مراقبت از کودکان در روزهای بعد از بحران

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

 چند روزی است که آتش‌بس برقرار شده است. برخی از خانواده‌ها درصدند‌ شرایط را اندکی برای کودکانشان بهبود بخشند‌. ایسنا در گفت‌وگویی با یک متخصص به این موضوع پرداخته که به بخش‌هایی از آن اشاره می‌شود. نکته مهم که بارها در همین‌گونه مطالب چاپ شده و در این بخش به آن اشاره شده، تأکید بر این نکته است که نباید کودکان را کاملا ایزوله کرد و در جریان اتفاقات قرار نداد و از سوی دیگر نباید اجازه داد بدون سانسور با اخبار مواجه شوند، بلکه مواجهه با اخبار باید تحت نظارت دقیق بزرگسالان و با تمرکز بر «جنبه‌های ایمنی‌بخش» (مانند حضور سریع نیروهای امدادی و پلیس) صورت گیرد تا کودک احساس کنترل و امنیت داشته باشد. می‌توان راهکارها را با تفکیک نیازهای روانی کودکان، برای هر گروه سنی دسته‌بندی کرد. کودکان زیر سه سال احساس امنیت را مستقیما از والدین دریافت می‌کنند. مدیریت ترس و استرس والدین در این سن بسیار حیاتی است، زیرا کودکان از واکنش‌های آنها یاد می‌گیرند. استفاده از کلام‌های آرامش‌بخش مانند «جای تو امن است» و در آغوش گرفتن کودک، از ضروریات این دوره است.

کودکان سه تا شش سال درک شناختی بالاتری دارند و نیاز به «تخلیه اطلاعاتی» دارند تا دغدغه‌هایی نظیر مرگ والدین یا آسیب به منزل را بیان کنند. باید با رویکردی آرامش‌بخش، راه‌حل‌ها را برای آنها بازگو کرد و بر آموزش شماره‌های ضروری (پلیس، آتش‌نشانی و اورژانس) و تمرین یافتن «محل امن خانه» از طریق بازی و تمرین‌ تأکید کرد. همچنین حفظ روتین‌های روزانه و جایگزین‌کردن فعالیت‌های لذت‌بخش در صورت عدم امکان ادامه برنامه‌های قبلی، از عوامل کاهش اضطراب در این سن است. به‌جای مطالعه لحظه‌به‌لحظه و مستمر اخبار، بهتر است فقط یک یا دو شبکه یا کانال معتبر انتخاب شده و در زمان‌های مشخصی چک شوند. یکی از نکات مهم این است که کیفیت خواب بهبود یابد. برای بهبود کیفیت خواب می‌توان برخی کارها را انجام داد؛ از‌جمله پرهیز از مصرف کافئین و قهوه، عدم استفاده از صفحه‌نمایش‌ها (موبایل و تلویزیون) از ۳۰ دقیقه قبل از خواب و نوشتن افکار و دغدغه‌ها روی کاغذ پیش از خواب برای کاهش نشخوار فکری. در صورت عدم توانایی در کنترل افکار منفی و تکرارشونده، مراجعه فوری به متخصص سلامت روان امری ضروری است.

از دیگر نکات مهم این روزها، وضعیت تحصیلی فرزندان است. شرایط پرالتهاب ناشی از جنگ می‌تواند در کودکان و نوجوانان منجر به تغییرات خُلقی نظیر اضطراب، افسردگی، خستگی و انزوا شود. والدین باید با دقت مراقب حالات روانی فرزندان خود باشند و در صورت لزوم از متخصصان روان‌شناسی کمک بگیرند. در این ایام، خانواده‌ها باید به‌جای اعمال سخت‌گیری‌های بی‌مورد، نقش «تسهیل‌گر» و حامی را ایفا کنند. القا یا شکل‌گیری انگاره عقب‌افتادگی تحصیلی باعث ایجاد حس بی‌کفایتی در دانش‌آموز می‌شود. اگر دانش‌آموز احساس کند‌ همیشه از دروس عقب است، دچار پدیده روان‌شناختی یادگیری درمانده خواهد شد. والدین باید با تأکید مداوم بر اینکه این یک وضعیت موقت بوده و با تمرین و استمرار به‌راحتی قابل جبران است، روحیه امید، تلاش و خودباوری را در فرزندانشان زنده نگه دارند. موفقیت تحصیلی در گرو داشتن برنامه منظم است و این مسئله در شرایط کنونی اهمیتی دوچندان می‌یابد. خانواده‌ها می‌توانند با ایجاد یک روتین مشخص برای ساعات خواب، بیداری، استراحت و مطالعه، به فرزندان خود در حفظ نظم کمک کنند. تخصیص زمان‌بندی دقیق برای مرور دروس گذشته و حل تمرینات نیز نقش بسزایی در تثبیت یادگیری و رفع ابهامات درسی دارد. عبور موفقیت‌آمیز از بحران‌های آموزشی در شرایط خاص و ملتهب کنونی، نیازمند شکل‌گیری یک مثلث همکاری مستحکم میان مدرسه (بستر مجازی)، دانش‌آموز و خانواده است. فراهم‌کردن زیرساخت‌های فیزیکی در خانه به‌تنهایی کافی نیست، بلکه حمایت عاطفی، درک شرایط روانی دانش‌آموزان، پرهیز از کمال‌گرایی‌های سخت‌گیرانه و تزریق امید به آینده، شروط اصلی برای جبران افت تحصیلی و روشن ماندن چراغ یادگیری در روزهای سخت است.