|

سکته مغزی علت مرگ پوران فرخزاد

عبدالرحمن نجل‌رحیم-عصب‌شناس و عصب‌پژوه

به نظر من همان‌قدر که زندگی و آثار یک هنرمند، اندیشمند و اهل فرهنگ مهم است، بیماری یا بیماری‌هایی که با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند و گاه باعث مرگش می‌شود نیز اهمیت دارد و ثبت دقیق آنها می‌تواند در آینده برای بررسی دقیق‌تر زندگی این بزرگان به کار آید. همچنان که هم‌اکنون اکثر زندگی‌نامه‌نویسان مشهور جهان و تحلیلگران آثار بزرگان، به این مهم پی برده‌اند که مرور سال‌های مبارزه با بیماری و چگونگی دست‌وپنجه نرم‌کردن آنها با مرگ، می‌تواند به افشای پاره‌ای از نادانسته‌ها کمک کند.

متأسفانه در روزهای قبل، پوران فرخزاد، یکی از برجستگان در زمینه ترجمه، شعر و پژوهش ادبی را از دست دادیم. از روی وظیفه، به محض اطلاع از وضع بحرانی او در بیمارستان ایرانمهر، به بالین او شتافتم.
او دچار سکته مغزی وسیعی در ناحیه ساقه مغز و مخچه شده بود و به اغما رفتن و از دست‌رفتن قدرت تنفس، تکلم و حرکت اندام‌های او نیز به این دلیل بوده است.
پس از مرگ این شخصیت ارزنده، آنچه از طرف خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها و «ویکی پدیا» درباره علت مرگ این عزیز ازدست‌رفته، درج شد، «عارضه قلبی» بود. معلوم است بیماری که در اغما می‌رود، آخرین عضوی که در هنگام مرگ از کار می‌افتد، «قلب» بیمار است؛ ولی به این دلیل نباید علت مرگ را «عارضه قلبی» دانست. در مورد خاص خانم فرخزاد، تشکیل لخته بزرگی در یک سرخرگ بزرگ، خون‌رسانی را به بخش پشت مغز دچار اختلال کرده بود؛ براین‌اساس، این به هیچ‌وجه توجیه‌پذیر نیست که علت مرگ ایشان، آن‌چنان که در رسانه‌ها آمده است، «عارضه قلبی» دانسته شود و در «ویکی‌پدیا»ی این شخصیت نیز چنین ثبت شود. مدت زمانی را که پوران فرخزاد روی تخت آی‌سی‌یو بیمارستان ایرانمهر، بر اثر سکته مغزی در جایی حساس از مغز، در حالاتی بین هوشیاری و ناهوشیاری با مرگ دست‌وپنجه نرم کرده، جزئی از زندگی او است که برای همه اهل فرهنگ، به‌ویژه زندگی‌نامه‌نویسانی که بخواهند درباره او بنویسند، اهمیت دارد. اگر چنین بی‌مبالاتی آشکاری به این آسانی در پایتخت کشور درباره علت مرگ شخصیت فرهنگی برجسته‌ای، صورت می‌گیرد، شکی نیست در سطوح دیگر جامعه، شهرستان‌ها و مراکز کوچک‌تر درمانی، این امر حتی با بی‌مبالاتی بیشتری صورت گیرد.
با این تفاصیل، می‌توان تصور کرد تا چه اندازه آمار علت مرگ‌ومیر در کشور ما غیردقیق و غیرواقعی خواهد بود. درست است که این آفت اجتماعی؛ یعنی بی‌توجهی و کم‌اهمیت جلوه‌دادن ثبت تاریخی دقیق وقایع، یکی از مشکلات بزرگ فرهنگی ما است، ولی اگر بخواهیم قدمی عملی در زمینه ثبت دقیق‌تر علت مرگ‌ومیر افراد سرشناس و تأثیرگذار جامعه برداریم، لازم است ارتباط نزدیک‌تری بین کادر پزشکی و مدیریت بیمارستان‌ها و مراکز درمانی کشور با مسئولان، رسانه‌ها و وسایل ارتباط جمعی به وجود آید. در این امر، بخش ارتباط عمومی بیمارستان‌ها و مراکز درمانی باید در رابطه فعال و تنگاتنگ با رسانه‌ها و خبرگزاری‌های تأثیرگذار مملکت قرار گیرند. این پیوند می‌تواند در امر ثبت تاریخی دقیق وقایع، از جمله علت مرگ‌ومیر این افراد در مراکز درمانی کشور، کمک‌کننده باشد.

به نظر من همان‌قدر که زندگی و آثار یک هنرمند، اندیشمند و اهل فرهنگ مهم است، بیماری یا بیماری‌هایی که با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند و گاه باعث مرگش می‌شود نیز اهمیت دارد و ثبت دقیق آنها می‌تواند در آینده برای بررسی دقیق‌تر زندگی این بزرگان به کار آید. همچنان که هم‌اکنون اکثر زندگی‌نامه‌نویسان مشهور جهان و تحلیلگران آثار بزرگان، به این مهم پی برده‌اند که مرور سال‌های مبارزه با بیماری و چگونگی دست‌وپنجه نرم‌کردن آنها با مرگ، می‌تواند به افشای پاره‌ای از نادانسته‌ها کمک کند.

متأسفانه در روزهای قبل، پوران فرخزاد، یکی از برجستگان در زمینه ترجمه، شعر و پژوهش ادبی را از دست دادیم. از روی وظیفه، به محض اطلاع از وضع بحرانی او در بیمارستان ایرانمهر، به بالین او شتافتم.
او دچار سکته مغزی وسیعی در ناحیه ساقه مغز و مخچه شده بود و به اغما رفتن و از دست‌رفتن قدرت تنفس، تکلم و حرکت اندام‌های او نیز به این دلیل بوده است.
پس از مرگ این شخصیت ارزنده، آنچه از طرف خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها و «ویکی پدیا» درباره علت مرگ این عزیز ازدست‌رفته، درج شد، «عارضه قلبی» بود. معلوم است بیماری که در اغما می‌رود، آخرین عضوی که در هنگام مرگ از کار می‌افتد، «قلب» بیمار است؛ ولی به این دلیل نباید علت مرگ را «عارضه قلبی» دانست. در مورد خاص خانم فرخزاد، تشکیل لخته بزرگی در یک سرخرگ بزرگ، خون‌رسانی را به بخش پشت مغز دچار اختلال کرده بود؛ براین‌اساس، این به هیچ‌وجه توجیه‌پذیر نیست که علت مرگ ایشان، آن‌چنان که در رسانه‌ها آمده است، «عارضه قلبی» دانسته شود و در «ویکی‌پدیا»ی این شخصیت نیز چنین ثبت شود. مدت زمانی را که پوران فرخزاد روی تخت آی‌سی‌یو بیمارستان ایرانمهر، بر اثر سکته مغزی در جایی حساس از مغز، در حالاتی بین هوشیاری و ناهوشیاری با مرگ دست‌وپنجه نرم کرده، جزئی از زندگی او است که برای همه اهل فرهنگ، به‌ویژه زندگی‌نامه‌نویسانی که بخواهند درباره او بنویسند، اهمیت دارد. اگر چنین بی‌مبالاتی آشکاری به این آسانی در پایتخت کشور درباره علت مرگ شخصیت فرهنگی برجسته‌ای، صورت می‌گیرد، شکی نیست در سطوح دیگر جامعه، شهرستان‌ها و مراکز کوچک‌تر درمانی، این امر حتی با بی‌مبالاتی بیشتری صورت گیرد.
با این تفاصیل، می‌توان تصور کرد تا چه اندازه آمار علت مرگ‌ومیر در کشور ما غیردقیق و غیرواقعی خواهد بود. درست است که این آفت اجتماعی؛ یعنی بی‌توجهی و کم‌اهمیت جلوه‌دادن ثبت تاریخی دقیق وقایع، یکی از مشکلات بزرگ فرهنگی ما است، ولی اگر بخواهیم قدمی عملی در زمینه ثبت دقیق‌تر علت مرگ‌ومیر افراد سرشناس و تأثیرگذار جامعه برداریم، لازم است ارتباط نزدیک‌تری بین کادر پزشکی و مدیریت بیمارستان‌ها و مراکز درمانی کشور با مسئولان، رسانه‌ها و وسایل ارتباط جمعی به وجود آید. در این امر، بخش ارتباط عمومی بیمارستان‌ها و مراکز درمانی باید در رابطه فعال و تنگاتنگ با رسانه‌ها و خبرگزاری‌های تأثیرگذار مملکت قرار گیرند. این پیوند می‌تواند در امر ثبت تاریخی دقیق وقایع، از جمله علت مرگ‌ومیر این افراد در مراکز درمانی کشور، کمک‌کننده باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.