در سفر به لبنان صورت گرفت
دیدار ظریف با سیدحسن نصرالله و سعد حریری
لبنان که بعد از دوسالونیم با توافق جریان المستقبل به رهبری «سعد حریری» و گروههای حامی حزبالله موسوم به «ائتلاف هشتم مارس» رئیسجمهوردار شد، دیروز میزبان وزیر خارجه کشورمان بود. برخی از تحلیلگران سیاسی پیشبینی میکنند که دوران ریاستجمهوری ژنرال عون و نخستوزیری سعد حریری فصل تازهای در روند سیاسی لبنان و منطقه باشد و به همین خاطر سفر ظریف به این کشور از اهمیت ویژهای برخوردار است. او عصر دوشنبه تهران را ترک کرد تا نخستین میهمان رسمی رئیسجمهور جدید لبنان باشد و در بیروت با دیگر مقامات این کشور ملاقات کند. او به محض ورود و در فرودگاه با تأکید بر اینکه «ایران همواره در کنار لبنان میایستد» گفت برای شروع روابط گسترده و پرثمر سیاسی و اقتصادی به لبنان رفته است. او انتخاب میشل عون را تبریک گفت و آن را نشانی از مردمسالاری در لبنان دانست. سپس به کاخ ریاستجمهوری رفت و با عون گفتوگو کرد. ظریف خاطرنشان کرد که دو کشور با دو تهدید مشترک ناشی از رژیم اسرائیل و گروههای تکفیری و افراطگرا مواجه هستند و در مقابل منافع مشترکی دارند که باید در چارچوب همکاریهای مشترک سیاسی و اقتصادی تأمین شود. او تصریح کرد: «من به
افق همکاریهای دو کشور بسیار خوشبین هستم و اعتقاد دارم این همکاریها به نفع صلح و ثبات منطقه است و علیه هیچکس نیست».
دیدار با همپیمان سعودی
مهمترین بخش از سفر ظریف به لبنان بعد از ملاقات با رئیسجمهور جدید این کشور، گفتوگو با سعید حریری بود؛ نخستوزیر جدید که مأموریت دارد کابینه دولت جدید را مشخص کند. حریری که همپیمان سعودیها به شمار میآید، در یک سخنرانی در اوایل همین ماه میلادی گفته بود که از عون بهعنوان آخرین حربه برای پایاندادن به خلأ قدرت و امکان ایجاد خشونتهای بیشتر حمایت میکند. او که در نطقی - در روز ٢٠ اکتبر - گفته بود: «لبنان جزیرهای از ثبات و امنیت نسبی در دریای نابودی و خونی است که همه منطقه را درگیر خود کرده و خاتمهدادن به این وضعیت نیازمند اراده روشن و تصمیم قاطع برای حفظ صلح است»، دیروز در «بیتالوسط» میزبان ظریف بود و با او درباره تحولات منطقه و روابط و همکاریهای ایران و لبنان در دوران ریاستجمهوری جدید گفتوگو کرد. همکاری با دولت جدید لبنان، همان چیزی است که یک هفته بعد از انتخاب میشل عون، ظریف را به بیروت کشاند و بعد از ملاقات با سعد حریری از سوی او مورد تأکید قرار گرفت. ظریف بعد از این جلسه که آن را بسیار خوب ارزیابی میکرد، گفت که ضمن تبریک به سعد حریری و مردم لبنان برای پیروزی عقل و منطق، به آنها اطمینان داده که
جمهوری اسلامی خواهان همکاری با همه گروهها و با دولت کنونی و آینده لبنان است. او بعد از این دیدار در گفتوگو با خبرنگاران خاطرنشان کرد: «خطرهایی که ما را تهدید میکند، خطر رژیم صهیونیستی و خطر افراط است و ما آمادگی داریم با همه مردم و گروههای لبنانی برای مواجهه با این خطرها همکاری کنیم». ظریف افزود: «همینطور درباره شرایط منطقه و ضرورت نزدیکشدن دیدگاههای بازیگران منطقهای در مورد راهحل سیاسی در منطقه صحبت کردیم. برای جناب آقای حریری و مردم لبنان در تشکیل دولت براساس اجماع ملی همانطور که توفیقش را در انتخاب رئیسجمهوری شاهد بودیم، آرزوی موفقیت دارم و جمهوری اسلامی همواره در کنار همه مردم لبنان از این روند حمایت خواهد کرد». ناگفته نماند که سعد حریری چندیپیش در مصاحبه با روزنامه الشرقالاوسط، ضمن انتقاد از نقش پررنگ ایران در سوریه، گفته بود که «ایران آگاهانه به دامنزدن اختلافات داخلی گروهها و جریانهای مختلف سیاسی لبنان پرداخته و از انتخابنشدن رئیسجمهور در این کشور، استقبال میکند؛ درواقع ایران میخواهد با بسط بیثباتی و اختلاف، به هژمونی خاورمیانه تبدیل شود». او در این مصاحبه ضمن تمجید از نقش
پررنگ و مؤثر ریاض در تحولات خاورمیانه، گفته بود: «عربستان همیشه دنبال ایجاد صلح و ثبات در لبنان بوده و هست». به اعتقاد حریری، ایران میتواند بخشی از راهحل در خاورمیانه باشد؛ به شرطی که روابط خود را با ریاض، ترمیم کند. اهمیت دیدار و گفتوگوی ظریف و سعد حریری وقتی مشخصتر میشود که توجه داشته باشیم این روزها روابط حریری و عربستان سعودی به خاطر منافع اقتصادی با تنشهایی همراه است. براساس گزارشها، شرکت ساختمانی حریری که در ریاض فعال است، به خاطر بدهیهای چندمیلیارددلاری چشماندازی غیر از ورشکستگی ندارد. حالا که عربستان ناگزیر است برای برآمدن از پس مشکلات ناشی از سقوط قیمت نفت، هزینهها و پرداختها به کارفرمایان را کم کند؛ انتظار میرود شرکتهای بسیاری ورشکست شوند و شرکت ساختمانی حریری یکی از همانهاست که کارگران آن مدتی است حقوق نگرفتهاند. البته او در مصاحبهاش با تلویزیون انبیسیآی - در ٢٨ اکتبر- گفته بود: «به همه کارکنانی که در لبنان و کشورهای دیگر حقوق دریافت نکردهاند، حقوق حقه پرداخت خواهد شد».
حال باید دید که اوضاع بد اقتصادی که روابط حریری و عربستان را به چالش کشیده، چه تأثیری در رویکرد و نگاه او نسبت به نقش ایران در منطقه دارد و گفتوگوهای ظریف و او دراینباره میتواند چه نتیجهای داشته باشد. گفتنی است دیروز وقتی ظریف از سوی خبرنگاران در مورد مواضع گذشته سعد حریری مورد سؤال قرار گرفت، گفت: «ما با نگاه به آینده با جناب آقای حریری ملاقات کردیم و امیدواریم با درایتی که وی و سایر رهبران لبنانی نشان دادند و توانستند مشکل انتخاب رئیسجمهوری را خاتمه دهند در آینده نیز مسائل لبنان را حل کنند». او خاطرنشان کرد که امیدواریم روابط بسیار خوب ایران و لبنان که شامل همه لبنانیهاست در زمان نخستوزیری ایشان همچنان به پیش برود. وزیر امور خارجه ایران تصریح کرد: «ما معتقدیم هر موفقیتی برای لبنان و مردم لبنان، موفقیت برای ایران است و امیدواریم این پیروزی با تشکیل هرچهسریعتر دولت جدید مستحکمتر شود».سفر ظریف به لبنان به دیدار با میشل عون و سعد حریری محدود نبود و در ادامه برنامههای خود با «جبران باسیل» همتای لبنانی خود، «نبیه بری» رئیس مجلس، «تمام سلام» نخستوزیر عهدهدار امور جاری و «سید حسن نصرالله» دبیرکل
حزبالله لبنان نیز گفتوگو کرد. او همچنین در جمع ایرانیان مقیم لبنان و نشست مشترک اقتصادی ایران و لبنان حضور یافت و سخنرانی کرد. ظریف در دیدار با «تمام سلام» نخستوزیر فعلی لبنان درباره بحرانهای سیاسی منطقه بهویژه در سوریه و یمن گفتوگو و تأکید کرد: «باید هرچه زودتر جلوی خونریزیها در این دو کشور گرفته شود». او بعد از این ملاقات در جمع خبرنگاران گفت: «باید برای راهحل سیاسی مناسب به منظور حل این دو بحران پیچیده اندیشیده شود و همه تأکید کنند تنها راهحل این بحرانها راهحل سیاسی است». ظریف تصریح کرد: «به آقای تمام سلام اعلام کردیم که جمهوری اسلامی ایران از رویکرد سیاسی کنونی در لبنان که رویکرد سازندهای است، حمایت میکند. جمهوری اسلامی ایران عزم راسخ دارد همکاریهای دوجانبه با کشور برادر لبنان را در همه زمینهها بهویژه درزمینه اقتصادی و تجاری گسترش دهد». او بزرگترین دلیل و نشانه این عزم راسخ را حضور هیأت 30نفره اقتصادی همراه خود دانست. آنطور که «محمد فتحعلی»، سفیر جمهوری اسلامی ایران در لبنان، گفته است، این سفر دستاوردها و نتایج خوبی به همراه دارد و انتظار میرود همکاریهای اقتصادی دو کشور را وارد
مرحله تازهای کند.
لبنان که بعد از دوسالونیم با توافق جریان المستقبل به رهبری «سعد حریری» و گروههای حامی حزبالله موسوم به «ائتلاف هشتم مارس» رئیسجمهوردار شد، دیروز میزبان وزیر خارجه کشورمان بود. برخی از تحلیلگران سیاسی پیشبینی میکنند که دوران ریاستجمهوری ژنرال عون و نخستوزیری سعد حریری فصل تازهای در روند سیاسی لبنان و منطقه باشد و به همین خاطر سفر ظریف به این کشور از اهمیت ویژهای برخوردار است. او عصر دوشنبه تهران را ترک کرد تا نخستین میهمان رسمی رئیسجمهور جدید لبنان باشد و در بیروت با دیگر مقامات این کشور ملاقات کند. او به محض ورود و در فرودگاه با تأکید بر اینکه «ایران همواره در کنار لبنان میایستد» گفت برای شروع روابط گسترده و پرثمر سیاسی و اقتصادی به لبنان رفته است. او انتخاب میشل عون را تبریک گفت و آن را نشانی از مردمسالاری در لبنان دانست. سپس به کاخ ریاستجمهوری رفت و با عون گفتوگو کرد. ظریف خاطرنشان کرد که دو کشور با دو تهدید مشترک ناشی از رژیم اسرائیل و گروههای تکفیری و افراطگرا مواجه هستند و در مقابل منافع مشترکی دارند که باید در چارچوب همکاریهای مشترک سیاسی و اقتصادی تأمین شود. او تصریح کرد: «من به
افق همکاریهای دو کشور بسیار خوشبین هستم و اعتقاد دارم این همکاریها به نفع صلح و ثبات منطقه است و علیه هیچکس نیست».
دیدار با همپیمان سعودی
مهمترین بخش از سفر ظریف به لبنان بعد از ملاقات با رئیسجمهور جدید این کشور، گفتوگو با سعید حریری بود؛ نخستوزیر جدید که مأموریت دارد کابینه دولت جدید را مشخص کند. حریری که همپیمان سعودیها به شمار میآید، در یک سخنرانی در اوایل همین ماه میلادی گفته بود که از عون بهعنوان آخرین حربه برای پایاندادن به خلأ قدرت و امکان ایجاد خشونتهای بیشتر حمایت میکند. او که در نطقی - در روز ٢٠ اکتبر - گفته بود: «لبنان جزیرهای از ثبات و امنیت نسبی در دریای نابودی و خونی است که همه منطقه را درگیر خود کرده و خاتمهدادن به این وضعیت نیازمند اراده روشن و تصمیم قاطع برای حفظ صلح است»، دیروز در «بیتالوسط» میزبان ظریف بود و با او درباره تحولات منطقه و روابط و همکاریهای ایران و لبنان در دوران ریاستجمهوری جدید گفتوگو کرد. همکاری با دولت جدید لبنان، همان چیزی است که یک هفته بعد از انتخاب میشل عون، ظریف را به بیروت کشاند و بعد از ملاقات با سعد حریری از سوی او مورد تأکید قرار گرفت. ظریف بعد از این جلسه که آن را بسیار خوب ارزیابی میکرد، گفت که ضمن تبریک به سعد حریری و مردم لبنان برای پیروزی عقل و منطق، به آنها اطمینان داده که
جمهوری اسلامی خواهان همکاری با همه گروهها و با دولت کنونی و آینده لبنان است. او بعد از این دیدار در گفتوگو با خبرنگاران خاطرنشان کرد: «خطرهایی که ما را تهدید میکند، خطر رژیم صهیونیستی و خطر افراط است و ما آمادگی داریم با همه مردم و گروههای لبنانی برای مواجهه با این خطرها همکاری کنیم». ظریف افزود: «همینطور درباره شرایط منطقه و ضرورت نزدیکشدن دیدگاههای بازیگران منطقهای در مورد راهحل سیاسی در منطقه صحبت کردیم. برای جناب آقای حریری و مردم لبنان در تشکیل دولت براساس اجماع ملی همانطور که توفیقش را در انتخاب رئیسجمهوری شاهد بودیم، آرزوی موفقیت دارم و جمهوری اسلامی همواره در کنار همه مردم لبنان از این روند حمایت خواهد کرد». ناگفته نماند که سعد حریری چندیپیش در مصاحبه با روزنامه الشرقالاوسط، ضمن انتقاد از نقش پررنگ ایران در سوریه، گفته بود که «ایران آگاهانه به دامنزدن اختلافات داخلی گروهها و جریانهای مختلف سیاسی لبنان پرداخته و از انتخابنشدن رئیسجمهور در این کشور، استقبال میکند؛ درواقع ایران میخواهد با بسط بیثباتی و اختلاف، به هژمونی خاورمیانه تبدیل شود». او در این مصاحبه ضمن تمجید از نقش
پررنگ و مؤثر ریاض در تحولات خاورمیانه، گفته بود: «عربستان همیشه دنبال ایجاد صلح و ثبات در لبنان بوده و هست». به اعتقاد حریری، ایران میتواند بخشی از راهحل در خاورمیانه باشد؛ به شرطی که روابط خود را با ریاض، ترمیم کند. اهمیت دیدار و گفتوگوی ظریف و سعد حریری وقتی مشخصتر میشود که توجه داشته باشیم این روزها روابط حریری و عربستان سعودی به خاطر منافع اقتصادی با تنشهایی همراه است. براساس گزارشها، شرکت ساختمانی حریری که در ریاض فعال است، به خاطر بدهیهای چندمیلیارددلاری چشماندازی غیر از ورشکستگی ندارد. حالا که عربستان ناگزیر است برای برآمدن از پس مشکلات ناشی از سقوط قیمت نفت، هزینهها و پرداختها به کارفرمایان را کم کند؛ انتظار میرود شرکتهای بسیاری ورشکست شوند و شرکت ساختمانی حریری یکی از همانهاست که کارگران آن مدتی است حقوق نگرفتهاند. البته او در مصاحبهاش با تلویزیون انبیسیآی - در ٢٨ اکتبر- گفته بود: «به همه کارکنانی که در لبنان و کشورهای دیگر حقوق دریافت نکردهاند، حقوق حقه پرداخت خواهد شد».
حال باید دید که اوضاع بد اقتصادی که روابط حریری و عربستان را به چالش کشیده، چه تأثیری در رویکرد و نگاه او نسبت به نقش ایران در منطقه دارد و گفتوگوهای ظریف و او دراینباره میتواند چه نتیجهای داشته باشد. گفتنی است دیروز وقتی ظریف از سوی خبرنگاران در مورد مواضع گذشته سعد حریری مورد سؤال قرار گرفت، گفت: «ما با نگاه به آینده با جناب آقای حریری ملاقات کردیم و امیدواریم با درایتی که وی و سایر رهبران لبنانی نشان دادند و توانستند مشکل انتخاب رئیسجمهوری را خاتمه دهند در آینده نیز مسائل لبنان را حل کنند». او خاطرنشان کرد که امیدواریم روابط بسیار خوب ایران و لبنان که شامل همه لبنانیهاست در زمان نخستوزیری ایشان همچنان به پیش برود. وزیر امور خارجه ایران تصریح کرد: «ما معتقدیم هر موفقیتی برای لبنان و مردم لبنان، موفقیت برای ایران است و امیدواریم این پیروزی با تشکیل هرچهسریعتر دولت جدید مستحکمتر شود».سفر ظریف به لبنان به دیدار با میشل عون و سعد حریری محدود نبود و در ادامه برنامههای خود با «جبران باسیل» همتای لبنانی خود، «نبیه بری» رئیس مجلس، «تمام سلام» نخستوزیر عهدهدار امور جاری و «سید حسن نصرالله» دبیرکل
حزبالله لبنان نیز گفتوگو کرد. او همچنین در جمع ایرانیان مقیم لبنان و نشست مشترک اقتصادی ایران و لبنان حضور یافت و سخنرانی کرد. ظریف در دیدار با «تمام سلام» نخستوزیر فعلی لبنان درباره بحرانهای سیاسی منطقه بهویژه در سوریه و یمن گفتوگو و تأکید کرد: «باید هرچه زودتر جلوی خونریزیها در این دو کشور گرفته شود». او بعد از این ملاقات در جمع خبرنگاران گفت: «باید برای راهحل سیاسی مناسب به منظور حل این دو بحران پیچیده اندیشیده شود و همه تأکید کنند تنها راهحل این بحرانها راهحل سیاسی است». ظریف تصریح کرد: «به آقای تمام سلام اعلام کردیم که جمهوری اسلامی ایران از رویکرد سیاسی کنونی در لبنان که رویکرد سازندهای است، حمایت میکند. جمهوری اسلامی ایران عزم راسخ دارد همکاریهای دوجانبه با کشور برادر لبنان را در همه زمینهها بهویژه درزمینه اقتصادی و تجاری گسترش دهد». او بزرگترین دلیل و نشانه این عزم راسخ را حضور هیأت 30نفره اقتصادی همراه خود دانست. آنطور که «محمد فتحعلی»، سفیر جمهوری اسلامی ایران در لبنان، گفته است، این سفر دستاوردها و نتایج خوبی به همراه دارد و انتظار میرود همکاریهای اقتصادی دو کشور را وارد
مرحله تازهای کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.