|

خشونت و جامعه ما

الهه کولایی

آرمان دیرین بشر، رسیدن به نوعی جامعه صلح‌محور بوده است. انسان از دوره‌های تاریخی دور سعی کرده که اشکال مختلف خشونت را از درون خانه‌ها تا عمیق‌ترین لایه‌های اجتماع از میان ببرد یا آن را مهار کند و در جایی که چنین امکانی نداشته، دست به کنترل آن بزند. بااین‌همه نمی‌شود از این موضوع چشم پوشید که هنوز، خشونت بیش از هر حوزه دیگری، در حوزه قدرت سیاسی تمرکز یافته و مهار آن به دلایل مختلف روزبه‌روز سخت‌تر می‌شود.

طولانی‌بودن عمر و آرزوی داشتن یک جهان بدون خشونت، نشان‌دهنده این واقعیت است که انسان برای امنیت‌بخشیدن به سازوکار روابط انسانی و ایجاد شرایط مناسب برای رشد و شکوفایی استعدادهای خود و طرح‌ریزی روابط مبتنی‌بر احترام و حفظ حقوق انسانی راهی جز آن ندارد که به شکلی خشونت را کاسته یا مهار کند.
بااین‌همه بعد از گذشت یک قرن از تلاش‌هایی که در جهان برای مقابله با این پدیده صورت گرفته، هنوز شاهد آن هستیم که سطح انتظارات بسیاری از ما در داشتن جامعه‌ای امن و صلح‌مدار و عاری از خشونت برآورده نشده است.
این موضوع اگرچه سویه‌ای جهانی دارد و بررسی و مداقه در آن، نیازمند درک شرایط امروز جهان است، اما هرکدام از ما در جامعه کوچکی که در اطراف خود داریم نیز می‌توانیم نمونه‌هایی از خشونت را ببینیم. شنیدن اخبار تلخی درباره وضعیت اداره کلان‌شهرها و نوع برخورد با شهروندان، شنیدن درددل خانواده‌هایی که قربانی خشونت‌های خانگی بی‌صدا هستند، وضعیت نگران‌کننده‌ای که رسانه‌ها به‌عنوان یکی از نمادهای جامعه‌ای آزاد و متمدن در کشور دارند و... همه‌وهمه گواه این واقعیت است که خشونت همچنان در جامعه حضوری انکارنشدنی دارد. از سوی دیگر امروز جهان در شرایطی است که با رشد تکنولوژی‌های ارتباطی، نابرابری‌ها، بی‌عدالتی‌ها و محرومیت‌ها به اشکال مختلف خود را به نمایش می‌گذارد تا جایی که این باور مطرح شده که جهانی‌شدن، به خودی‌خود انسان معاصر را در معرض آسیب‌ها، تهدیدات و حتی خشونت‌های تازه‌ای قرار داده و برای مقابله با آن باید به سمت راهکارهایی تازه رفت و تلاش گروه‌های مختلف برای دسترسی بیشتر به عدالت اجتماعی و حقوق انسانی را به شکل‌های نوین دریافت و از آنها برای بهبود شرایط جامعه بهره برد.

آرمان دیرین بشر، رسیدن به نوعی جامعه صلح‌محور بوده است. انسان از دوره‌های تاریخی دور سعی کرده که اشکال مختلف خشونت را از درون خانه‌ها تا عمیق‌ترین لایه‌های اجتماع از میان ببرد یا آن را مهار کند و در جایی که چنین امکانی نداشته، دست به کنترل آن بزند. بااین‌همه نمی‌شود از این موضوع چشم پوشید که هنوز، خشونت بیش از هر حوزه دیگری، در حوزه قدرت سیاسی تمرکز یافته و مهار آن به دلایل مختلف روزبه‌روز سخت‌تر می‌شود.

طولانی‌بودن عمر و آرزوی داشتن یک جهان بدون خشونت، نشان‌دهنده این واقعیت است که انسان برای امنیت‌بخشیدن به سازوکار روابط انسانی و ایجاد شرایط مناسب برای رشد و شکوفایی استعدادهای خود و طرح‌ریزی روابط مبتنی‌بر احترام و حفظ حقوق انسانی راهی جز آن ندارد که به شکلی خشونت را کاسته یا مهار کند.
بااین‌همه بعد از گذشت یک قرن از تلاش‌هایی که در جهان برای مقابله با این پدیده صورت گرفته، هنوز شاهد آن هستیم که سطح انتظارات بسیاری از ما در داشتن جامعه‌ای امن و صلح‌مدار و عاری از خشونت برآورده نشده است.
این موضوع اگرچه سویه‌ای جهانی دارد و بررسی و مداقه در آن، نیازمند درک شرایط امروز جهان است، اما هرکدام از ما در جامعه کوچکی که در اطراف خود داریم نیز می‌توانیم نمونه‌هایی از خشونت را ببینیم. شنیدن اخبار تلخی درباره وضعیت اداره کلان‌شهرها و نوع برخورد با شهروندان، شنیدن درددل خانواده‌هایی که قربانی خشونت‌های خانگی بی‌صدا هستند، وضعیت نگران‌کننده‌ای که رسانه‌ها به‌عنوان یکی از نمادهای جامعه‌ای آزاد و متمدن در کشور دارند و... همه‌وهمه گواه این واقعیت است که خشونت همچنان در جامعه حضوری انکارنشدنی دارد. از سوی دیگر امروز جهان در شرایطی است که با رشد تکنولوژی‌های ارتباطی، نابرابری‌ها، بی‌عدالتی‌ها و محرومیت‌ها به اشکال مختلف خود را به نمایش می‌گذارد تا جایی که این باور مطرح شده که جهانی‌شدن، به خودی‌خود انسان معاصر را در معرض آسیب‌ها، تهدیدات و حتی خشونت‌های تازه‌ای قرار داده و برای مقابله با آن باید به سمت راهکارهایی تازه رفت و تلاش گروه‌های مختلف برای دسترسی بیشتر به عدالت اجتماعی و حقوق انسانی را به شکل‌های نوین دریافت و از آنها برای بهبود شرایط جامعه بهره برد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.