|

ترامپ، پایان کار نیست

حتی لحظه‌ای هم گمان نکنید که تغییرات با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، پایان یافته است. رأی‌دهندگان در سراسر جهان غرب خواهان دموکراسی و کنترل مرزی مناسب هستند و مهم‌تر آنکه بتوانند مسئول زندگی خود باشند. در آینده شاهد شوک‌های سیاسی در اروپا و فراتر از آن خواهیم بود.
چنین شوک‌هایی ویژگی‌ جدید نظم دوران پس از جنگ جهانی دوم در دموکراسی‌های حلقه‌ شمال آتلانتیک است. در جهان درحال‌توسعه کشورهای بیشتری با این شوک‌ها آشنایی دارند، اما درحالی‌که این جنبش در کشورهای درحال‌توسعه نیز رو به گسترش بوده، هم‌زمان به دلایل مشابهی در غرب ثروتمند نیز در حال تجدید قواست.
در ماه می، فیلیپینی‌ها «رودریگو دوترته» را به‌عنوان رئیس‌جمهور خود انتخاب کردند؛ مردی که 20 سال به‌عنوان رئیسی تحت حمایت توده‌ها یک شهر را در جنوب فیلیپین مدیریت می‌کرد. دوترته که زمانی نام مستعارش «شهردار جوخه مرگ» بود، به گشت‌زنی‌هایش با موتور و سلاح شهرت داشته است. او ادعا می‌کند باید عدالت را با دستان خودش اجرا کند. دوترته که فرزند یک فرماندار است، خودش را به‌عنوان ناجی مردم فیلیپین معرفی کرده است. او مانند یک کودک دارای اعتمادبه‌نفس فوق‌العاده، صحبت می‌کند درحالی‌که تجاوز را به شوخی می‌گیرد، مردم را تهدید به تیراندازی می‌کند و در میان صحبت‌هایش دشنام‌های متعددی را مانند «حرامزاده» به کار می‌برد. درهمین‌حال، در ریو یک اسقف ایوانجلیست به‌عنوان شهردار انتخاب شد. در سائوپائولو، خوائو دوریا، یک تاجر‌ میلیونر، شهردار بزرگ‌ترین شهر آمریکای‌جنوبی و قدرت اقتصادی آن شده است. در مقایسه با ترامپ، دوریا در مدل برزیلی برنامه تلویزیونی «آپرنتیس» حضور داشته است.
روز پس از پیروزی ترامپ، یکی از قانون‌گذاران راست افراطی برزیلی که آرزوی ریاست‌جمهوری را در سر می‌پروراند، از طریق توییتر به ترامپ تبریک گفت و وعده داد که در انتخابات 2018، برزیل اتفاق مشابهی را تجربه خواهد کرد. «اسکار ویدارت»، پژوهشگر علوم سیاسی، معتقد است، ترامپ شبیه نمونه آمریکای‌لاتین یک پوپولیست است؛ اما در آمریکای‌لاتین ظهور چنین فردی به وسیله مؤسسات و نهادهای ضعیف ممکن شده است؛ بنابراین در ایالات متحده برای آن باید به‌دنبال دلیل دیگری گشت.
برجسته‌ترین نمونه به‌طورقطع آلمان است؛ جایی که پیروزی یک پوپولیست کاریزماتیک فاجعه‌ای را برای جهان رقم زد. به دلیل صبغه «نازی‌ها» در آلمان، سیستم سیاسی پساجنگ آن‌گونه طراحی شد که از حقوق اقلیت‌ها حمایت و از قدرت‌گیری فوق‌العاده اکثریت جلوگیری شود. «یورگن فالتر»، پژوهشگر علوم سیاسی و کارشناس جبهه‌های راست افراطی، معتقد است، حزب «آلتر ناتيو» یک نئونازی کامل محسوب نمی‌شود، اما به آن نزدیک است. پایگاه انتخاباتی این حزب بااین‌حال اکنون در قیاس با گذشته بیشتر شده و روبه‌افزایش است. فالتر می‌گوید: «این حزب توانسته حمایت برخی از مردم میانه‌رو و کمترمیانه‌رو را جلب کند؛ کسانی که از سوی مدرن‌سازی، پناه‌جویان و اسلام احساس تهدید می‌کنند و حالا هم که ما در حال صحبت از «رأی‌دهندگان ترامپی» هستیم. حتی در آلمان هم چیزهایی را که از نظر سیاسی نمی‌توان باور کرد، دیگر نمی‌توان به‌راحتی نادیده گرفت».

حتی لحظه‌ای هم گمان نکنید که تغییرات با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، پایان یافته است. رأی‌دهندگان در سراسر جهان غرب خواهان دموکراسی و کنترل مرزی مناسب هستند و مهم‌تر آنکه بتوانند مسئول زندگی خود باشند. در آینده شاهد شوک‌های سیاسی در اروپا و فراتر از آن خواهیم بود.
چنین شوک‌هایی ویژگی‌ جدید نظم دوران پس از جنگ جهانی دوم در دموکراسی‌های حلقه‌ شمال آتلانتیک است. در جهان درحال‌توسعه کشورهای بیشتری با این شوک‌ها آشنایی دارند، اما درحالی‌که این جنبش در کشورهای درحال‌توسعه نیز رو به گسترش بوده، هم‌زمان به دلایل مشابهی در غرب ثروتمند نیز در حال تجدید قواست.
در ماه می، فیلیپینی‌ها «رودریگو دوترته» را به‌عنوان رئیس‌جمهور خود انتخاب کردند؛ مردی که 20 سال به‌عنوان رئیسی تحت حمایت توده‌ها یک شهر را در جنوب فیلیپین مدیریت می‌کرد. دوترته که زمانی نام مستعارش «شهردار جوخه مرگ» بود، به گشت‌زنی‌هایش با موتور و سلاح شهرت داشته است. او ادعا می‌کند باید عدالت را با دستان خودش اجرا کند. دوترته که فرزند یک فرماندار است، خودش را به‌عنوان ناجی مردم فیلیپین معرفی کرده است. او مانند یک کودک دارای اعتمادبه‌نفس فوق‌العاده، صحبت می‌کند درحالی‌که تجاوز را به شوخی می‌گیرد، مردم را تهدید به تیراندازی می‌کند و در میان صحبت‌هایش دشنام‌های متعددی را مانند «حرامزاده» به کار می‌برد. درهمین‌حال، در ریو یک اسقف ایوانجلیست به‌عنوان شهردار انتخاب شد. در سائوپائولو، خوائو دوریا، یک تاجر‌ میلیونر، شهردار بزرگ‌ترین شهر آمریکای‌جنوبی و قدرت اقتصادی آن شده است. در مقایسه با ترامپ، دوریا در مدل برزیلی برنامه تلویزیونی «آپرنتیس» حضور داشته است.
روز پس از پیروزی ترامپ، یکی از قانون‌گذاران راست افراطی برزیلی که آرزوی ریاست‌جمهوری را در سر می‌پروراند، از طریق توییتر به ترامپ تبریک گفت و وعده داد که در انتخابات 2018، برزیل اتفاق مشابهی را تجربه خواهد کرد. «اسکار ویدارت»، پژوهشگر علوم سیاسی، معتقد است، ترامپ شبیه نمونه آمریکای‌لاتین یک پوپولیست است؛ اما در آمریکای‌لاتین ظهور چنین فردی به وسیله مؤسسات و نهادهای ضعیف ممکن شده است؛ بنابراین در ایالات متحده برای آن باید به‌دنبال دلیل دیگری گشت.
برجسته‌ترین نمونه به‌طورقطع آلمان است؛ جایی که پیروزی یک پوپولیست کاریزماتیک فاجعه‌ای را برای جهان رقم زد. به دلیل صبغه «نازی‌ها» در آلمان، سیستم سیاسی پساجنگ آن‌گونه طراحی شد که از حقوق اقلیت‌ها حمایت و از قدرت‌گیری فوق‌العاده اکثریت جلوگیری شود. «یورگن فالتر»، پژوهشگر علوم سیاسی و کارشناس جبهه‌های راست افراطی، معتقد است، حزب «آلتر ناتيو» یک نئونازی کامل محسوب نمی‌شود، اما به آن نزدیک است. پایگاه انتخاباتی این حزب بااین‌حال اکنون در قیاس با گذشته بیشتر شده و روبه‌افزایش است. فالتر می‌گوید: «این حزب توانسته حمایت برخی از مردم میانه‌رو و کمترمیانه‌رو را جلب کند؛ کسانی که از سوی مدرن‌سازی، پناه‌جویان و اسلام احساس تهدید می‌کنند و حالا هم که ما در حال صحبت از «رأی‌دهندگان ترامپی» هستیم. حتی در آلمان هم چیزهایی را که از نظر سیاسی نمی‌توان باور کرد، دیگر نمی‌توان به‌راحتی نادیده گرفت».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.