|

چرا تماشای فیلم‌های مستند جشنواره «سینما-حقیقت» اهمیت دارد؟

دهمین دوره جشنواره بین‌المللی «سینما-حقیقت» حدود دو هفته دیگر در پردیس سینمایی چارسو آغاز به کار می‌کند و طبق روال هر سال، مخاطبان جدی این نوع سینما در جشنواره حضور یافته و به تماشای آثار منتخب ایرانی و خارجی می‌نشینند.نمایش 74 فیلم مستند در بخش مسابقه ملی فرصتی را فراهم می‌کند تا علاقه‌مندان این حوزه با تولیدات یک سال سینمای مستند ایران آشنا شوند، اما در مدت‌زمان برگزاری جشنواره کمتر شاهد حضور تماشاگران عام هستیم و اصلی‌ترین مخاطبان «سینما-حقیقت» را مستندسازان، اهالی رسانه و برخی تماشاگران جدی سینما شکل می‌دهند. به‌راستی چرا تماشای آثار سینما-حقیقت اهمیت دارد و چگونه می‌توان مخاطبان عام سینما را به این جشنواره دعوت کرد؟ یک مستندساز پیش‌کسوت، رئیس انجمن تهیه‌کنندگان سینمای مستند و یکی از منتقدان سینما به این پرسش پاسخ می‌دهند... .
* سمانه فراهانی
ورهرام: جشنواره سینما-حقیقت مخاطبان بسیاری دارد
فرهاد ورهرام، به‌عنوان یکی از مستندسازان حاضر در دوره‌های مختلف جشنواره سینما-حقیقت معتقد است که باید تبلیغات محیطی جشنواره افزایش یابد تا شاهد حضور مخاطبان بیشتری در این فستیوال باشیم. او تماشای آثار منتخب جشنواره سینما-حقیقت را مهم می‌داند و می‌گوید: با تبلیغ بیشتر در دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی و بیلبوردهای شهری، مردم برای تماشای مستندهای جشنواره خواهند آمد؛ البته از حق نگذریم که جشنواره سینما-حقیقت مخاطبان بسیاری دارد. به گفته وی، اختصاص بخشی از برنامه‌های تلویزیونی و صفحه‌ای از روزنامه‌های پرتیراژ پیش از برگزاری جشنواره به سینما-حقیقت هم می‌تواند اتفاق مثبتی محسوب شود، اما معمولا این اتفاق در طول برگزاری جشنواره رخ می‌دهد و مردم خیلی دیر متوجه برگزاری این فستیوال می‌شوند. ورهرام تصریح کرد: اگر مستندسازان که مخاطبان اصلی سینما-حقیقت هستند، تمام فیلم‌های جشنواره را تماشا کنند و تنها برای دیدن فیلم دوستان خود در سالن‌های جشنواره حاضر نشوند، جمعیت حاضران فستیوال بیشتر خواهد شد و تمام فیلم‌ها دیده می‌شوند. برخی فیلم‌های حاضر در سینما-حقیقت فیلم‌های خوبی هستند که با پایان جشنواره، امکان تماشای آنها در هیچ سالنی فراهم نمی‌شود. وی افزود: فیلم‌های بخش خارجی جشنواره همیشه خوب بوده‌اند و نباید این بخش را از دست داد. مرور فیلم‌های یک کارگردان یا کشور، اتفاق مثبتی در دوره‌های گذشته جشنواره بود که امیدوارم در دوره‌های بعدی هم ادامه یابد.
رشتیان: در سینما-حقیقت کیفیت تماشاگران اهمیت دارد
سعید رشتیان، رئیس انجمن تهیه‌کنندگان مستند، هم می‌گوید: جشنواره سینما-حقیقت عملا به آینه‌ای برای انعکاس بخش اعظم اتفاقات مهم در سینمای مستند ایران در طول یک سال مبدل شده است. این جشنواره بعد از پشت‌سرگذاشتن 9 دوره برگزاری، به سطحی از تجربه، ارتباط و شناسایی رسیده که می‌تواند این رویداد مهم ملی در حوزه سینمای مستند را در ابعادی حرفه‌ای و نسبتا هم‌تراز با جشنواره‌های مشابه در سایر کشورها برگزار کند. او ادامه می‌دهد: سینماگران و مستندسازان ما توجه زیادی به این جشنواره دارند؛ به‌طور فعال و پیگیر در آن شرکت می‌کنند و مراقبت و حساسیت بسیار بالایی نسبت به کیفیت و چگونگی برگزاری آن دارند. تعامل نزدیک بین جامعه حرفه‌ای سینماگران مستند با مدیران و دست‌اندرکاران جشنواره و نیز مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، نشان از این حساسیت و مراقبت دارد. تهیه‌کننده مستند «تهران من» با تأکید بر تنوع و تکثر مخاطبان فیلم‌های مستند، خاطرنشان می‌کند: آثار مستند عموما حوزه‌های خاص و منتخبی از واقعیات موجود پیرامون ما را مورد توجه قرار می‌دهند، بنابراین مخاطب فیلم مستند خاص و درعین‌حال متنوع و فراوان است. به‌همین‌دلیل است که کانال‌های تلویزیونی همیشه بهترین محل برای نمایش آثار مستند بوده‌اند. معمولا مخاطبان عادی کمتر راغب به تماشای فیلم مستند در جشنواره‌ها هستند. جشنواره‌های مستند عموما محلی برای مطرح‌شدن و شناسایی اولیه آثار مستند برتر هستند. این نوع مطرح‌شدن‌ها هم مقدمه‌ای برای انتخاب‌ها و مطرح‌شدن‌های بعدی در کانون‌های عمومی‌تر نمایش و پخش فیلم می‌شود. رشتیان افزود: مخاطبان فیلم‌های مستند را به‌هیچ‌وجه‌ نمی‌توان با تماشاگران جشنواره فیلم فجر مقایسه کرد و به‌همین‌دلیل وجود جشنواره‌ای مجزا برای فیلم‌های مستند اهمیت بسیاری دارد. البته از طریق تبلیغات بیشتر در رسانه‌های گروهی و فضاهای شهری می‌توان میزان این مخاطبان را افزایش داد، اما از دید متخصصان این حوزه، کمیت تماشاگران بی‌اهمیت بوده و آنچه درباره مخاطبان سینما-حقیقت اهمیت دارد، کیفیت آنهاست.
شهبازی: با نمایش مستندهای جذاب، سینمای مستند مخاطب عام پیدا می‌کند
رامتین شهبازی، (منتقد سینما)، هم سینمای مستند را یکی از تخصصی‌ترین شکل‌های سینما می‌داند و می‌گوید: در سینمای داستانی، عناصر جذب مخاطب عام بسیار است، اما در سینمای مستند کمتر می‌توان چنین عناصری را یافت. هرچند در سال‌های اخیر عناصر جذب مخاطب عام در سینمای مستند هم افزایش یافته و استفاده از درام جذابیت‌هایی را به وجود آورده است، اما نکته اینجاست که سینمای مستند یک هنر خاص است؛ مانند تئاتر. کسی انتظار ندارد مخاطبان سینمای داستانی و تلویزیونی برای تماشای فیلم‌ها به سالن تئاتر بیایند. در حوزه سینمای مستند، انتظاری برای حضور انواع مخاطبان وجود ندارد، چراکه این سینما توانسته مخاطبان خاص خود را بیابد و نباید خیلی به‌دنبال کثرت مخاطب باشد. او با تأکید بر اینکه باید مخاطبان سردرگم سینمای مستند را سامان داد، ادامه می‌دهد: اگر این اتفاق رخ دهد، کار مهمی انجام داده‌ایم، چون این کیفیت مخاطب است که اهمیت دارد. افزایش بیهوده تعداد مخاطب بی‌فایده است. سینمای مستند باید کار خود را انجام دهد. در سال‌های اخیر مستندهای بسیار جذابی ساخته شده‌اند و باید با همین مستندها مخاطبان را به سینمای مستند جذب کرد. این منتقد می‌افزاید: جشنواره سینما-حقیقت تنها جشنواره مستند کشور است و به دلیل همین تخصصی‌بودنش اهمیت دارد. با برگزاری جشنواره‌های تخصصی مانند سینما-حقیقت، مخاطب تخصصی برای این‌گونه سینما تقویت می‌شود و مردم با تماشای آثار، فیلم‌ها را ارزیابی می‌کنند و این برای فیلم‌سازان هم مهم و کاربردی است. شهبازی خاطرنشان می‌کند: در این سال‌ها قطعا جشنواره سینما-حقیقت بر روند پیشرفت سینمای مستند مؤثر بوده است. کیفیت فیلم‌ها و حتی تعداد تولیدات هم تغییر کرده و برگزاری این جشنواره تأثیر بسیار خوبی بر سینمای مستند گذاشته است که درخور تقدیر است.
* مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی سازمان امور سینمایی، دهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینما-حقیقت» را در روزهای 14 تا 21 آذرماه 1395، با شعار «حقیقت بهترین راهنماست» که از فرمایشات حضرت علی (ع) است، در پردیس سینمایی چارسو برگزار خواهد کرد.

دهمین دوره جشنواره بین‌المللی «سینما-حقیقت» حدود دو هفته دیگر در پردیس سینمایی چارسو آغاز به کار می‌کند و طبق روال هر سال، مخاطبان جدی این نوع سینما در جشنواره حضور یافته و به تماشای آثار منتخب ایرانی و خارجی می‌نشینند.نمایش 74 فیلم مستند در بخش مسابقه ملی فرصتی را فراهم می‌کند تا علاقه‌مندان این حوزه با تولیدات یک سال سینمای مستند ایران آشنا شوند، اما در مدت‌زمان برگزاری جشنواره کمتر شاهد حضور تماشاگران عام هستیم و اصلی‌ترین مخاطبان «سینما-حقیقت» را مستندسازان، اهالی رسانه و برخی تماشاگران جدی سینما شکل می‌دهند. به‌راستی چرا تماشای آثار سینما-حقیقت اهمیت دارد و چگونه می‌توان مخاطبان عام سینما را به این جشنواره دعوت کرد؟ یک مستندساز پیش‌کسوت، رئیس انجمن تهیه‌کنندگان سینمای مستند و یکی از منتقدان سینما به این پرسش پاسخ می‌دهند... .
* سمانه فراهانی
ورهرام: جشنواره سینما-حقیقت مخاطبان بسیاری دارد
فرهاد ورهرام، به‌عنوان یکی از مستندسازان حاضر در دوره‌های مختلف جشنواره سینما-حقیقت معتقد است که باید تبلیغات محیطی جشنواره افزایش یابد تا شاهد حضور مخاطبان بیشتری در این فستیوال باشیم. او تماشای آثار منتخب جشنواره سینما-حقیقت را مهم می‌داند و می‌گوید: با تبلیغ بیشتر در دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی و بیلبوردهای شهری، مردم برای تماشای مستندهای جشنواره خواهند آمد؛ البته از حق نگذریم که جشنواره سینما-حقیقت مخاطبان بسیاری دارد. به گفته وی، اختصاص بخشی از برنامه‌های تلویزیونی و صفحه‌ای از روزنامه‌های پرتیراژ پیش از برگزاری جشنواره به سینما-حقیقت هم می‌تواند اتفاق مثبتی محسوب شود، اما معمولا این اتفاق در طول برگزاری جشنواره رخ می‌دهد و مردم خیلی دیر متوجه برگزاری این فستیوال می‌شوند. ورهرام تصریح کرد: اگر مستندسازان که مخاطبان اصلی سینما-حقیقت هستند، تمام فیلم‌های جشنواره را تماشا کنند و تنها برای دیدن فیلم دوستان خود در سالن‌های جشنواره حاضر نشوند، جمعیت حاضران فستیوال بیشتر خواهد شد و تمام فیلم‌ها دیده می‌شوند. برخی فیلم‌های حاضر در سینما-حقیقت فیلم‌های خوبی هستند که با پایان جشنواره، امکان تماشای آنها در هیچ سالنی فراهم نمی‌شود. وی افزود: فیلم‌های بخش خارجی جشنواره همیشه خوب بوده‌اند و نباید این بخش را از دست داد. مرور فیلم‌های یک کارگردان یا کشور، اتفاق مثبتی در دوره‌های گذشته جشنواره بود که امیدوارم در دوره‌های بعدی هم ادامه یابد.
رشتیان: در سینما-حقیقت کیفیت تماشاگران اهمیت دارد
سعید رشتیان، رئیس انجمن تهیه‌کنندگان مستند، هم می‌گوید: جشنواره سینما-حقیقت عملا به آینه‌ای برای انعکاس بخش اعظم اتفاقات مهم در سینمای مستند ایران در طول یک سال مبدل شده است. این جشنواره بعد از پشت‌سرگذاشتن 9 دوره برگزاری، به سطحی از تجربه، ارتباط و شناسایی رسیده که می‌تواند این رویداد مهم ملی در حوزه سینمای مستند را در ابعادی حرفه‌ای و نسبتا هم‌تراز با جشنواره‌های مشابه در سایر کشورها برگزار کند. او ادامه می‌دهد: سینماگران و مستندسازان ما توجه زیادی به این جشنواره دارند؛ به‌طور فعال و پیگیر در آن شرکت می‌کنند و مراقبت و حساسیت بسیار بالایی نسبت به کیفیت و چگونگی برگزاری آن دارند. تعامل نزدیک بین جامعه حرفه‌ای سینماگران مستند با مدیران و دست‌اندرکاران جشنواره و نیز مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، نشان از این حساسیت و مراقبت دارد. تهیه‌کننده مستند «تهران من» با تأکید بر تنوع و تکثر مخاطبان فیلم‌های مستند، خاطرنشان می‌کند: آثار مستند عموما حوزه‌های خاص و منتخبی از واقعیات موجود پیرامون ما را مورد توجه قرار می‌دهند، بنابراین مخاطب فیلم مستند خاص و درعین‌حال متنوع و فراوان است. به‌همین‌دلیل است که کانال‌های تلویزیونی همیشه بهترین محل برای نمایش آثار مستند بوده‌اند. معمولا مخاطبان عادی کمتر راغب به تماشای فیلم مستند در جشنواره‌ها هستند. جشنواره‌های مستند عموما محلی برای مطرح‌شدن و شناسایی اولیه آثار مستند برتر هستند. این نوع مطرح‌شدن‌ها هم مقدمه‌ای برای انتخاب‌ها و مطرح‌شدن‌های بعدی در کانون‌های عمومی‌تر نمایش و پخش فیلم می‌شود. رشتیان افزود: مخاطبان فیلم‌های مستند را به‌هیچ‌وجه‌ نمی‌توان با تماشاگران جشنواره فیلم فجر مقایسه کرد و به‌همین‌دلیل وجود جشنواره‌ای مجزا برای فیلم‌های مستند اهمیت بسیاری دارد. البته از طریق تبلیغات بیشتر در رسانه‌های گروهی و فضاهای شهری می‌توان میزان این مخاطبان را افزایش داد، اما از دید متخصصان این حوزه، کمیت تماشاگران بی‌اهمیت بوده و آنچه درباره مخاطبان سینما-حقیقت اهمیت دارد، کیفیت آنهاست.
شهبازی: با نمایش مستندهای جذاب، سینمای مستند مخاطب عام پیدا می‌کند
رامتین شهبازی، (منتقد سینما)، هم سینمای مستند را یکی از تخصصی‌ترین شکل‌های سینما می‌داند و می‌گوید: در سینمای داستانی، عناصر جذب مخاطب عام بسیار است، اما در سینمای مستند کمتر می‌توان چنین عناصری را یافت. هرچند در سال‌های اخیر عناصر جذب مخاطب عام در سینمای مستند هم افزایش یافته و استفاده از درام جذابیت‌هایی را به وجود آورده است، اما نکته اینجاست که سینمای مستند یک هنر خاص است؛ مانند تئاتر. کسی انتظار ندارد مخاطبان سینمای داستانی و تلویزیونی برای تماشای فیلم‌ها به سالن تئاتر بیایند. در حوزه سینمای مستند، انتظاری برای حضور انواع مخاطبان وجود ندارد، چراکه این سینما توانسته مخاطبان خاص خود را بیابد و نباید خیلی به‌دنبال کثرت مخاطب باشد. او با تأکید بر اینکه باید مخاطبان سردرگم سینمای مستند را سامان داد، ادامه می‌دهد: اگر این اتفاق رخ دهد، کار مهمی انجام داده‌ایم، چون این کیفیت مخاطب است که اهمیت دارد. افزایش بیهوده تعداد مخاطب بی‌فایده است. سینمای مستند باید کار خود را انجام دهد. در سال‌های اخیر مستندهای بسیار جذابی ساخته شده‌اند و باید با همین مستندها مخاطبان را به سینمای مستند جذب کرد. این منتقد می‌افزاید: جشنواره سینما-حقیقت تنها جشنواره مستند کشور است و به دلیل همین تخصصی‌بودنش اهمیت دارد. با برگزاری جشنواره‌های تخصصی مانند سینما-حقیقت، مخاطب تخصصی برای این‌گونه سینما تقویت می‌شود و مردم با تماشای آثار، فیلم‌ها را ارزیابی می‌کنند و این برای فیلم‌سازان هم مهم و کاربردی است. شهبازی خاطرنشان می‌کند: در این سال‌ها قطعا جشنواره سینما-حقیقت بر روند پیشرفت سینمای مستند مؤثر بوده است. کیفیت فیلم‌ها و حتی تعداد تولیدات هم تغییر کرده و برگزاری این جشنواره تأثیر بسیار خوبی بر سینمای مستند گذاشته است که درخور تقدیر است.
* مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی سازمان امور سینمایی، دهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینما-حقیقت» را در روزهای 14 تا 21 آذرماه 1395، با شعار «حقیقت بهترین راهنماست» که از فرمایشات حضرت علی (ع) است، در پردیس سینمایی چارسو برگزار خواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.