|

جبهه دیگر: حقوق بین‌الملل

ابعاد حقوقی بی‌طرفی در جنگ

۱- لازمه بی‌طرفی در جنگ، بعد سیاسی شامل اعلان رسمی بی‌طرفی و جنبه عملی شامل فعل و ترک فعل مرتبط است. اثبات وضعیت جنگی (طرفداری) لزوما به اعلان رسمی وابسته نیست. ماده ۵۱ منشور ملل متحد حق دفاع مشروع را مشروط به اعلان رسمی نمی‌داند. وقتی از منشأ مشخص به کشوری تجاوز شود، جنگ واقع و اثبات است. در تجاوز از خاک کشور ثالث هم این موضوع برای دو کشور میزبان و میهمان صادق است. طبق کنوانسیون‌های جهانی استفاده از قلمرو یک کشور برای عملیات نظامی ضد کشور دیگر، آن قلمرو به منطقه جنگی تبدیل می‌شود و همه عناصر نظامی آن به هدف جنگی تبدیل می‌شوند.

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

سیدحسن مرتضوی‌کیاسری:  ۱- لازمه بی‌طرفی در جنگ، بعد سیاسی شامل اعلان رسمی بی‌طرفی و جنبه عملی شامل فعل و ترک فعل مرتبط است. اثبات وضعیت جنگی (طرفداری) لزوما به اعلان رسمی وابسته نیست. ماده ۵۱ منشور ملل متحد حق دفاع مشروع را مشروط به اعلان رسمی نمی‌داند. وقتی از منشأ مشخص به کشوری تجاوز شود، جنگ واقع و اثبات است. در تجاوز از خاک کشور ثالث هم این موضوع برای دو کشور میزبان و میهمان صادق است. طبق کنوانسیون‌های جهانی استفاده از قلمرو یک کشور برای عملیات نظامی ضد کشور دیگر، آن قلمرو به منطقه جنگی تبدیل می‌شود و همه عناصر نظامی آن به هدف جنگی تبدیل می‌شوند. قراردادهای نظامی و دفاعی بین دو کشور برای همان دو کشور معتبر هستند. پایگاه‌های نظامی مانند سفارت‌خانه‌ها صرفا در حاکمیت کشور متجاوز نیستند. در این موارد هیچ قانون بین‌الملل، کشور میزبان را از مسئولیت جنگ مبرا نمی‌کند. در تجاوز از مبدأ کشور ثالث، فعل و ترک فعل میزبان دو حالت دارد. الف) جانبداری از میهمان؛ شامل عدم اعلام رسمی بی‌طرفی، پشتیبانی و خدمات نظامی یا غیرنظامی (مانند آب، برق، سوخت و تدارکات غیرنظامی)، اجازه انتقال تجهیزات و نیروهای نظامی میهمان. قربانی تجاوز هرکدام از اینها را می‌تواند به عنوان قرائن مشارکت در جنگ تلقی کرده و برای اعمال حق دفاع مشروع به شورای امنیت گزارش کند. حتی اگر اعلان بی‌طرفی کند. ب) مخالفت با تجاوز؛ اعلام رسمی بی‌طرفی و ترک فعل‌های بند قبل از مصادیق اصلی بی‌طرفی هستند. جلوگیری از اقدامات کشور متجاوز فعل مهمی در اثبات بی‌طرفی است. در وضعیت جنگی کنونی، توان کشورهای میزبان اجازه چنین فعلی را نمی‌دهد و این به‌تنهایی نمی‌تواند مصداق جانبداری باشد. اما این ناتوانی نظامی مانعی نیست که کشورهای میزبان به وظایف رسمی و دیپلماتیک خود در حفظ بی‌طرفی عمل کنند.

۲- طبق منشور ملل متحد مفاد این منشور مانع حق ذاتی دفاع نیست. به ایران از قلمرو کشورهای میزبان حمله شده است. امکانات لازم برای تجاوز را میزبان در اختیار متجاوز گذاشته است. اینها حق ذاتی برای ایران می‌آورد تا تمام خاک این کشورها را منطقه جنگی تلقی و به اهداف مشروع در آنها حمله کند. مواضع اخلاقی جمهوری اسلامی برای محدودکردن منطقه جنگی و اغماض از حق قانونی، مبنای سوءاستفاده حقوقی در شورای امنیت شده است.

 

آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.