|

جدال بر سر «مصدق»

فرید جواهرکلام . مترجم

دکتر «مصدق» از مردان بزرگ ایران است و هربار که درباره او به تفکر می‌نشینم به این نتیجه می‌رسم که قدر او را ندانسته‌ایم و جایگاهش را در کشورداری درک نکرده‌ایم. با وجود همه موافقت‌هایی که امروزه درباره این شخصیت بزرگ وجود دارد پدر من در آن روزگاران از مخالفان مصدق بود. علی جواهرکلام - پدرم - با وجود همه خدماتی که به فرهنگ و تمدن ایران داشته‌اند در آن دوره از منتقدان اندیشه و منش سیاسی آقای مصدق بودند و من خوب به خاطر دارم که بارها من و ایشان بر سر دکتر مصدق در خانه با هم بحث و جدل داشتیم. آن زمان من تازه از فرنگ برگشته بودم و در روزنامه «شاهد» به دفاع از دکتر مصدق می‌پرداختم و در جبهه مقابل، پدرم در روزنامه «هور» و «صدای وطن» به مخالفت با دکتر مصدق قلم می‌زد. بر اثر همین مخالفت‌ها بود که یک روز پدرم از سوی طرفداران آقای دکتر در خیابان چاقو خورد و نقش زمین شد. من در یک موقعیت سخت ‌گیر کرده بودم، از یک‌سو از مدافعان دوآتشه مصدق بودم و از سوی دیگر پدرم با خونریزی فراوان روی دستم مانده بود. ایشان را به بیمارستان بردیم و در نهایت با عمل جراحی حالشان بهبود پیدا کرد ولی خبر مجروح‌شدنش سرخط اخبار شد و در روزهای بعد، روزنامه‌های مخالف آقای مصدق مثل
«صدای وطن» درباره علت این حادثه قلم‌فرسایی‌ها کردند. بعد از این اتفاق بود که به گذشته افسوس خوردم و از خودم ناراحت شدم که چرا علاقه من به آقای مصدق باعث شد که در دوره‌ای رودرروی پدرم باشم و با او به بحث و جدل بپردازم، در حالی که حتی خود آقای مصدق هم موافق با آزادی اندیشه‌ها بودند. با بهبود دوران نقاهت، پدرم دوباره کارش را از سر گرفت و خیلی تندتر از قبل علیه مصدق به نوشتن پرداخت، در عوض من که از حادثه پیش‌آمده کاملا هوشیار شده بودم، کم‌کم از سیاست پا بیرون گذاشتم و به دامن فرهنگ متوصل شدم و تازه آن‌موقع بود که فهمیدم، درست‌ترین کار همین بوده. جدال‌ها به پایان رسید، رابطه پدری و پسری دوباره بینمان به‌وجود آمد با اینکه در نگرش و اندیشه‌های هر دوی‌مان نسبت به این شخصیت بزرگ ایران، هیچ‌وقت خللی وارد نشد.
دکتر «مصدق» از مردان بزرگ ایران است و هربار که درباره او به تفکر می‌نشینم به این نتیجه می‌رسم که قدر او را ندانسته‌ایم و جایگاهش را در کشورداری درک نکرده‌ایم. با وجود همه موافقت‌هایی که امروزه درباره این شخصیت بزرگ وجود دارد پدر من در آن روزگاران از مخالفان مصدق بود. علی جواهرکلام - پدرم - با وجود همه خدماتی که به فرهنگ و تمدن ایران داشته‌اند در آن دوره از منتقدان اندیشه و منش سیاسی آقای مصدق بودند و من خوب به خاطر دارم که بارها من و ایشان بر سر دکتر مصدق در خانه با هم بحث و جدل داشتیم. آن زمان من تازه از فرنگ برگشته بودم و در روزنامه «شاهد» به دفاع از دکتر مصدق می‌پرداختم و در جبهه مقابل، پدرم در روزنامه «هور» و «صدای وطن» به مخالفت با دکتر مصدق قلم می‌زد. بر اثر همین مخالفت‌ها بود که یک روز پدرم از سوی طرفداران آقای دکتر در خیابان چاقو خورد و نقش زمین شد. من در یک موقعیت سخت ‌گیر کرده بودم، از یک‌سو از مدافعان دوآتشه مصدق بودم و از سوی دیگر پدرم با خونریزی فراوان روی دستم مانده بود. ایشان را به بیمارستان بردیم و در نهایت با عمل جراحی حالشان بهبود پیدا کرد ولی خبر مجروح‌شدنش سرخط اخبار شد و در روزهای بعد، روزنامه‌های مخالف آقای مصدق مثل
«صدای وطن» درباره علت این حادثه قلم‌فرسایی‌ها کردند. بعد از این اتفاق بود که به گذشته افسوس خوردم و از خودم ناراحت شدم که چرا علاقه من به آقای مصدق باعث شد که در دوره‌ای رودرروی پدرم باشم و با او به بحث و جدل بپردازم، در حالی که حتی خود آقای مصدق هم موافق با آزادی اندیشه‌ها بودند. با بهبود دوران نقاهت، پدرم دوباره کارش را از سر گرفت و خیلی تندتر از قبل علیه مصدق به نوشتن پرداخت، در عوض من که از حادثه پیش‌آمده کاملا هوشیار شده بودم، کم‌کم از سیاست پا بیرون گذاشتم و به دامن فرهنگ متوصل شدم و تازه آن‌موقع بود که فهمیدم، درست‌ترین کار همین بوده. جدال‌ها به پایان رسید، رابطه پدری و پسری دوباره بینمان به‌وجود آمد با اینکه در نگرش و اندیشه‌های هر دوی‌مان نسبت به این شخصیت بزرگ ایران، هیچ‌وقت خللی وارد نشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.