تانکهای آمریکایی برای استقرار در شرق ناتو وارد آلمان شدند
دور تکرار تقابل
تقویت نیروهای نظامی مستقر در کرانههای شرقی ناتو و نارضایتی مسکو موضوعی نیست که تازگی داشته باشد. با همه این اوصاف، هر بار که خبر از گسیل نیروهای بیشتر به شرق اروپا میرسد، صحبت از بازگشت شبح جنگ سرد بار دیگر داغ میشود. آخرین نمونه از این روند تکراری، اعزام صدها تانک، کامیون و دیگر تجهیزات نظامی آمریکایی است که روز جمعه گذشته از طریق کشتی وارد خاک آلمان شدند تا از مسیر زمینی راهی کشورهای مرزی محدوده شرقی ناتو شوند. دو کشتی باری آمریکایی در حالی روز جمعه گذشته در بندر برمرهاون، در شمال آلمان پهلو گرفتند که بناست خودروهای نظامی پیادهشده از آنان پس از انتقال به کشورهای عضو ناتو و همسایه روسیه، در اختیار حدود چهار هزار سرباز آمریکایی مستقر در کرانههای شرقی ناتو قرار گیرند؛ سربازانی که بناست در روزهای پایانی ماه جاری میلادی و با همکاری نیروهای لهستانی، به منظور اطمینانبخشی دوباره به متحدان اروپایی خود که پس از اقدامات توسعهطلبانه سال 2014 روسیه در شبهجزیره کریمه، بهشدت نگران امنیت و تمامیت ارضی خود هستند، رزمایش نظامی بزرگی ترتیب دهند. تیموتی مکگوآیر، معاون فرمانده شاخه اروپایی ارتش ایالات متحده، در
پاسخ به سؤال خبرنگاران مبنی بر آنکه آیا اعزام گسترده نیروهای آمریکایی در حقیقت پیامی به روسیه بوده، مدعی شده بهترین راه برای حفاظت از صلح، آمادهسازی نظامی است و اقدام اخیر واشنگتن نیز صرفا نمایانگر قدرت و یکپارچگی ائتلاف ناتو و تعهد ایالات متحده به استمرار صلح در منطقه است. کشورهای عضو ناتو همواره مدعی بودهاند استقرار گسترده نیروهایشان در خاک همپیمانان شرقی فقط جنبه دفاعی دارد، اما روسیه بارها و بارها این تحرکات نظامی را سرزنش و از آن بهعنوان راهبردی تهاجمی یاد کرده است. گذشته از ایالات متحده، برخی دیگر از اعضای ناتو همچون آلمان، کانادا و بریتانیا نیز اعزام گردانهایی هزارنفره از سربازان و تجهیزات نظامی به جمهوریهای پیشین شوروی و اعضای کنونی ناتو مانند استونی، لتونی و لیتوانی را در دستور کار قرار دادهاند؛ دولتهایی که الصاق شبهجزیره کریمه و پشتیبانی مسکو از جداییطلبان شرق اوکراین را توجیهی مناسب برای میزبانی از گردانهای گردشی قدرتهای نظامی ناتو در خاک خود یافتهاند.
در این میان، لیتوانی یکی از کشورهای حوزه بالتیک است که صریحتر از دیگر همتایان خود درباره نگرانیهای ارضی و پشتیبانی نظامی ایالات متحده صحبت میکند. همین چند روز پیش بود که سخنگوی وزارت دفاع آن کشور، ضمن تأیید خبر پیشنهاد حمایتهای بیشتر نظامی از سوی واشنگتن، اعلام کرده بود ایالات متحده اولین کشوری بود که بلافاصله پس از جدایی کریمه و وخامت اوضاع امنیتی در منطقه پا پیش گذاشته و با استقرار نیروهای عملیات ویژه در خاک لیتوانی، بهعنوان نیرویی بازدارنده در قبال اهداف توسعهطلبانه ادعایی مسکو عمل کرده است. همزمان لیناس لینکویسیوس، وزیر خارجه لیتوانی، نیز با اشاره به استقرار موشکهای اس-400 و اسکندر با قابلیت حمل کلاهک هستهای در کالینینگراد، تحرکات نظامی اخیر روسیه را بسیار نگرانکننده، هراسآور و معادل با اوباشگری نظامی دانسته و از ناتو خواسته بود با درپیشگرفتن اقدامات احتیاطی بیشتر، پشتیبانی نظامی بیشتری به کشورهای بالتیک و اوکراین ارائه دهد. این در حالی است که به گفته خلبانان فرانسوی عضو ناتو که همین پنجشنبه گذشته مأموریت چهارماهه خود در لیتوانی را به پایان بردهاند، جتهای فرانسوی میراژ در این مدت در 23
مورد با جنگندههای روسی که بر فراز آسمان کشورهای حوزه بالتیک در حال پرواز بودهاند، برخورد داشتهاند. البته جنگندههای روس بنابر اذعان نیروهای ناتو، بهشدت مواظب آن بودهاند تا در محدوده هوایی بینالمللی پرواز کرده و حریم هوایی حوزه بالتیک را نقض نکنند؛ اما همین پرواز در نزدیکی مرزهای شمالی و شرقی ناتو که البته در دو سال اخیر افزایش بیشتری داشته، سبب شده رادارهای ناتو بهدفعات عبور جنگندههای سوخو، هواپیماهای باربری آنتونف و بمباندازهای دوربرد توپولف را از خط فرضی امگا ثبت کنند. خط امگا مشخصکننده محدودهای فرضی از آسمان کشورهای ناتو است که از شمال نروژ آغاز شده و عبور غیرمجاز از آن، زنگ هشدار را در تمامی پایگاههای ناتو به صدا درمیآورد. گفته میشود در ماههای پایانی سال گذشته میلادی، رادارهای ناتو در سه مورد پرواز بمباندازهای توپولف بر فراز آسمان کشورهای حوزه بالتیک را به ثبت رساندهاند.
با همه این اوصاف و در شرایطی که بناست یگانهای ارتش ایالات متحده از ابتدای ماه فوریه، به صورت سرتاسری در کشورهای حوزه بالتیک، لهستان، بلغارستان، رومانی و آلمان مستقر شوند تا به صورت گردشی با همتایان آلمانی، کانادایی و بریتانیایی خود جابهجا شوند، حزب چپ آلمان اعلام کرده در پارلمان آن کشور بهشدت با طرح استقرار نیروهای ناتو مخالفت خواهد کرد. این حزب ضمن تأکید بر تعهد برلین به تلاش در راستای صلح و خلع سلاح، خاطرنشان کرده تانکها هیچجا و هیچزمان نویدآور صلح نبودهاند و استقرار نیروهای نظامی در چنین ابعاد گستردهای، نتیجهای جز تقابل و تحریک هرچه بیشتر طرف مقابل ندارد.
تقویت نیروهای نظامی مستقر در کرانههای شرقی ناتو و نارضایتی مسکو موضوعی نیست که تازگی داشته باشد. با همه این اوصاف، هر بار که خبر از گسیل نیروهای بیشتر به شرق اروپا میرسد، صحبت از بازگشت شبح جنگ سرد بار دیگر داغ میشود. آخرین نمونه از این روند تکراری، اعزام صدها تانک، کامیون و دیگر تجهیزات نظامی آمریکایی است که روز جمعه گذشته از طریق کشتی وارد خاک آلمان شدند تا از مسیر زمینی راهی کشورهای مرزی محدوده شرقی ناتو شوند. دو کشتی باری آمریکایی در حالی روز جمعه گذشته در بندر برمرهاون، در شمال آلمان پهلو گرفتند که بناست خودروهای نظامی پیادهشده از آنان پس از انتقال به کشورهای عضو ناتو و همسایه روسیه، در اختیار حدود چهار هزار سرباز آمریکایی مستقر در کرانههای شرقی ناتو قرار گیرند؛ سربازانی که بناست در روزهای پایانی ماه جاری میلادی و با همکاری نیروهای لهستانی، به منظور اطمینانبخشی دوباره به متحدان اروپایی خود که پس از اقدامات توسعهطلبانه سال 2014 روسیه در شبهجزیره کریمه، بهشدت نگران امنیت و تمامیت ارضی خود هستند، رزمایش نظامی بزرگی ترتیب دهند. تیموتی مکگوآیر، معاون فرمانده شاخه اروپایی ارتش ایالات متحده، در
پاسخ به سؤال خبرنگاران مبنی بر آنکه آیا اعزام گسترده نیروهای آمریکایی در حقیقت پیامی به روسیه بوده، مدعی شده بهترین راه برای حفاظت از صلح، آمادهسازی نظامی است و اقدام اخیر واشنگتن نیز صرفا نمایانگر قدرت و یکپارچگی ائتلاف ناتو و تعهد ایالات متحده به استمرار صلح در منطقه است. کشورهای عضو ناتو همواره مدعی بودهاند استقرار گسترده نیروهایشان در خاک همپیمانان شرقی فقط جنبه دفاعی دارد، اما روسیه بارها و بارها این تحرکات نظامی را سرزنش و از آن بهعنوان راهبردی تهاجمی یاد کرده است. گذشته از ایالات متحده، برخی دیگر از اعضای ناتو همچون آلمان، کانادا و بریتانیا نیز اعزام گردانهایی هزارنفره از سربازان و تجهیزات نظامی به جمهوریهای پیشین شوروی و اعضای کنونی ناتو مانند استونی، لتونی و لیتوانی را در دستور کار قرار دادهاند؛ دولتهایی که الصاق شبهجزیره کریمه و پشتیبانی مسکو از جداییطلبان شرق اوکراین را توجیهی مناسب برای میزبانی از گردانهای گردشی قدرتهای نظامی ناتو در خاک خود یافتهاند.
در این میان، لیتوانی یکی از کشورهای حوزه بالتیک است که صریحتر از دیگر همتایان خود درباره نگرانیهای ارضی و پشتیبانی نظامی ایالات متحده صحبت میکند. همین چند روز پیش بود که سخنگوی وزارت دفاع آن کشور، ضمن تأیید خبر پیشنهاد حمایتهای بیشتر نظامی از سوی واشنگتن، اعلام کرده بود ایالات متحده اولین کشوری بود که بلافاصله پس از جدایی کریمه و وخامت اوضاع امنیتی در منطقه پا پیش گذاشته و با استقرار نیروهای عملیات ویژه در خاک لیتوانی، بهعنوان نیرویی بازدارنده در قبال اهداف توسعهطلبانه ادعایی مسکو عمل کرده است. همزمان لیناس لینکویسیوس، وزیر خارجه لیتوانی، نیز با اشاره به استقرار موشکهای اس-400 و اسکندر با قابلیت حمل کلاهک هستهای در کالینینگراد، تحرکات نظامی اخیر روسیه را بسیار نگرانکننده، هراسآور و معادل با اوباشگری نظامی دانسته و از ناتو خواسته بود با درپیشگرفتن اقدامات احتیاطی بیشتر، پشتیبانی نظامی بیشتری به کشورهای بالتیک و اوکراین ارائه دهد. این در حالی است که به گفته خلبانان فرانسوی عضو ناتو که همین پنجشنبه گذشته مأموریت چهارماهه خود در لیتوانی را به پایان بردهاند، جتهای فرانسوی میراژ در این مدت در 23
مورد با جنگندههای روسی که بر فراز آسمان کشورهای حوزه بالتیک در حال پرواز بودهاند، برخورد داشتهاند. البته جنگندههای روس بنابر اذعان نیروهای ناتو، بهشدت مواظب آن بودهاند تا در محدوده هوایی بینالمللی پرواز کرده و حریم هوایی حوزه بالتیک را نقض نکنند؛ اما همین پرواز در نزدیکی مرزهای شمالی و شرقی ناتو که البته در دو سال اخیر افزایش بیشتری داشته، سبب شده رادارهای ناتو بهدفعات عبور جنگندههای سوخو، هواپیماهای باربری آنتونف و بمباندازهای دوربرد توپولف را از خط فرضی امگا ثبت کنند. خط امگا مشخصکننده محدودهای فرضی از آسمان کشورهای ناتو است که از شمال نروژ آغاز شده و عبور غیرمجاز از آن، زنگ هشدار را در تمامی پایگاههای ناتو به صدا درمیآورد. گفته میشود در ماههای پایانی سال گذشته میلادی، رادارهای ناتو در سه مورد پرواز بمباندازهای توپولف بر فراز آسمان کشورهای حوزه بالتیک را به ثبت رساندهاند.
با همه این اوصاف و در شرایطی که بناست یگانهای ارتش ایالات متحده از ابتدای ماه فوریه، به صورت سرتاسری در کشورهای حوزه بالتیک، لهستان، بلغارستان، رومانی و آلمان مستقر شوند تا به صورت گردشی با همتایان آلمانی، کانادایی و بریتانیایی خود جابهجا شوند، حزب چپ آلمان اعلام کرده در پارلمان آن کشور بهشدت با طرح استقرار نیروهای ناتو مخالفت خواهد کرد. این حزب ضمن تأکید بر تعهد برلین به تلاش در راستای صلح و خلع سلاح، خاطرنشان کرده تانکها هیچجا و هیچزمان نویدآور صلح نبودهاند و استقرار نیروهای نظامی در چنین ابعاد گستردهای، نتیجهای جز تقابل و تحریک هرچه بیشتر طرف مقابل ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.