|

بودجه آموزشی سال 96 و چند نکته

محمدرضا نیک‌نژاد-عضو کانون صنفی معلمان تهران

رئيس‌جمهوري روز گذشته بودجه سال 96 کشور را برای بررسی و تصویب به مجلس ارائه داد. روند نوشتن بودجه در وزارتخانه‌ها و بررسی آن در سازمان برنامه و بودجه، بررسی، اصلاح و نهایی‌شدن آن در دولت، فرایندی پیچیده و چندین ماهه یا حتی سالانه است. اما در این روند طولانی، رسانه‌ها و شهروندان، فقط در روزهای تصویب پرسروصدای آن در مجلس، حساسیت نشان می‌دهند و فشار را برای افزایش می‌آغازند. این در شرایطی است که کارشناسان می‌گویند، سقف تغییرات بودجه در مجلس بسیار پایین است و امید به افزایش‌های کارآمد، چندان جایگاهی ندارد؛ اگرچه در همان محدوده هم بی‌تأثیر نیست! از میان نهادها و سازمان‌ها و وزارتخانه‌های گوناگون، آموزش‌و‌پرورش یکی از نهادهایی است که بیشترین حجم خبری را در هنگام تصویب بودجه دارد. از مشخص‌شدن کل بودجه و درصد افزایش سالانه گرفته تا محل هزینه‌های بخش‌های کوچک‌تر آن، هرساله شاهد گفت‌وگوهای دامنه‌دار اجتماعی و بحث‌ها و یادداشت‌های آموزشی در رسانه‌های نوشتاری و مجازی هستیم. اما شاید جای بخش مهم‌تری از این گفت‌وگوها، در زمانی باشد که بودجه سالانه در وزارتخانه و سازمان برنامه و بودجه و دولت در دست بررسی است؛ نه هنگامی‌که به مجلس می‌رسد! بی‌گمان، در این زمینه نقدی مهم بر نهادهای صنفی و مدنی فرهنگیان وارد است. اما از اینها که بگذریم، سال گذشته بودجه آموزش‌و‌پرورش چیزی نزدیک به 30 هزار میلیارد تومان بود. در همان زمان، معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزیر آموزش‌وپرورش گفت: برای اینکه این وزارتخانه در زمینه بودجه بسامان شود، دست‌کم باید بودجه‌ای 40هزار‌میلیارد‌تومانی داشته باشد. در همان سال، دست‌اندرکاران آموزشی می‌گفتند آموزش‌و‌پرورش با چندین هزار میلیارد تومان کسری بودجه، روبه‌رو است. افزون‌ بر این، بیش از یک دهه است که وزیران آموزش‌و‌پرورش، بارها گفته‌اند نزدیک 98 درصد بودجه آموزشی کشور، صرف پرداخت دستمزد فرهنگیان می‌شود و این در شرایطی است که سال‌هاست فرهنگیان به فاصله آزاردهنده میان دستمزدشان با خط فقر کشوری، معترض هستند. کمبود دستمزد، بخش کوچکی از گرفتاری فرهنگیان و ساختار آموزشی و دانش‌آموزان است؛ از این رو، موضوع آنجا به طنزی تلخ برمی‌خورد که دو درصد باقی‌مانده بودجه، باید صرف آموزش نزدیک به 13 میلیون دانش‌آموز و کیفیت‌بخشی آموزش و به‌روزشدن شرایط کاری نزدیک به یک میلیون فرهنگی شود. آن هم با 35 درصد مدرسه‌های فرسوده خطرخیز، سه تا چهار میلیون دانش‌آموز بازمانده از آموزش، وضع ناگوار 400 هزار دانش‌آموز مجتمع‌های شبانه‌روزی روستایی با کمترین امکانات آموزشی، نزدیک 30 هزار مدرسه‌ روستایی که یا کپری و کانکسی‌اند یا درخور‌ آموزش نونهالان کشور نيستند، دانش‌آموزان مناطق مرزی با کمبودهای باورنکردنی آموزشی

- چه کمّی و چه کیفی- شرایط نابسامان و خطرخیزِ آمد‌و‌شد دانش‌آموزان روستایی، دانشگاه فرهنگیان و بودجه ناچیز و دانشجویان ناامید از ورود به پیشه آموزشگری و نگران از 30 سال درجازدن در آن!... و هزاران گرفتاری دیگر که پیامد بی‌توجهی به بودجه سالانه آموزشی کشور است. امروز چشم‌های نگران نزدیک به یک میلیون فرهنگی و 13 میلیون دانش‌آموز کشور، در انتظار رونمایی از بودجه سال 96 است. دگرگونی‌های تازه در سکانداری آموزش‌و‌پرورش، پشتیبانی تمام‌قد دولت و فرد خوش‌نامی مانند دکتر نجفی از ورود وزیر تازه و جایگاه خودش در چشم و دل رئيس‌جمهور، امیدهای تازه‌ای در میان فرهنگیان خسته از سال‌ها گفتارهای بی‌کردار، پدید آورده و زمینه‌ای را برای آشتی فرهنگیان با دولت تدبیر‌و‌امید فراهم کرده است. امید است دست‌اندرکاران آموزشی جديد، این فرصت را غنیمت شمرده و آن را مانند گذشته از دست ندهند. نخستین آزمون وزیر جديد، بی‌گمان بودجه سال 96 است. این گوی و این میدان!

رئيس‌جمهوري روز گذشته بودجه سال 96 کشور را برای بررسی و تصویب به مجلس ارائه داد. روند نوشتن بودجه در وزارتخانه‌ها و بررسی آن در سازمان برنامه و بودجه، بررسی، اصلاح و نهایی‌شدن آن در دولت، فرایندی پیچیده و چندین ماهه یا حتی سالانه است. اما در این روند طولانی، رسانه‌ها و شهروندان، فقط در روزهای تصویب پرسروصدای آن در مجلس، حساسیت نشان می‌دهند و فشار را برای افزایش می‌آغازند. این در شرایطی است که کارشناسان می‌گویند، سقف تغییرات بودجه در مجلس بسیار پایین است و امید به افزایش‌های کارآمد، چندان جایگاهی ندارد؛ اگرچه در همان محدوده هم بی‌تأثیر نیست! از میان نهادها و سازمان‌ها و وزارتخانه‌های گوناگون، آموزش‌و‌پرورش یکی از نهادهایی است که بیشترین حجم خبری را در هنگام تصویب بودجه دارد. از مشخص‌شدن کل بودجه و درصد افزایش سالانه گرفته تا محل هزینه‌های بخش‌های کوچک‌تر آن، هرساله شاهد گفت‌وگوهای دامنه‌دار اجتماعی و بحث‌ها و یادداشت‌های آموزشی در رسانه‌های نوشتاری و مجازی هستیم. اما شاید جای بخش مهم‌تری از این گفت‌وگوها، در زمانی باشد که بودجه سالانه در وزارتخانه و سازمان برنامه و بودجه و دولت در دست بررسی است؛ نه هنگامی‌که به مجلس می‌رسد! بی‌گمان، در این زمینه نقدی مهم بر نهادهای صنفی و مدنی فرهنگیان وارد است. اما از اینها که بگذریم، سال گذشته بودجه آموزش‌و‌پرورش چیزی نزدیک به 30 هزار میلیارد تومان بود. در همان زمان، معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزیر آموزش‌وپرورش گفت: برای اینکه این وزارتخانه در زمینه بودجه بسامان شود، دست‌کم باید بودجه‌ای 40هزار‌میلیارد‌تومانی داشته باشد. در همان سال، دست‌اندرکاران آموزشی می‌گفتند آموزش‌و‌پرورش با چندین هزار میلیارد تومان کسری بودجه، روبه‌رو است. افزون‌ بر این، بیش از یک دهه است که وزیران آموزش‌و‌پرورش، بارها گفته‌اند نزدیک 98 درصد بودجه آموزشی کشور، صرف پرداخت دستمزد فرهنگیان می‌شود و این در شرایطی است که سال‌هاست فرهنگیان به فاصله آزاردهنده میان دستمزدشان با خط فقر کشوری، معترض هستند. کمبود دستمزد، بخش کوچکی از گرفتاری فرهنگیان و ساختار آموزشی و دانش‌آموزان است؛ از این رو، موضوع آنجا به طنزی تلخ برمی‌خورد که دو درصد باقی‌مانده بودجه، باید صرف آموزش نزدیک به 13 میلیون دانش‌آموز و کیفیت‌بخشی آموزش و به‌روزشدن شرایط کاری نزدیک به یک میلیون فرهنگی شود. آن هم با 35 درصد مدرسه‌های فرسوده خطرخیز، سه تا چهار میلیون دانش‌آموز بازمانده از آموزش، وضع ناگوار 400 هزار دانش‌آموز مجتمع‌های شبانه‌روزی روستایی با کمترین امکانات آموزشی، نزدیک 30 هزار مدرسه‌ روستایی که یا کپری و کانکسی‌اند یا درخور‌ آموزش نونهالان کشور نيستند، دانش‌آموزان مناطق مرزی با کمبودهای باورنکردنی آموزشی

- چه کمّی و چه کیفی- شرایط نابسامان و خطرخیزِ آمد‌و‌شد دانش‌آموزان روستایی، دانشگاه فرهنگیان و بودجه ناچیز و دانشجویان ناامید از ورود به پیشه آموزشگری و نگران از 30 سال درجازدن در آن!... و هزاران گرفتاری دیگر که پیامد بی‌توجهی به بودجه سالانه آموزشی کشور است. امروز چشم‌های نگران نزدیک به یک میلیون فرهنگی و 13 میلیون دانش‌آموز کشور، در انتظار رونمایی از بودجه سال 96 است. دگرگونی‌های تازه در سکانداری آموزش‌و‌پرورش، پشتیبانی تمام‌قد دولت و فرد خوش‌نامی مانند دکتر نجفی از ورود وزیر تازه و جایگاه خودش در چشم و دل رئيس‌جمهور، امیدهای تازه‌ای در میان فرهنگیان خسته از سال‌ها گفتارهای بی‌کردار، پدید آورده و زمینه‌ای را برای آشتی فرهنگیان با دولت تدبیر‌و‌امید فراهم کرده است. امید است دست‌اندرکاران آموزشی جديد، این فرصت را غنیمت شمرده و آن را مانند گذشته از دست ندهند. نخستین آزمون وزیر جديد، بی‌گمان بودجه سال 96 است. این گوی و این میدان!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.