ترجمهاي ديگر از شاهكار اگزوپري
نسيم آصف: «شازده كوچولو»، يا آنطور كه علي شكرالهي نوشته، «شاهزاده كوچولو»؛ داستاني مشهور از آنتوان د سنت اگزوپري است كه تاكنون ترجمههاي متعددي از آن به فارسي منتشر شده است. آخرين ترجمه اين كتاب بهتازگي توسط علي شكرالهي در نشر مينياتور بهچاپ رسيده. محمد قاضي در دهه سي و ده سال پس از انتشار اين داستان در فرانسه آن را به فارسي ترجمه كرد و از آن زمان تاكنون نزديك به سي مترجم ديگر به سراغ ترجمه اين داستان رفتهاند. شكرالهي در پيشنوشتار ترجمهاش، با اشاره به ترجمههاي مكرر اين كتاب، دلايل ترجمه مجددش از آن را نوشته و به كاستيهايي كه بهنظرش در ترجمههاي پيشين وجود داشته اشاره كرده: «زندهياد محمد قاضي، در دوراني آن را ترجمه كرده بود كه كار ترجمه در ايران آنچنان كه بايد وشايد فراگير نبود و تحصيلكردگان و تعداد ايرانيان برونمرز، گستره ميليوني امروز را نداشت. پس بدونشك، با گذشت 60 سال از آن تاريخ، واژهها نيز بهگونهاي ديگر بيان ميشود و زبان و گستره واژگان پارسي نيز دستخوش تغييراتي شده است! نكته مهمتر اينكه، از آنجايي كه ايشان ترجمه اين كتاب را يك سال پس از كودتاي 28 مرداد برعهده گرفتهاند، در استفادهكردن از نام شاهزاده، دوري جسته و نام شازده را برگزيدهاند و در فصل دهم نيز، كه در مورد يك پادشاه است، به نظر ميرسد ايشان در كار ترجمه، موضع سياسي خود را اعمال نموده و عدهاي ديگر نيز ناآگاهانه، همين شيوه را دنبال كردهاند!». يكي از مواردي كه شكرالهي بهعنوان نقص ترجمههاي موجود از اين داستان به آن اشاره كرده، واژه Apprivoiser است كه اهليكردن يا رامكردن ترجمه شده و بهاعتقاد شكرالهي، در زبان فرانسه به مفهوم خوگرفتن، مانوسشدن، الفتگرفتن، اخت و همدلشدن است. شكرالهي درباره فرايند ترجمهاش نوشته: «ترجمه اين اثر جاودانه بيش از دو سال به درازا كشيد، چراكه بايسته بود براي اطمينان از درك مفاهيم اجتماعي و فهم معاني فلسفي اين كتاب، آنچه را كه در توان داشتم بهكار گيرم. بنابراين، در ترجمه حاضر، تلاش فراوان شده تا سبك اديبانه، شاعرانه و عارفانه اين كتاب ارزشمند حفظ و رعايت شود. بدينمنظور، پس از بررسي ترجمه انگليسي كتاب، به برگردان سوئدي آن، ترجمه خانم گونور بانگ مراجعه نمودم و واژههاي اساسي و جملات مهم را با متن فرانسوي آن مقايسه كردم... در ادامه همين روند، پس از مشورت با گروهي از دوستان اهل شعر و ادبيات، ساكن در واشنگتن ديسي و شهرهاي اطراف آن، قرار بر اين شد كه دوستان پس از مطالعه كتاب به زبانهاي گوناگون، جهت بررسي محتواي داستان و تبادلنظر پيرامون نكات مهم آن، نشستي برگزار نمايند. اين گردهمايي در نيمه دوم سال 2013 برگزار شد، كه بسيار مثبت بود و كمك شاياني براي پيبردن به ژرفاي داستان نمود». مترجم كتاب در پينوشتاري كه در پايان كتاب آورده است، درباره برخي واژهها و جملات كتاب توضيحاتي داده تا معناي آنها روشنتر شوند. او با اشاره به اهميت اين كتاب نوشته: «با درنظرگرفتن نگارش 238 كتاب درباره كتاب شاهزاده كوچولو و 253 كتاب درباره نويسنده آن در سراسر دنيا، ميتوان نتيجه گرفت كه اين داستان كوتاه نهتنها پيام همبستگي و دوستي براي جامعه بشري دارد، بلكه مسئوليتهاي انسان در برابر طبيعت و ساير موجودات را با بهچالشكشيدن آدمبزرگها يادآور ميشود».
نسيم آصف: «شازده كوچولو»، يا آنطور كه علي شكرالهي نوشته، «شاهزاده كوچولو»؛ داستاني مشهور از آنتوان د سنت اگزوپري است كه تاكنون ترجمههاي متعددي از آن به فارسي منتشر شده است. آخرين ترجمه اين كتاب بهتازگي توسط علي شكرالهي در نشر مينياتور بهچاپ رسيده. محمد قاضي در دهه سي و ده سال پس از انتشار اين داستان در فرانسه آن را به فارسي ترجمه كرد و از آن زمان تاكنون نزديك به سي مترجم ديگر به سراغ ترجمه اين داستان رفتهاند. شكرالهي در پيشنوشتار ترجمهاش، با اشاره به ترجمههاي مكرر اين كتاب، دلايل ترجمه مجددش از آن را نوشته و به كاستيهايي كه بهنظرش در ترجمههاي پيشين وجود داشته اشاره كرده: «زندهياد محمد قاضي، در دوراني آن را ترجمه كرده بود كه كار ترجمه در ايران آنچنان كه بايد وشايد فراگير نبود و تحصيلكردگان و تعداد ايرانيان برونمرز، گستره ميليوني امروز را نداشت. پس بدونشك، با گذشت 60 سال از آن تاريخ، واژهها نيز بهگونهاي ديگر بيان ميشود و زبان و گستره واژگان پارسي نيز دستخوش تغييراتي شده است! نكته مهمتر اينكه، از آنجايي كه ايشان ترجمه اين كتاب را يك سال پس از كودتاي 28 مرداد برعهده گرفتهاند، در استفادهكردن از نام شاهزاده، دوري جسته و نام شازده را برگزيدهاند و در فصل دهم نيز، كه در مورد يك پادشاه است، به نظر ميرسد ايشان در كار ترجمه، موضع سياسي خود را اعمال نموده و عدهاي ديگر نيز ناآگاهانه، همين شيوه را دنبال كردهاند!». يكي از مواردي كه شكرالهي بهعنوان نقص ترجمههاي موجود از اين داستان به آن اشاره كرده، واژه Apprivoiser است كه اهليكردن يا رامكردن ترجمه شده و بهاعتقاد شكرالهي، در زبان فرانسه به مفهوم خوگرفتن، مانوسشدن، الفتگرفتن، اخت و همدلشدن است. شكرالهي درباره فرايند ترجمهاش نوشته: «ترجمه اين اثر جاودانه بيش از دو سال به درازا كشيد، چراكه بايسته بود براي اطمينان از درك مفاهيم اجتماعي و فهم معاني فلسفي اين كتاب، آنچه را كه در توان داشتم بهكار گيرم. بنابراين، در ترجمه حاضر، تلاش فراوان شده تا سبك اديبانه، شاعرانه و عارفانه اين كتاب ارزشمند حفظ و رعايت شود. بدينمنظور، پس از بررسي ترجمه انگليسي كتاب، به برگردان سوئدي آن، ترجمه خانم گونور بانگ مراجعه نمودم و واژههاي اساسي و جملات مهم را با متن فرانسوي آن مقايسه كردم... در ادامه همين روند، پس از مشورت با گروهي از دوستان اهل شعر و ادبيات، ساكن در واشنگتن ديسي و شهرهاي اطراف آن، قرار بر اين شد كه دوستان پس از مطالعه كتاب به زبانهاي گوناگون، جهت بررسي محتواي داستان و تبادلنظر پيرامون نكات مهم آن، نشستي برگزار نمايند. اين گردهمايي در نيمه دوم سال 2013 برگزار شد، كه بسيار مثبت بود و كمك شاياني براي پيبردن به ژرفاي داستان نمود». مترجم كتاب در پينوشتاري كه در پايان كتاب آورده است، درباره برخي واژهها و جملات كتاب توضيحاتي داده تا معناي آنها روشنتر شوند. او با اشاره به اهميت اين كتاب نوشته: «با درنظرگرفتن نگارش 238 كتاب درباره كتاب شاهزاده كوچولو و 253 كتاب درباره نويسنده آن در سراسر دنيا، ميتوان نتيجه گرفت كه اين داستان كوتاه نهتنها پيام همبستگي و دوستي براي جامعه بشري دارد، بلكه مسئوليتهاي انسان در برابر طبيعت و ساير موجودات را با بهچالشكشيدن آدمبزرگها يادآور ميشود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.