|

بازگشت دوباره انگلیس به خلیج فارس

آزاده بابایی‌نژاد: اواخر هفته گذشته، نشست کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در حالی در شهر منامه، پایتخت بحرین، برگزار شد که «ترزا می»، نخست‌وزیر جدید انگلیس، با حضور در آن، به همه اعضا اطمینان خاطر داد که کشورش مصمم به ترمیم روابط با هم‌پیمانان عرب خود در خاورمیانه است؛ ازهمین‌روست که کارشناسان بر این باورند که نشست منامه بیشتر از آنکه هماهنگ‌کننده نظرات و برنامه‌های آتی این شورا باشد، بیشتر به آشتی‌کنان اعضا با متحد سابق خود یعنی انگلیس، شباهت داشته است. بسیاری از روزنامه‌های دنیای عرب از می‌ به‌عنوان «مارگارت تاچر دوم» یاد کردند. به اعتقاد تحلیلگران، سیاست‌های انفعالی دولت اوباما در منطقه خاورمیانه و نیز امضای توافق هسته‌ای با ایران، رنجش خاطر هم‌پیمانان عرب آمریکا را در پی داشت و سفرهای رسمی گاه و بی‌گاه مقام‌های این کشور نیز نتوانست گرمای قبلی روابط دوجانبه را به ارمغان بیاورد. حال انگلیس بنا دارد برای کاستن از خسارت‌های خروجش از اتحادیه اروپا، دوباره روابط امنیتی و اقتصادی خود را با اعضای این شورا به‌ویژه عربستان در سرلوحه کارهای خود قرار دهد. از دیرهنگام منطقه خلیج فارس در کنار ویژگی‌های ژئوپلیتیکی خاص، از موقعیت ژئواکونومیکی منحصر‌به‌فردی نیز برخوردار بوده است (به طور ویژه ذخایر و تولید نفت و گاز). رشد چشمگیر اقتصادی کشورهای عربی شورای همکاری خلیج فارس در سال‌های اخیر، این منطقه را به یکی از مرفه‌ترین مناطق جهان تبدیل کرده است. برهمین‌اساس انگلیس به دنبال اهداف بلندپروازانه اقتصادی در کشورهای عضو این شورا، بخشی از اهداف خود را در شرایط حاضر و بخشی از سیاست‌های اقتصادی خود را برای دهه بعدی میلادی هدف‌گذاری کرده است. انگلیس تلاش می‌کند تا حجم مبادلات تجاری خود را با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در سال 2017 میلادی به ٣٢‌ میلیارد پوند استرلینگ افزایش دهد. براساس هدف‌گذاری انگلیس برای دهه آینده (2020 تا 2030 میلادی) که براساس اهداف بلندپروازانه و آرمان‌هایش چیده شده است، این کشور به دنبال تجارت و سرمایه‌گذاری به میزان دو تریلیون دلار در این منطقه است. فعالیت‌های تجاری انگلیس در کشورهای عربی منطقه، اکثرا در قالب دو شرکت بی‌پی (بریتیش پترولیوم) و شرکت صنایع دفاعی و هوایی؛ «بی‌ای‌ای»، دنبال می‌شود، مقام‌های انگلیس عمیقا معتقدند که موفقیت‌های اقتصادی این کشور در پس موفقیت‌های سیاست خارجی قرار دارد. سیاست‌های انگلیس هم در قالب همکاری با شورای همکاری خلیج فارس دنبال می‌‌شود و هم به روابط دوسویه و مستقل تجاری با کشورهای عضو متمایل است. نکته تأمل‌برانگیز دیگر این است که احتمال رویارویی و برخورد ایران و انگلیس تقریبا محال به نظر می‌رسد؛ زیرا لندن خود یکی از اعضای مذاکره‌کننده هسته‌ای با ایران بوده؛ ولی به‌شدت در پی ایجاد توازن امنیتی در خلیج فارس است، حال باید دید در دولت‌های جدید واشنگتن و لندن کدام‌یک موفق به بهبود روابط با اعضای شورای همکاری‌های خلیج فارس خواهد بود.

آزاده بابایی‌نژاد: اواخر هفته گذشته، نشست کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در حالی در شهر منامه، پایتخت بحرین، برگزار شد که «ترزا می»، نخست‌وزیر جدید انگلیس، با حضور در آن، به همه اعضا اطمینان خاطر داد که کشورش مصمم به ترمیم روابط با هم‌پیمانان عرب خود در خاورمیانه است؛ ازهمین‌روست که کارشناسان بر این باورند که نشست منامه بیشتر از آنکه هماهنگ‌کننده نظرات و برنامه‌های آتی این شورا باشد، بیشتر به آشتی‌کنان اعضا با متحد سابق خود یعنی انگلیس، شباهت داشته است. بسیاری از روزنامه‌های دنیای عرب از می‌ به‌عنوان «مارگارت تاچر دوم» یاد کردند. به اعتقاد تحلیلگران، سیاست‌های انفعالی دولت اوباما در منطقه خاورمیانه و نیز امضای توافق هسته‌ای با ایران، رنجش خاطر هم‌پیمانان عرب آمریکا را در پی داشت و سفرهای رسمی گاه و بی‌گاه مقام‌های این کشور نیز نتوانست گرمای قبلی روابط دوجانبه را به ارمغان بیاورد. حال انگلیس بنا دارد برای کاستن از خسارت‌های خروجش از اتحادیه اروپا، دوباره روابط امنیتی و اقتصادی خود را با اعضای این شورا به‌ویژه عربستان در سرلوحه کارهای خود قرار دهد. از دیرهنگام منطقه خلیج فارس در کنار ویژگی‌های ژئوپلیتیکی خاص، از موقعیت ژئواکونومیکی منحصر‌به‌فردی نیز برخوردار بوده است (به طور ویژه ذخایر و تولید نفت و گاز). رشد چشمگیر اقتصادی کشورهای عربی شورای همکاری خلیج فارس در سال‌های اخیر، این منطقه را به یکی از مرفه‌ترین مناطق جهان تبدیل کرده است. برهمین‌اساس انگلیس به دنبال اهداف بلندپروازانه اقتصادی در کشورهای عضو این شورا، بخشی از اهداف خود را در شرایط حاضر و بخشی از سیاست‌های اقتصادی خود را برای دهه بعدی میلادی هدف‌گذاری کرده است. انگلیس تلاش می‌کند تا حجم مبادلات تجاری خود را با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در سال 2017 میلادی به ٣٢‌ میلیارد پوند استرلینگ افزایش دهد. براساس هدف‌گذاری انگلیس برای دهه آینده (2020 تا 2030 میلادی) که براساس اهداف بلندپروازانه و آرمان‌هایش چیده شده است، این کشور به دنبال تجارت و سرمایه‌گذاری به میزان دو تریلیون دلار در این منطقه است. فعالیت‌های تجاری انگلیس در کشورهای عربی منطقه، اکثرا در قالب دو شرکت بی‌پی (بریتیش پترولیوم) و شرکت صنایع دفاعی و هوایی؛ «بی‌ای‌ای»، دنبال می‌شود، مقام‌های انگلیس عمیقا معتقدند که موفقیت‌های اقتصادی این کشور در پس موفقیت‌های سیاست خارجی قرار دارد. سیاست‌های انگلیس هم در قالب همکاری با شورای همکاری خلیج فارس دنبال می‌‌شود و هم به روابط دوسویه و مستقل تجاری با کشورهای عضو متمایل است. نکته تأمل‌برانگیز دیگر این است که احتمال رویارویی و برخورد ایران و انگلیس تقریبا محال به نظر می‌رسد؛ زیرا لندن خود یکی از اعضای مذاکره‌کننده هسته‌ای با ایران بوده؛ ولی به‌شدت در پی ایجاد توازن امنیتی در خلیج فارس است، حال باید دید در دولت‌های جدید واشنگتن و لندن کدام‌یک موفق به بهبود روابط با اعضای شورای همکاری‌های خلیج فارس خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.