخت می‌کند. این در حالی است که عربستان عضو WTO است و قاعدتا تعرفه‌های کمتری می‌پردازد. از این زاویه عربستان به‌راحتی می‌تواند با ایران رقابت کند.
‌ تلاش ناموفق عربستان در اقناع هندی‌ها
آن‌گونه که کارشناسان تحلیل می‌کنند، اگر عربستان دراین‌زمینه تلاشی کند، احتمالا برای آن است که هندی‌ها را قانع کند قوانین ضددامپینگ را علیه ایران به کار بگیرند و در واقع ادعای دامپینگ محصولات ایران را مطرح کنند. اکنون کارشکنی احتمالی عربستان، عمدتا در نفت خام و پتروشیمی‌های جامد است؛ اما ازآنجایی‌که هندی‌‌ها محصولات پتروشیمی فراوانی از ایران می‌خرند و با فرض اینکه عربستان به دنبال چنین دسیسه‌‌ای باشد، بعید است هندی‌ها دست به چنین عملی بزنند و بازار خود را دچار تنش کنند.
‌ عربستان نتوانسته قوانین ضددامپینگ را علیه ایران ایجاد کند
فرهاد فزونی، عضو اتحادیه صادرکنندگان فراورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی، در گفت‌وگو با «شرق» می‌گوید: عربستان بسیار تلاش کرده تا بتواند قوانین ضددامپینگ را علیه ایران در بازار هند ایجاد کند؛ اما تاکنون موفق نبوده است.
به گفته او، ایران از رقبای اصلی عربستان در صادرات محصولات پتروشیمی به هندوستان است. اگر عربستانی‌ها بتوانند به لطایف‌الحیل علیه ایران وارد عمل شوند، چنین خواهند کرد، اما تاکنون خبری مبنی بر به‌ثمرنشستن تلاش این کشور، برای اعمال قوانین ضددامپینگ را علیه ایران در بازار هند حتی در رسانه‌های هندوستان منتشر نشده است.
‌ هندی‌ها، محصولات پتروشیمی ایرانی را می‌پسندند
ابراهیم جمیلی، رئیس شورای بازرگانی مشترک ایران و هند هم در گفت‌وگو با «شرق» می‌گوید: ایران بخش عمده‌ای از محصولات پتروشیمی خود را به هندوستان صادر می‌کند که دراین‌میان، عربستان در برخی از محصولات پتروشیمی می‌تواند با ایران رقابت ‌کند و در برخی خیر. به‌هرصورت بازار جهانی رقابت را می‌طلبد.
جمیلی با بیان اینکه در بازار هندوستان فرصت خوبی داریم، می‌افزاید: محصولات پتروشیمی ایران در هند شناخته‌شده هستند و هندی‌ها هم علاقه‌مند به استفاده از محصولات پتروشیمی ایران نسبت به سایر کشورها (حتی عربستان) هستند.
‌ صادرات بدون توقف محصولات پتروشیمی ایران به هند در زمان تحریم‌ها
رئیس شورای بازرگانی مشترک ایران و هند تأکید می‌کند: حتی در زمان تحریم‌‌ها، باوجودی‌که صادرات نفت به هندوستان کاهش پیدا کرد، اما صادرات محصولات پتروشیمی به این کشور کاهش نیافت. به گفته او، بازار جهانی است و باید قدرت رقابت را هم در کیفیت محصولات و هم در قیمت داشته باشیم که دراین‌زمینه ایران، موقعیت خوبی دارد. او در قالب توصیه‌ای به صادرکنندگان پتروشیمی ایران به هندوستان می‌گوید: محصولات پتروشیمی‌‌ ایران بیشتر در صنایع پایین‌دستی ایران استفاده می‌شود. آنها از محصولات پتروشیمی ایران در حوزه‌های کود شیمیایی کشاورزی بهره می‌گیرند و به‌همین‌دليل باید در زمان معین این محصولات در بازار آنها حضور داشته باشد که اگر نباشد آنها از کشورهای دیگر این نیاز را تأمین می‌کنند؛ بنابراین خوش‌قولی در زمان صادرات برای آنها بسیار دارای اهمیت است. جمیلی با بیان اینکه یک‌سری کشورها قانون ضددامپینگ دارند، می‌افزاید: اگر علیه کشوری دامپینگ شود، این موضوع از طریق کمیته‌های داوری در اتاق‌های بازرگانی و دادگاه‌ها قابلیت پیگیری دارد، هرچند دامپینگ قابل اثبات نیست. رئیس شورای بازرگانی مشترک ایران و هند البته تأکید می‌کند: ازآنجایی‌که در پتروشیمی سرمایه‌گذاری خوبی انجام داد‌ه‌ایم بعید می‌دانم در وضعیت عادی کسی بتواند با ایران رقابت کند.
‌ ضرورت انعقاد قرارداد ترجیحی دوجانبه بین ایران و هندوستان
او در قالب پیشنهادی درزمینه روابط تجاری ایران و هند می‌افزاید: باید قرارداد ترجیحی دوجانبه بین ایران و هندوستان منعقد شود. در این صورت می‌توان تعرفه‌های کالاهای صادراتی ایران را کاهش داد.
به گفته او، چنین اقدامی در دستور‌ کار کمیسیون هست اما هنوز به جایی نرسیده است. به نظر می‌رسد اکنون زمان خوبی براي انعقاد چنین قراردادی باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.