|

خاستگاه یوتوپیا

سر تامس مور یکی از چهره‌های مهم و تأثیرگذار انگلستان در قرن شانزدهم بود: حقوق‌دان، فیلسوف، سیاست‌مدار رنسانسی که در سال ۱۹۳۵ قدیس اعلام شد و کلیسای انگلستان از او به‌عنوان «شهید اصلاحات» یاد کرد. تاکنون شرح و تفاسیر زیادی درباره آرا و زندگی مور نوشته شده و به‌تازگی نشر پارسه یکی از این تفاسیر را باعنوان «تامس مور: مرد تمامی روزگاران» به فارسی منتشر کرده است. نسخه فارسی برگرفته از کتابی است تحت عنوان «مردان نامی انگلستان در قرن شانزدهم» نوشته سر سیدنی لی که علاوه بر تامس مور به زندگی و آراي متفکران دیگری چون فرانسیس بیکن، ویلیام شکسپیر، سر والتر راله و دیگران می‌پردازد.
کتاب حاضر دو بخش دارد؛ بخش اول آن را سیدنی لی و بخش دوم را پال ترنر نوشته است. بخش نخست به سرگذشت تامس مور، صدراعظم هنری هشتم، پادشاه انگلستان در اواخر قرن پانزده و اوایل قرن شانزده میلادی می‌پردازد. «مرد تمامی روزگاران» عنوانی است که اراسم دوست ادیب و متاله هلندی مور به او داده بود. مور از مخالفان و رقبای جدی اصلاحات پروتستان و مشخصا مارتین لوتر و ویلیام تیندیل بود. او یکی از مشاوران اصلی هنری هشتم بود که به مدت سه سال نیز در مقام صدراعظم، جهان سیاست را دنبال کرد. مور در برابر خواست هنری هشتم برای جدایی از کلیسای کاتولیک مخالفت کرد و درخواست شاه را برای قبول ریاست کلیسای انگلستان رد کرد. پس از خودداری از سوگندخوردن به زندان افتاد و در سال ۱۵۳۵ به جرم خیانت محاکمه و محکوم به اعدام شد. اگرچه دوران حیات تامس مور نیز دست‌خوش وقایع کوچک و بزرگی در سراسر دنیا بود که هریک به نحوی از انحا نه‌تنها در تاریخ انگلستان و اروپا، بلکه در تمامی جهان عمیقا اثرگذار شدند: رویدادهایی چون فتح قسطنطنیه (پایتخت بیزانس) به دست ترکان عثمانی، آغاز جنبش نوزایی و اومانیسم در اروپا، شروع اکتشافات بزرگ جغرافیایی (کشف آمریکا) و بازشدن راه‌های بزرگ دریایی و دست‌اندازی اروپایی‌ها به دیگر نقاط جهان، آغاز فن چاپ، شروع اصلاحات دینی و غیره. بخش دوم کتاب باعنوان «تامس مور و یوتوپیا» اختصاص به بررسی کتاب یوتوپیا یا ناکجاآباد او دارد که در تاریخ عقاید سیاسی جهان پس از کتاب «جمهوری» افلاطون یکی از مهم‌ترین رسائل سیاسی به شمار می‌رود و نام و آوازه مور را علاوه بر ماجرای زندگی سیاسی‌اش، بیش از پیش مطرح کرده است. این کتاب در سال 1373 با ترجمه داریوش آشوری و نادر افشار‌نادری به فارسی منتشر شده است. اصطلاح یوتوپیا را مور برای نخستین‌بار استفاده کرد: جزیره‌ ایده‌آل او که با آن سیستم سیاسی‌اش را در کتاب یوتوپیا در سال ۱۵۱۶ شرح می‌دهد. در این سال اوضاع و احوال انگلستان مصداق دقیق یک جامعه نابرابر بود. مور در این کتاب آشکارا متأثر از رساله جمهوری افلاطون و کتاب «ستایش دیوانگی» اراسموس است. او در کتاب حاضر می‌کوشد این ایده را بسط دهد که جامعه را نمی‌توان صرفا با وضع قوانین اصلاح کرد. او کتاب یوتوپیا را در تبیین همین ایده نوشت. «یوتوپیا»ی مور با شرح وضعیت اجتماعی انگلستان در قرن شانزدهم آغاز می‌شود و به حوادث مهم این دوران و مشکلات اجتماعی و سیاسی مردم می‌پردازد و سپس داستانی خاص از خصوصیات یک جامعه آرمانی روایت می‌کند.

سر تامس مور یکی از چهره‌های مهم و تأثیرگذار انگلستان در قرن شانزدهم بود: حقوق‌دان، فیلسوف، سیاست‌مدار رنسانسی که در سال ۱۹۳۵ قدیس اعلام شد و کلیسای انگلستان از او به‌عنوان «شهید اصلاحات» یاد کرد. تاکنون شرح و تفاسیر زیادی درباره آرا و زندگی مور نوشته شده و به‌تازگی نشر پارسه یکی از این تفاسیر را باعنوان «تامس مور: مرد تمامی روزگاران» به فارسی منتشر کرده است. نسخه فارسی برگرفته از کتابی است تحت عنوان «مردان نامی انگلستان در قرن شانزدهم» نوشته سر سیدنی لی که علاوه بر تامس مور به زندگی و آراي متفکران دیگری چون فرانسیس بیکن، ویلیام شکسپیر، سر والتر راله و دیگران می‌پردازد.
کتاب حاضر دو بخش دارد؛ بخش اول آن را سیدنی لی و بخش دوم را پال ترنر نوشته است. بخش نخست به سرگذشت تامس مور، صدراعظم هنری هشتم، پادشاه انگلستان در اواخر قرن پانزده و اوایل قرن شانزده میلادی می‌پردازد. «مرد تمامی روزگاران» عنوانی است که اراسم دوست ادیب و متاله هلندی مور به او داده بود. مور از مخالفان و رقبای جدی اصلاحات پروتستان و مشخصا مارتین لوتر و ویلیام تیندیل بود. او یکی از مشاوران اصلی هنری هشتم بود که به مدت سه سال نیز در مقام صدراعظم، جهان سیاست را دنبال کرد. مور در برابر خواست هنری هشتم برای جدایی از کلیسای کاتولیک مخالفت کرد و درخواست شاه را برای قبول ریاست کلیسای انگلستان رد کرد. پس از خودداری از سوگندخوردن به زندان افتاد و در سال ۱۵۳۵ به جرم خیانت محاکمه و محکوم به اعدام شد. اگرچه دوران حیات تامس مور نیز دست‌خوش وقایع کوچک و بزرگی در سراسر دنیا بود که هریک به نحوی از انحا نه‌تنها در تاریخ انگلستان و اروپا، بلکه در تمامی جهان عمیقا اثرگذار شدند: رویدادهایی چون فتح قسطنطنیه (پایتخت بیزانس) به دست ترکان عثمانی، آغاز جنبش نوزایی و اومانیسم در اروپا، شروع اکتشافات بزرگ جغرافیایی (کشف آمریکا) و بازشدن راه‌های بزرگ دریایی و دست‌اندازی اروپایی‌ها به دیگر نقاط جهان، آغاز فن چاپ، شروع اصلاحات دینی و غیره. بخش دوم کتاب باعنوان «تامس مور و یوتوپیا» اختصاص به بررسی کتاب یوتوپیا یا ناکجاآباد او دارد که در تاریخ عقاید سیاسی جهان پس از کتاب «جمهوری» افلاطون یکی از مهم‌ترین رسائل سیاسی به شمار می‌رود و نام و آوازه مور را علاوه بر ماجرای زندگی سیاسی‌اش، بیش از پیش مطرح کرده است. این کتاب در سال 1373 با ترجمه داریوش آشوری و نادر افشار‌نادری به فارسی منتشر شده است. اصطلاح یوتوپیا را مور برای نخستین‌بار استفاده کرد: جزیره‌ ایده‌آل او که با آن سیستم سیاسی‌اش را در کتاب یوتوپیا در سال ۱۵۱۶ شرح می‌دهد. در این سال اوضاع و احوال انگلستان مصداق دقیق یک جامعه نابرابر بود. مور در این کتاب آشکارا متأثر از رساله جمهوری افلاطون و کتاب «ستایش دیوانگی» اراسموس است. او در کتاب حاضر می‌کوشد این ایده را بسط دهد که جامعه را نمی‌توان صرفا با وضع قوانین اصلاح کرد. او کتاب یوتوپیا را در تبیین همین ایده نوشت. «یوتوپیا»ی مور با شرح وضعیت اجتماعی انگلستان در قرن شانزدهم آغاز می‌شود و به حوادث مهم این دوران و مشکلات اجتماعی و سیاسی مردم می‌پردازد و سپس داستانی خاص از خصوصیات یک جامعه آرمانی روایت می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.