پرواز به سوی ریاض
شرق: مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دیروز برای سومینبار به ایران آمد اما اینبار موضوع گفتوگوهای او با مقامات ایرانی برجام و توسعه روابط ایران و اروپا در عصر برجام نبود. فدریکا موگرینی با محمدجواد ظریف، وزیرخارجه و حسن روحانی، رئیسجمهوری درباره بحران سوریه مذاکره کرد و سپس عازم ریاض شد. او جمعهشب وارد تهران شد و با انتشار یک پیام توییتری، بر اینکه سوریه محور گفتوگوهایش در تهران است، تأکید کرد. این سفر درست یک روز بعد از آنکه ظریف با همتایای روسی و سوری خود درباره این بحران گفتوگو کرده بود، انجام شد.
به این ترتیب، اتحادیه اروپا که هفته گذشته پیشنویس سند «راهبردی رابطه میان ایران و اتحادیه اروپا» را تصویب کرده بود اولین گام خود در فصل تازه روابط را برداشت و درصدد کمک به حلوفصل مسائل منطقه برآمد. موگرینی که چند روز قبل اعلام کرده بود اتحادیه اروپا قصد دارد با تهران و ریاض پیرامون موضوع سوریه گفتوگو کند، صبح دیروز در ساختمان وزارت امور خارجه با ظریف و بعد از آن با حسن روحانی، رئیسجمهور کشورمان، ملاقات کرد. او سپس در ضیافت ناهار وزارت خارجه شرکت و دور دوم از گفتوگوها با وزیر خارجه را آغاز کرد. ظریف در این دیدار ضمن استقبال از نقش سازنده اتحادیه اروپا در بحران سوریه از آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای همکاری نزدیکتر با اتحادیه اروپا خبر داد و با موگرینی درباره روابط دوجانبه ایران و اتحادیه اروپا و تحولات منطقه بهویژه بحران جاری در سوریه و راههای پایانبخشیدن به آن با نگاه به آینده گفتوگو و رایزنی کرد. آنها همچنین درخصوص لزوم کمکهای انساندوستانه به مردم سوریه، مبارزه با گروههای تروریستی و بررسی راهحلهای سیاسی به تفصیل تبادل نظر کردند.
استفاده از تجربه دیپلماسی در منطقه
موگرینی در سفر یکروزه خود به تهران سری هم به پاستور زد و با حسن روحانی، رئیسجمهوری کشورمان، گفتوگو کرد. روحانی در این جلسه با تأکید بر اینکه «هرگونه حمایت از تروریسم به معنای امیددادن به تروریستها در منطقه و جهان است» گفت: «اگر اتحادیه اروپا به هر دلیل مایل به استفاده از حضور نظامی خود برای برخورد با تروریستها در منطقه نیست، استفاده از قدرت سیاسی برای اعمال فشار به حامیان منطقهای تروریستها و قطع کمکها به آنان اثرات قابل توجهی در مبارزه با تروریسم برجای خواهد گذاشت». روحانی در ادامه با اشاره به اینکه «باید اقدامات تروریستی در سوریه و عراق را به عنوان خطری بزرگ برای همه جهان بدانیم» گفت: «اگر به طور جدی با تروریستها در منطقه مبارزه نشود، در آینده شاهد چند دولت و حکومت تروریستی در منطقه و شمال آفریقا خواهیم بود که در آن صورت مبارزه با آنها بسیار دشوار است». رئیسجمهوری کشورمان اولویت اصلی در سوریه و عراق را مبارزه با تروریسم دانست و افزود: «برقراری امنیت، مبارزه با تروریستها، یکپارچگی، تمامیت ارضی و تأمین آینده سوریه تنها با رأی و نظر مردم برای ما حائز اهمیت است». رئیسجمهوری با تأکید بر ضرورت
همکاری ایران و اتحادیه اروپا در راستای حل مشکلات منطقهای برای تسریع در رسیدن به امنیت در منطقه، گفت: «همه باید بدانند حل مسئله سوریه راهحل نظامی نداشته و باید با روشهای سیاسی حلوفصل شود که در این راستا فعالشدن بیشتر اتحادیه اروپا در راستای ایجاد امنیت و آرامش در سوریه با همکاری کشورهای منطقه تأثیرگذار خواهد بود». روحانی همچنین با اشاره به اوضاع نابسامان مردم و آوارگان در سوریه و یمن بر ضرورت گسترش تلاش همه کشورها برای رساندن کمکهای انساندوستانه ازجمله آب، غذا، پوشاک و دارو به آنان تأکید کرد. هماهنگکننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با تأکید بر ضرورت همکاری اتحادیه اروپا با ایران درزمینه حلوفصل مسائل و بحرانهای منطقهای، ازجمله بحران سوریه، گفت: «مطمئنا تجربه دیپلماسی میتواند در حلوفصل دیگر مسائل ازجمله مسئله سوریه و یمن نیز موفق باشد». موگرینی با اشاره به ضرورت مبارزه با گروههای تروریستی ازجمله داعش و النصره، آنها را تهدیدی علیه جهان دانست و خاطرنشان کرد: «اتحادیه اروپا نیازمند همکاری ایران به عنوان قدرتی کلیدی و مهم در راستای حلوفصل مسائل و معضلات منطقهای است». او با اشاره به لزوم ارسال
کمکهای انساندوستانه برای مردم سوریه و یمن، گفت: «باید دسترسی به کمکهای بشردوستانه تسهیل شود».
ترویج حقوق شهروندی در منطقه
گفتوگوهای موگرینی و روحانی درباره مسائل منطقه، صرفا درباره سوریه نبود و به مسائل دیگری همچون حقوق شهروندی و وضعیت زنان در منطقه نیز پرداخته شد. روحانی در این ملاقات با اشاره به اینکه برخی کشورهای منطقه مردمسالاری و انتخابات آزاد را تجربه نکرده و به نام اسلام، سختگیریهایی را اعمال میکنند که با اصول انسانی و حقوق شهروندان بهویژه حقوق زنان در تعارض است، گفت: «جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد تا در راستای ترویج حقوق شهروندی در جوامع منطقه، همکاریهای گستردهای را با اتحادیه اروپا داشته باشد».
روابط دوجانبه میان ایران و اتحادیه اروپا، دیگر محور گفتوگوهای این دو مقام مسئول بود. روحانی با بیان اینکه «ایران و اتحادیه اروپا با گسترش همکاریها به عنوان شرکای بزرگ تجاری و اقتصادی در منطقه به شمار خواهند آمد»، گفت: «ایران با دارابودن منابع غنی انرژی میتواند در بلندمدت امنیت انرژی را تأمین کرده و با استفاده از ظرفیتهای خود درزمینه راهآهن و حملونقل جادهای و هوایی به یک مسیر ترانزیتی مطمئن میان شمال و شرق آسیا با اروپا تبدیل شود».
رئیسجمهوری در ادامه با اشاره به وجود نیروی انسانی تحصیلکرده و موقعیت ایران در مرکزیت بازاری 400میلیون نفری در منطقه، بر ضرورت توسعه مناسبات تجاری، اقتصادی، علمی، فرهنگی، فناوری و گردشگری ایران و اتحادیه اروپا تأکید کرد. روحانی با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران پس از برجام و در راستای تأمین منافع مشترک، آماده همکاری جامع با اتحادیه اروپا در تمامی زمینهها است، اظهار امیدواری کرد ایران و اتحادیه اروپا بتوانند از ظرفیتها و فرصتی که امروز در اختیار دارند، در راستای توسعه همکاریها و تأمین منافع مشترک استفاده کرده و تحرکی در روابط فیمابین ایجاد کنند. موگرینی نیز در این دیدار با اشاره به اینکه توافق هستهای ایران و 1+5 فضای مناسبی برای توسعه همکاریهای متقابل بهوجود آورده است، گفت: «اتحادیه اروپا متعهد به اجرای تعهدات برجام و مصمم به گسترش همکاریهای اقتصادی با ایران در راستای تأمین منافع مشترک است».
او با بیان اینکه روابط تجاری و اقتصادی ایران و اتحادیه اروپا در یک سال گذشته 43 درصد افزایش یافته و بسیاری از بانکهای اروپایی آماده آغاز فعالیت خود در ایران هستند، خاطرنشان کرد: «امروز شاخصهای خوبی مانند رسیدن سقف صادرات نفت ایران به میزان پیش از دوران تحریمها، در همکاریهای متقابل ایران و اتحادیه اروپا نمایان شده و باید به مردم اطمینان دهیم که دیپلماسی در امضا و اجرا دستاورد دارد».
مسئول هماهنگی سیاست خارجی اتحادیه اروپا ادامه داد: «روابط مردم ایران و اتحادیه اروپا سوابق تاریخی مثبتی دارد که باید از آن در راستای توسعه مناسبات و همکاریها در بخشهای مختلف تجاری، اقتصادی، فرهنگی، علمی، فناوری، آموزشی و گردشگری استفاده کنیم».
موگرینی بعدازظهر دیروز راهی ریاض شد تا با مقامات سعودی نیز درباره بحران سوریه گفتوگو کند. گفتنی است، او در شرایطی پل ارتباطی میان تهران و ریاض شده که این عربستان بهتازگی از دمشق خواسته بود روابط خود را با ایران قطع کند. از طرف دیگر وزیر خارجه سوریه در مذاکرات سهجانبهای که عصر جمعه در مسکو برگزار شد از رویه واشنگتن در حلوفصل بحران سوریه گلایه کرده بود؛ به این ترتیب اروپا وارد میدان شده و قصد دارد در چنین شرایطی نقشآفرینی کند.
شرق: مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دیروز برای سومینبار به ایران آمد اما اینبار موضوع گفتوگوهای او با مقامات ایرانی برجام و توسعه روابط ایران و اروپا در عصر برجام نبود. فدریکا موگرینی با محمدجواد ظریف، وزیرخارجه و حسن روحانی، رئیسجمهوری درباره بحران سوریه مذاکره کرد و سپس عازم ریاض شد. او جمعهشب وارد تهران شد و با انتشار یک پیام توییتری، بر اینکه سوریه محور گفتوگوهایش در تهران است، تأکید کرد. این سفر درست یک روز بعد از آنکه ظریف با همتایای روسی و سوری خود درباره این بحران گفتوگو کرده بود، انجام شد.
به این ترتیب، اتحادیه اروپا که هفته گذشته پیشنویس سند «راهبردی رابطه میان ایران و اتحادیه اروپا» را تصویب کرده بود اولین گام خود در فصل تازه روابط را برداشت و درصدد کمک به حلوفصل مسائل منطقه برآمد. موگرینی که چند روز قبل اعلام کرده بود اتحادیه اروپا قصد دارد با تهران و ریاض پیرامون موضوع سوریه گفتوگو کند، صبح دیروز در ساختمان وزارت امور خارجه با ظریف و بعد از آن با حسن روحانی، رئیسجمهور کشورمان، ملاقات کرد. او سپس در ضیافت ناهار وزارت خارجه شرکت و دور دوم از گفتوگوها با وزیر خارجه را آغاز کرد. ظریف در این دیدار ضمن استقبال از نقش سازنده اتحادیه اروپا در بحران سوریه از آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای همکاری نزدیکتر با اتحادیه اروپا خبر داد و با موگرینی درباره روابط دوجانبه ایران و اتحادیه اروپا و تحولات منطقه بهویژه بحران جاری در سوریه و راههای پایانبخشیدن به آن با نگاه به آینده گفتوگو و رایزنی کرد. آنها همچنین درخصوص لزوم کمکهای انساندوستانه به مردم سوریه، مبارزه با گروههای تروریستی و بررسی راهحلهای سیاسی به تفصیل تبادل نظر کردند.
استفاده از تجربه دیپلماسی در منطقه
موگرینی در سفر یکروزه خود به تهران سری هم به پاستور زد و با حسن روحانی، رئیسجمهوری کشورمان، گفتوگو کرد. روحانی در این جلسه با تأکید بر اینکه «هرگونه حمایت از تروریسم به معنای امیددادن به تروریستها در منطقه و جهان است» گفت: «اگر اتحادیه اروپا به هر دلیل مایل به استفاده از حضور نظامی خود برای برخورد با تروریستها در منطقه نیست، استفاده از قدرت سیاسی برای اعمال فشار به حامیان منطقهای تروریستها و قطع کمکها به آنان اثرات قابل توجهی در مبارزه با تروریسم برجای خواهد گذاشت». روحانی در ادامه با اشاره به اینکه «باید اقدامات تروریستی در سوریه و عراق را به عنوان خطری بزرگ برای همه جهان بدانیم» گفت: «اگر به طور جدی با تروریستها در منطقه مبارزه نشود، در آینده شاهد چند دولت و حکومت تروریستی در منطقه و شمال آفریقا خواهیم بود که در آن صورت مبارزه با آنها بسیار دشوار است». رئیسجمهوری کشورمان اولویت اصلی در سوریه و عراق را مبارزه با تروریسم دانست و افزود: «برقراری امنیت، مبارزه با تروریستها، یکپارچگی، تمامیت ارضی و تأمین آینده سوریه تنها با رأی و نظر مردم برای ما حائز اهمیت است». رئیسجمهوری با تأکید بر ضرورت
همکاری ایران و اتحادیه اروپا در راستای حل مشکلات منطقهای برای تسریع در رسیدن به امنیت در منطقه، گفت: «همه باید بدانند حل مسئله سوریه راهحل نظامی نداشته و باید با روشهای سیاسی حلوفصل شود که در این راستا فعالشدن بیشتر اتحادیه اروپا در راستای ایجاد امنیت و آرامش در سوریه با همکاری کشورهای منطقه تأثیرگذار خواهد بود». روحانی همچنین با اشاره به اوضاع نابسامان مردم و آوارگان در سوریه و یمن بر ضرورت گسترش تلاش همه کشورها برای رساندن کمکهای انساندوستانه ازجمله آب، غذا، پوشاک و دارو به آنان تأکید کرد. هماهنگکننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با تأکید بر ضرورت همکاری اتحادیه اروپا با ایران درزمینه حلوفصل مسائل و بحرانهای منطقهای، ازجمله بحران سوریه، گفت: «مطمئنا تجربه دیپلماسی میتواند در حلوفصل دیگر مسائل ازجمله مسئله سوریه و یمن نیز موفق باشد». موگرینی با اشاره به ضرورت مبارزه با گروههای تروریستی ازجمله داعش و النصره، آنها را تهدیدی علیه جهان دانست و خاطرنشان کرد: «اتحادیه اروپا نیازمند همکاری ایران به عنوان قدرتی کلیدی و مهم در راستای حلوفصل مسائل و معضلات منطقهای است». او با اشاره به لزوم ارسال
کمکهای انساندوستانه برای مردم سوریه و یمن، گفت: «باید دسترسی به کمکهای بشردوستانه تسهیل شود».
ترویج حقوق شهروندی در منطقه
گفتوگوهای موگرینی و روحانی درباره مسائل منطقه، صرفا درباره سوریه نبود و به مسائل دیگری همچون حقوق شهروندی و وضعیت زنان در منطقه نیز پرداخته شد. روحانی در این ملاقات با اشاره به اینکه برخی کشورهای منطقه مردمسالاری و انتخابات آزاد را تجربه نکرده و به نام اسلام، سختگیریهایی را اعمال میکنند که با اصول انسانی و حقوق شهروندان بهویژه حقوق زنان در تعارض است، گفت: «جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد تا در راستای ترویج حقوق شهروندی در جوامع منطقه، همکاریهای گستردهای را با اتحادیه اروپا داشته باشد».
روابط دوجانبه میان ایران و اتحادیه اروپا، دیگر محور گفتوگوهای این دو مقام مسئول بود. روحانی با بیان اینکه «ایران و اتحادیه اروپا با گسترش همکاریها به عنوان شرکای بزرگ تجاری و اقتصادی در منطقه به شمار خواهند آمد»، گفت: «ایران با دارابودن منابع غنی انرژی میتواند در بلندمدت امنیت انرژی را تأمین کرده و با استفاده از ظرفیتهای خود درزمینه راهآهن و حملونقل جادهای و هوایی به یک مسیر ترانزیتی مطمئن میان شمال و شرق آسیا با اروپا تبدیل شود».
رئیسجمهوری در ادامه با اشاره به وجود نیروی انسانی تحصیلکرده و موقعیت ایران در مرکزیت بازاری 400میلیون نفری در منطقه، بر ضرورت توسعه مناسبات تجاری، اقتصادی، علمی، فرهنگی، فناوری و گردشگری ایران و اتحادیه اروپا تأکید کرد. روحانی با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران پس از برجام و در راستای تأمین منافع مشترک، آماده همکاری جامع با اتحادیه اروپا در تمامی زمینهها است، اظهار امیدواری کرد ایران و اتحادیه اروپا بتوانند از ظرفیتها و فرصتی که امروز در اختیار دارند، در راستای توسعه همکاریها و تأمین منافع مشترک استفاده کرده و تحرکی در روابط فیمابین ایجاد کنند. موگرینی نیز در این دیدار با اشاره به اینکه توافق هستهای ایران و 1+5 فضای مناسبی برای توسعه همکاریهای متقابل بهوجود آورده است، گفت: «اتحادیه اروپا متعهد به اجرای تعهدات برجام و مصمم به گسترش همکاریهای اقتصادی با ایران در راستای تأمین منافع مشترک است».
او با بیان اینکه روابط تجاری و اقتصادی ایران و اتحادیه اروپا در یک سال گذشته 43 درصد افزایش یافته و بسیاری از بانکهای اروپایی آماده آغاز فعالیت خود در ایران هستند، خاطرنشان کرد: «امروز شاخصهای خوبی مانند رسیدن سقف صادرات نفت ایران به میزان پیش از دوران تحریمها، در همکاریهای متقابل ایران و اتحادیه اروپا نمایان شده و باید به مردم اطمینان دهیم که دیپلماسی در امضا و اجرا دستاورد دارد».
مسئول هماهنگی سیاست خارجی اتحادیه اروپا ادامه داد: «روابط مردم ایران و اتحادیه اروپا سوابق تاریخی مثبتی دارد که باید از آن در راستای توسعه مناسبات و همکاریها در بخشهای مختلف تجاری، اقتصادی، فرهنگی، علمی، فناوری، آموزشی و گردشگری استفاده کنیم».
موگرینی بعدازظهر دیروز راهی ریاض شد تا با مقامات سعودی نیز درباره بحران سوریه گفتوگو کند. گفتنی است، او در شرایطی پل ارتباطی میان تهران و ریاض شده که این عربستان بهتازگی از دمشق خواسته بود روابط خود را با ایران قطع کند. از طرف دیگر وزیر خارجه سوریه در مذاکرات سهجانبهای که عصر جمعه در مسکو برگزار شد از رویه واشنگتن در حلوفصل بحران سوریه گلایه کرده بود؛ به این ترتیب اروپا وارد میدان شده و قصد دارد در چنین شرایطی نقشآفرینی کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.