|

یادگیری‌زدایی، مقدمه یادگیری!

وحید شامخی *: چقدر طول می‌کشد دوچرخه‌سواری یاد بگیریم؟ چقدر طول می‌کشد فراموش کنیم چطور باید دوچرخه‌سواری کرد؟ آقای «دستین سندلر»، 31‌ساله آزمایش جالبی انجام داده است. دوچرخه‌ای ساخته است که فرمانش وارونه عمل می‌کند؛ اگر به راست بچرخانیم چرخ جلو به چپ می‌چرخد و اگر به چپ بچرخانیم چرخ جلو به راست می‌چرخد! وی در کودکی دوچرخه‌سواری آموخته بود، اما هشت ماه طول کشید تا یاد بگیرد که چطور دوچرخه وارونه را هدایت کند. جالب اینکه کودک آقای «سندلر» که سه ساله بود و دوچرخه معمولی سوار می‌شد، در دو هفته یاد گرفت این دوچرخه را براند! که این نشان می‌دهد کودکان انعطاف‌پذیری عصبی بیشتری نسبت به افراد بالغ دارند. نکته دیگری که درخور‌توجه است اینکه، برای بار دومی که فرد می‌خواهد مدل متفاوتی را یاد بگیرد، به ‌صورت تصاعدی سرعت یادگیری بالا می‌رود! همه آدم‌ها دوست دارند مفاهیم، زبان‌ها و مطالب جدید بیاموزند، اما یکی از بزرگ‌ترین موانع یادگیری بی‌توجهی به یادگیری‌زدایی موارد مرتبط قبلی است. می‌توان گفت آموختنی‌های ما دو دسته می‌شوند؛ یک دسته مواردی که مغز ما برای اولین‌بار با آن مواجه می‌شود و یادگیری انجام می‌شود. دسته دوم مواردی است که سابقه‌ای در مغز ما دارند یا قبلا موارد مرتبطی با آن را آموخته‌ایم یا مدل قبلی آن را آموخته‌ایم. در چنین مواردی پیش از آنکه مدل جدید را یاد بگیریم، نیاز به یادگیری‌زدایی مدل قبلی داریم. (Mark Bonchek, Nov. 2016) ما باید فرایند یادگیری‌زدایی را تمرین کنیم؛ چراکه به عقیده آقای «بونشک» این فرایند، فرایندی تصاعدی است و هرچه بیشتر تمرین شود، انعطاف‌پذیری عصبی‌مان تقویت شده و موجب می‌شود مسائل جدید را ساده‌تر بیاموزیم. شاید دو راه ساده برای تمرین این موضوع این باشد یکی اینکه قبل از یادگیری مفهوم جدید، با خود تکرار کنیم که مفهوم قبلی اشتباه یا ناقص بوده است (همین گفتن ساده بسیار مؤثر است) و دو اینکه برخی اوقات بعضی از کارهایمان را جور دیگری انجام دهیم؛ برای مثال به جای اینکه با دست راست بنویسیم با دست چپ نوشتن را تمرین کنیم یا بالعکس!
* مشاور حوزه مدیریت استراتژیک تکنولوژی

وحید شامخی *: چقدر طول می‌کشد دوچرخه‌سواری یاد بگیریم؟ چقدر طول می‌کشد فراموش کنیم چطور باید دوچرخه‌سواری کرد؟ آقای «دستین سندلر»، 31‌ساله آزمایش جالبی انجام داده است. دوچرخه‌ای ساخته است که فرمانش وارونه عمل می‌کند؛ اگر به راست بچرخانیم چرخ جلو به چپ می‌چرخد و اگر به چپ بچرخانیم چرخ جلو به راست می‌چرخد! وی در کودکی دوچرخه‌سواری آموخته بود، اما هشت ماه طول کشید تا یاد بگیرد که چطور دوچرخه وارونه را هدایت کند. جالب اینکه کودک آقای «سندلر» که سه ساله بود و دوچرخه معمولی سوار می‌شد، در دو هفته یاد گرفت این دوچرخه را براند! که این نشان می‌دهد کودکان انعطاف‌پذیری عصبی بیشتری نسبت به افراد بالغ دارند. نکته دیگری که درخور‌توجه است اینکه، برای بار دومی که فرد می‌خواهد مدل متفاوتی را یاد بگیرد، به ‌صورت تصاعدی سرعت یادگیری بالا می‌رود! همه آدم‌ها دوست دارند مفاهیم، زبان‌ها و مطالب جدید بیاموزند، اما یکی از بزرگ‌ترین موانع یادگیری بی‌توجهی به یادگیری‌زدایی موارد مرتبط قبلی است. می‌توان گفت آموختنی‌های ما دو دسته می‌شوند؛ یک دسته مواردی که مغز ما برای اولین‌بار با آن مواجه می‌شود و یادگیری انجام می‌شود. دسته دوم مواردی است که سابقه‌ای در مغز ما دارند یا قبلا موارد مرتبطی با آن را آموخته‌ایم یا مدل قبلی آن را آموخته‌ایم. در چنین مواردی پیش از آنکه مدل جدید را یاد بگیریم، نیاز به یادگیری‌زدایی مدل قبلی داریم. (Mark Bonchek, Nov. 2016) ما باید فرایند یادگیری‌زدایی را تمرین کنیم؛ چراکه به عقیده آقای «بونشک» این فرایند، فرایندی تصاعدی است و هرچه بیشتر تمرین شود، انعطاف‌پذیری عصبی‌مان تقویت شده و موجب می‌شود مسائل جدید را ساده‌تر بیاموزیم. شاید دو راه ساده برای تمرین این موضوع این باشد یکی اینکه قبل از یادگیری مفهوم جدید، با خود تکرار کنیم که مفهوم قبلی اشتباه یا ناقص بوده است (همین گفتن ساده بسیار مؤثر است) و دو اینکه برخی اوقات بعضی از کارهایمان را جور دیگری انجام دهیم؛ برای مثال به جای اینکه با دست راست بنویسیم با دست چپ نوشتن را تمرین کنیم یا بالعکس!
* مشاور حوزه مدیریت استراتژیک تکنولوژی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.