«سیامک کاکایی»، كارشناس تركيه، در گفتوگو با «شرق»:
آنكارا تنها نگران جايگاهش در سوريه پس از جنگ است
ترکیه در شرایطی با عادت به ترور در حال کنارآمدن است که سیاستش نسبت به سوریه را تغییر داده تا شاید بتواند اهداف موردنظرش را محقق کند. هرچند گروهی ادعایشان این است که «رجب طيب اردوغان»، رئيسجمهوري تركيه، همچنان به تغییر نظام فکر میکند. «سیامک کاکایی»، کارشناس مسائل ترکیه، در گفتوگویی کوتاه با «شرق»، درباره تلاشهای ترکیه در قبال سوریه به سؤالات جواب میگوید.
ائتلاف ترکیه با ایران و روسیه بر سر سوریه را چطور میتوان تحلیل کرد؟
واقعیت این است که سیاست منطقهای ترکیه در ماههای اخیر تحتتأثیر تحولات محیط پیرامون، تغییرهایی داشته است. درواقع پس از آنکه كنترل شهر حلب از دست داعش خارج شد، آنها به این تصمیم رسیدند که با رایزنی میان مقامهای روسیه و ایران اهدافشان را محقق کنند و دقیقا بههمیندلیل توجهها به احتمال توافق سهجانبه درباره سوریه معطوف شد.
این رایزنیها را میتوان نشانهاي از تغییر کلی در نگاه ترکیه به بحث سوریه تلقی کرد؟
با توجه به آنچه در این چند سال بحرانی بین این کشور و سوریه اتفاق افتاده است و با درنظرداشتن دامنه انتظارات و اهدافی که آنکارا با حمایت از گروههای شورشی در سوریه تعقیب کرده و همچنین بررسی تلاشهایی که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، برای ایجاد منطقه حائل در مرز با سوریه پیگیری میکند، باید اینطور اذعان كرد که دیدگاههای طرحشده درباره تغییر بنیادین، نگاه این کشور به سوریه را تغيير داده است.
اما ظن غالب این است که ترکیه در شرایط جدید درصدد است به گونهای ایفای نقش کند که منافعش در رابطه با سوریه را به گونهای تعریف و تبیین كند که جایگاهی تأثیرگذار در آینده تحولات سوریه داشته باشد؛ بهويژه زمانی که بحث مذاکرات آتشبس و امکان توافق بین طرفهای درگیر مطرح میشود، آنکارا تلاشش این است که از یکسو موقعیت گروههای شورشی متخاصم در سوریه را تثبیت کند و البته به آنها رسمیت هم ببخشد و از سوی دیگر، تلاش دارد با مشارکتدادن کشورهایی مانند عربستان و قطر در مذاکرات آتی مرتبط با سوریه، این امکان را به وجود بیاورد تا بتواند موازنه را به سمت طرفداران تغییر در سوریه هدایت کند.
واکنش ایران و روسیه در این حالت چه نوع واکنشی خواهد بود؟
در اینکه ایران و روسیه در هیچ شرایطی با تغییر در ساختار حکومتی سوریه کنار نمیآیند، هیچ تشکیکی وارد نیست و قطعا هم دو کشور رایزنی و برنامهنویسیهای لازم را انجام خواهند داد تا چنین موضوعی حتی در حد حدس و گمان هم مطرح نشود و دقیقا بههمیندلیل است که طرح چنین موضوعهایی از جانب دولت اردوغان قابلتأمل است، چون رئيسجمهوری ترکیه به ذهنیت ایران و روسیه در قبال سوریه اشراف کامل دارد و میداند طرحهایی که در ذهنش خطور میکند را به هیچ وجه نمیتواند اجرائی کند.
البته گروهی هم اینطور عنوان میکنند که رجب طیب اردوغان مشخصا نگران قدرتگرفتن کردهای سوریه است.
خب! این مسئله برای اردوغان و ترکیهایها همیشه مهم بوده و بههمیندلیل ذهنشان را مشغول میکند و میتوان این نظر را داد که دولت ترکیه نگران این است تحولات فعلی سوریه درنهایت فضا را برای خودنمایی کردها فراهم کند و برهمیناساس، به این تصمیم رسیدهاند تا با رایزنی و البته همراهی با ایران و روسیه، شرایط را در سوریه به گونهای مدیریت کنند تا کردها مجالی برای عرضاندام نداشته باشند.
ترکیه در شرایطی با عادت به ترور در حال کنارآمدن است که سیاستش نسبت به سوریه را تغییر داده تا شاید بتواند اهداف موردنظرش را محقق کند. هرچند گروهی ادعایشان این است که «رجب طيب اردوغان»، رئيسجمهوري تركيه، همچنان به تغییر نظام فکر میکند. «سیامک کاکایی»، کارشناس مسائل ترکیه، در گفتوگویی کوتاه با «شرق»، درباره تلاشهای ترکیه در قبال سوریه به سؤالات جواب میگوید.
ائتلاف ترکیه با ایران و روسیه بر سر سوریه را چطور میتوان تحلیل کرد؟
واقعیت این است که سیاست منطقهای ترکیه در ماههای اخیر تحتتأثیر تحولات محیط پیرامون، تغییرهایی داشته است. درواقع پس از آنکه كنترل شهر حلب از دست داعش خارج شد، آنها به این تصمیم رسیدند که با رایزنی میان مقامهای روسیه و ایران اهدافشان را محقق کنند و دقیقا بههمیندلیل توجهها به احتمال توافق سهجانبه درباره سوریه معطوف شد.
این رایزنیها را میتوان نشانهاي از تغییر کلی در نگاه ترکیه به بحث سوریه تلقی کرد؟
با توجه به آنچه در این چند سال بحرانی بین این کشور و سوریه اتفاق افتاده است و با درنظرداشتن دامنه انتظارات و اهدافی که آنکارا با حمایت از گروههای شورشی در سوریه تعقیب کرده و همچنین بررسی تلاشهایی که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، برای ایجاد منطقه حائل در مرز با سوریه پیگیری میکند، باید اینطور اذعان كرد که دیدگاههای طرحشده درباره تغییر بنیادین، نگاه این کشور به سوریه را تغيير داده است.
اما ظن غالب این است که ترکیه در شرایط جدید درصدد است به گونهای ایفای نقش کند که منافعش در رابطه با سوریه را به گونهای تعریف و تبیین كند که جایگاهی تأثیرگذار در آینده تحولات سوریه داشته باشد؛ بهويژه زمانی که بحث مذاکرات آتشبس و امکان توافق بین طرفهای درگیر مطرح میشود، آنکارا تلاشش این است که از یکسو موقعیت گروههای شورشی متخاصم در سوریه را تثبیت کند و البته به آنها رسمیت هم ببخشد و از سوی دیگر، تلاش دارد با مشارکتدادن کشورهایی مانند عربستان و قطر در مذاکرات آتی مرتبط با سوریه، این امکان را به وجود بیاورد تا بتواند موازنه را به سمت طرفداران تغییر در سوریه هدایت کند.
واکنش ایران و روسیه در این حالت چه نوع واکنشی خواهد بود؟
در اینکه ایران و روسیه در هیچ شرایطی با تغییر در ساختار حکومتی سوریه کنار نمیآیند، هیچ تشکیکی وارد نیست و قطعا هم دو کشور رایزنی و برنامهنویسیهای لازم را انجام خواهند داد تا چنین موضوعی حتی در حد حدس و گمان هم مطرح نشود و دقیقا بههمیندلیل است که طرح چنین موضوعهایی از جانب دولت اردوغان قابلتأمل است، چون رئيسجمهوری ترکیه به ذهنیت ایران و روسیه در قبال سوریه اشراف کامل دارد و میداند طرحهایی که در ذهنش خطور میکند را به هیچ وجه نمیتواند اجرائی کند.
البته گروهی هم اینطور عنوان میکنند که رجب طیب اردوغان مشخصا نگران قدرتگرفتن کردهای سوریه است.
خب! این مسئله برای اردوغان و ترکیهایها همیشه مهم بوده و بههمیندلیل ذهنشان را مشغول میکند و میتوان این نظر را داد که دولت ترکیه نگران این است تحولات فعلی سوریه درنهایت فضا را برای خودنمایی کردها فراهم کند و برهمیناساس، به این تصمیم رسیدهاند تا با رایزنی و البته همراهی با ایران و روسیه، شرایط را در سوریه به گونهای مدیریت کنند تا کردها مجالی برای عرضاندام نداشته باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.