شهری که برایش نگرییم، می‌میرد

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

علی مرسلی:  انسان‌ها برای مرگ عزیزانشان سوگواری می‌کنند، اما گاهی سوگِ انسان نه برای فقدان نزدیکان، بلکه برای یک فقدان عمومی است.

اگر شما هم این روزها، بی‌آنکه خودتان مستقیم عزیزی را از دست داده باشید، مثل آدم‌های سوگوار زندگی می‌کنید، تنها نیستید. سوگِ ملی قدمتی به درازای تاریخ بشر دارد. نوع بشر می‌تواند برای یک شهر، برای یک سرزمین، یک ملت و حتی برای یک «جهانِ ازدست‌رفته» عزادار شود. زیرا «شهری که برایش گریه نکنند، دوباره خواهد مرد». یکی از کهن‌ترین سوگ‌نامه‌های تاریخ، مرثیه ویرانی اور است؛ این مرثیه که روی چندین لوح گِلی به خط میخی سومری نوشته شده، نه درباره مرگ یک فرد، نه یک گروه از انسان‌ها، بلکه درباره مرگ یک شهر و ملت است. مرثیه اور حدود چهار هزار سال پیش، پس از سقوط شهر اور در پایان هزاره سوم پیش از میلاد، نگاشته شده است و شگفت آنکه اگر امروز آن را بخوانیم، چنان تازه و گویاست که گویی برای ما و زمانه ما نوشته شده است. متن و گزیده‌ای که از آن نقل می‌کنم آن‌قدر روشن سخن می‌گوید

که تقریبا نیازی به تفسیر ندارد:

آنگاه که سرنوشت رقم خورد،/ آنگاه که سخن در شورای خدایان بسته شد،/ بادِ ویرانی وزیدن گرفت/ و شهرِ اور، چون نی‌ای شکسته، فرو افتاد./ الهه شهر،/ چون مادری که کودک را به دست مرگ می‌سپارد،/ جامه درید/ و از خانه خود بیرون رفت./ با رفتن او،/ روح از شهر رخت بربست./ بادِ شوم،/ چون گاوی خشمگین،/ کوچه‌ها را درنوردید./ خانه‌ها فروریختند،/ درها بی‌صدا شدند،/ و خنده از لبان کودکان افتاد./ در میدان‌ها،/ مادران فرزندان خویش را صدا زدند/ و پاسخی نیامد./ شیر در سینه‌ها خشکید،/ لالایی‌ها ناتمام ماند./ چنگ‌ها شکسته افتادند،/ طبل‌ها خاموش شدند،/ نه داوری،/ نه فرمانی،/ نه آینده‌ای./ شب بر شهر نشست/ و صبحی نیامد./ باد، نام اور را/ از دیوارها می‌تراشید/ و زمان،/ خاطره‌ها را می‌بلعید.

الهه، از دور نگریست؛/ نه برای بازگشت،/ که برای یاد./ او گفت:/ «این شهر من بود./ این مردم من بودند./ و اکنون، خاک، گهواره آنان است»./ اما مرثیه خوانده شد/ تا فراموشی پیروز نشود./ گریه کردند/ تا نام‌ها بماند./ سوگ گرفتند/ تا جهان دوباره فرونریزد./ زیرا/ شهری که برایش گریه نکنند،/ دوباره خواهد مرد.

آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.