|

عرب‌سرخی: بايد تربيت‌ها دموكراتيك شوند

پایان کار دیکتاتورهای خاورميانه، كساني كه سال‌ها علیه مردم کشورهای همسایه و حتی مردم کشور خودشان و... رفتار می‌کردند، عموما با واكنش مثبت مردم روبه‌رو مي‌شود. با فیض‌الله عرب‌سرخی، فعال سیاسی خیلی کوتاه اين موضوع را بررسی کرده‌ایم.
‌ آیا می‌توان سرنوشت صدام را نمونه‌ای تاریخی از سرنوشت دیکتاتورهای خاورمیانه دانست؟
اگر منظور از «سرنوشت دیکتاتور»، همان پایان زندگی باشد، به نظر من تفاوتی میان حاکمان نیست؛ چراکه ممکن است زندگی یک حاکم مردمی و دموکرات هم با ترور یا حتی با اعدام به پایان برسد. بنابراین تفاوت میان سرنوشت حاکمان سیاسی، در میراثی است که از آنها به‌جا می‌ماند و قضاوتی که مردم و تاریخ درباره آنها می‌کنند. ازاین‌رو به نظر می‌رسد باید تفاوت یک دیکتاتور مثل صدام با یک رهبر مردمی مثل گاندی را در آثار به‌جامانده در اندیشه مردم کشورهایشان و مردم جهان ارزیابی و بررسی کرد.
‌ با اعدام صدام حسین موجی از شادمانی زودگذر عراق را دربر گرفت، اما بعدها همین کشور از نابسامانی‌های سیاسی که در اثر نبود قدرت حاکمیتی به وجود آمده بود رنج‌ها دید. آیا می‌توان براساس این گزاره، اعدام دیکتاتورها را شروع هرج‌ومرج و فشار بر مردم دانست؟
به نظر من وقتی دیکتاتوری مثل صدام از صحنه خارج می‌شود، ولی مشکل حل‌نشده باقی می‌ماند و هرج‌ومرج بر آن کشور حاکم می‌شود، می‌توان آن را بهترین نشانه‌ای دانست بر این موضوع که تا فرهنگ اصلاح نشود و تا تربیت‌ها دموکراتیک نشوند، صرف کناررفتن یک دیکتاتور، نمی‌تواند در حل مشکلات آن جامعه و آن ساختار قدرت نقشی داشته باشد.
‌ سرنوشت‌های مختلفی برای دیکتاتورهای معاصر به وجود آمده؛ از اعدام تا مرگ در گمنامی. این سرنوشت چه پیامی می‌تواند داشته باشد؟
به اعتقاد من مسیر اعدام برای دیکتاتورها هرچند به‌عنوان یک مجازات منصفانه است، ولی راهی برای حل مشکل سیاسی جامعه به حساب نمی‌آید و از این حیث، نتیجه کارآمدی ندارد. اگر به کشورهای منطقه نیک بنگرید، تداوم بحران‌های لیبی، عراق و... نشانه درستی این برداشت است.
‌ نقش مردم در مواجهه با این پیام‌ها چیست؟
جامعه، خواهان مجازات دیکتاتور ظالم است و با مجازات وی، فضای عمومی رو به سمت آرامش حرکت می‌کند، اما واقعیت این است که با اعدام، مشکل فرهنگ استبدادزده موجود در جامعه حل نمی‌شود و جامعه تازه در ابتدای راه قرار می‌گیرد و باید برای سرنوشت خود برنامه‌ای ترتیب دهد.

پایان کار دیکتاتورهای خاورميانه، كساني كه سال‌ها علیه مردم کشورهای همسایه و حتی مردم کشور خودشان و... رفتار می‌کردند، عموما با واكنش مثبت مردم روبه‌رو مي‌شود. با فیض‌الله عرب‌سرخی، فعال سیاسی خیلی کوتاه اين موضوع را بررسی کرده‌ایم.
‌ آیا می‌توان سرنوشت صدام را نمونه‌ای تاریخی از سرنوشت دیکتاتورهای خاورمیانه دانست؟
اگر منظور از «سرنوشت دیکتاتور»، همان پایان زندگی باشد، به نظر من تفاوتی میان حاکمان نیست؛ چراکه ممکن است زندگی یک حاکم مردمی و دموکرات هم با ترور یا حتی با اعدام به پایان برسد. بنابراین تفاوت میان سرنوشت حاکمان سیاسی، در میراثی است که از آنها به‌جا می‌ماند و قضاوتی که مردم و تاریخ درباره آنها می‌کنند. ازاین‌رو به نظر می‌رسد باید تفاوت یک دیکتاتور مثل صدام با یک رهبر مردمی مثل گاندی را در آثار به‌جامانده در اندیشه مردم کشورهایشان و مردم جهان ارزیابی و بررسی کرد.
‌ با اعدام صدام حسین موجی از شادمانی زودگذر عراق را دربر گرفت، اما بعدها همین کشور از نابسامانی‌های سیاسی که در اثر نبود قدرت حاکمیتی به وجود آمده بود رنج‌ها دید. آیا می‌توان براساس این گزاره، اعدام دیکتاتورها را شروع هرج‌ومرج و فشار بر مردم دانست؟
به نظر من وقتی دیکتاتوری مثل صدام از صحنه خارج می‌شود، ولی مشکل حل‌نشده باقی می‌ماند و هرج‌ومرج بر آن کشور حاکم می‌شود، می‌توان آن را بهترین نشانه‌ای دانست بر این موضوع که تا فرهنگ اصلاح نشود و تا تربیت‌ها دموکراتیک نشوند، صرف کناررفتن یک دیکتاتور، نمی‌تواند در حل مشکلات آن جامعه و آن ساختار قدرت نقشی داشته باشد.
‌ سرنوشت‌های مختلفی برای دیکتاتورهای معاصر به وجود آمده؛ از اعدام تا مرگ در گمنامی. این سرنوشت چه پیامی می‌تواند داشته باشد؟
به اعتقاد من مسیر اعدام برای دیکتاتورها هرچند به‌عنوان یک مجازات منصفانه است، ولی راهی برای حل مشکل سیاسی جامعه به حساب نمی‌آید و از این حیث، نتیجه کارآمدی ندارد. اگر به کشورهای منطقه نیک بنگرید، تداوم بحران‌های لیبی، عراق و... نشانه درستی این برداشت است.
‌ نقش مردم در مواجهه با این پیام‌ها چیست؟
جامعه، خواهان مجازات دیکتاتور ظالم است و با مجازات وی، فضای عمومی رو به سمت آرامش حرکت می‌کند، اما واقعیت این است که با اعدام، مشکل فرهنگ استبدادزده موجود در جامعه حل نمی‌شود و جامعه تازه در ابتدای راه قرار می‌گیرد و باید برای سرنوشت خود برنامه‌ای ترتیب دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.