برای روزهای آخر داعش
قطبالدین صادقی
با توجه به اخباری که از عراق میرسد، قطعا تا 15 روز دیگر کار تمام است و منطقه شاهد روزهایی خواهد بود که کمتر رد پای داعش در آن دیده میشود. عملیات بازپسگیری موصل، نشان میدهد وقتی اراده جهانی بر این قرار بگیرد که یک غده سرطانی مثل داعش از میان برود، این کار عملی خواهد شد، همانطور که تعلل همین اراده به تولد این غده سرطانی و گسترش بافتهای سرطانی در منطقه انجامید. در میان هلهلهای که برای این پیروزی به راه خواهد افتاد، نگرانیها و تأسفهایی هم هست که البته مانند دردی مزمن دیرتر سرِ خوبشدن دارد: هنوز باید نگران بود؛ نگرانِ مردم ناآگاهی که بینشان بذر دشمنی پاشیده شد، به جان هم افتادند و نفهمیدند جنگ و کشتن یکدیگر، تأثیری جز افزایش امنیت بیشتر برای قدرتهای جهانی و گسترش زرادخانههایشان نخواهد داشت. آیا روزی میرسد که بحران داعش در منطقه به پایان برسد و امنیت و آزادی که اولین و طبیعیترین حقوق انسانی مردم اینجاست به آنها پیشکش شود؟ مگر نه اینکه در نبود امنیت، هیچ پیشرفتی حاصل نخواهد شد؟ پس چرا شعلههای آتش این جنگ کورکورانه توانست تمام داشتههای تمدنی، انسانی و فرهنگی و اقتصادی این بخش از جهان را نابود کند؟
پس هنوز باید نگران بود، نگران چشمهای بسته و وجدانهای به خواب زده شده. نگران آنهایی که امنیت و ثبات منطقه را نشانه رفتند و تا مستقرنشدن دوباره این ثبات، آرامشی در رگهای خشک کشورهای خاورمیانه جاری نخواهد شد.
پس هنوز باید نگران بود، نگران تفکری که همراهی کشورهای جهان را برای رفعِ شرِ داعش بیتأثیر میدانست و حالا هم با تمرکز بر منفعت فردی و لحظهای خودش، چنین تلاشهایی را بینتیجه میداند. همان تفکری که شیفته قدرت و جاهطلبی است و متوجه عواقب زیانبار و همهجانبه آن نمیشود.
داعش یک تجربه تلخ بود؛ همه در عمل دیدند که این افراط و تفریطهای بدوی، چقدر ضدانسان، ضدفرهنگ، ضددین و ضدبشریت است و شاید اگر نبود این تجربه تلخ، چنین درکی نیز حاصل نمیشد. با این همه نمیتوان نگریست و آن همه قربانی را دید که این تجربه تلخ روی دست خاورمیانه گذاشت.
متأسفانه همه تجربیات تلخ تاریخ قربانی میگیرد؛ زنان و کودکان نخستین قربانیاناند. کاری به قتل و تجاوز، بمبگذاری و غارتهایی که در این سالها داعش به راه انداخت ندارم، اما کیست که نداند در آتشافروزی داعشیان، بیش از پنج میلیون انسان بیخانه و بیسرزمین، کوچیدهاند به کشورهای کمخطر دنیا؟ آیا کسی هست که بداند در همین رفتوآمدها، سرنوشت سه هزار زن و 15 هزار کودک نامعلوم گزارش شده است؟ خدا میداند آنها اکنون کجا هستند، در کدام فاحشهخانه، کدام مرکز عیاشی و کدام مکان استثماری روزگار میگذرانند درحالیکه سرنوشتشان را داعشیان، سیاه کردند! جنگ همین است! جنگ همین است! اگر- به قول ژیژک- این جنگ نتیجه خشم نیروهای عقبمانده از کاروان صنعت بود، اگر این جنگ، لهشدن مردم خاورمیانه زیر چکمههای سربازانی بود که میخواستند با روشهای عقبمانده و گفتمان ارتجاعیشان، نسخه خود را برای دنیا بپیچند، حالا همه میبینیم که این نسخه چقدر ضدانسانی است، درک میکنیم که گرایشات جهان امروز با آن گفتمان کهنه آنچنان ناهمخوانی دارد که انسانیت، قربانی اصلی میدانهای جنگ خواهد بود.
با توجه به اخباری که از عراق میرسد، قطعا تا 15 روز دیگر کار تمام است و منطقه شاهد روزهایی خواهد بود که کمتر رد پای داعش در آن دیده میشود. عملیات بازپسگیری موصل، نشان میدهد وقتی اراده جهانی بر این قرار بگیرد که یک غده سرطانی مثل داعش از میان برود، این کار عملی خواهد شد، همانطور که تعلل همین اراده به تولد این غده سرطانی و گسترش بافتهای سرطانی در منطقه انجامید. در میان هلهلهای که برای این پیروزی به راه خواهد افتاد، نگرانیها و تأسفهایی هم هست که البته مانند دردی مزمن دیرتر سرِ خوبشدن دارد: هنوز باید نگران بود؛ نگرانِ مردم ناآگاهی که بینشان بذر دشمنی پاشیده شد، به جان هم افتادند و نفهمیدند جنگ و کشتن یکدیگر، تأثیری جز افزایش امنیت بیشتر برای قدرتهای جهانی و گسترش زرادخانههایشان نخواهد داشت. آیا روزی میرسد که بحران داعش در منطقه به پایان برسد و امنیت و آزادی که اولین و طبیعیترین حقوق انسانی مردم اینجاست به آنها پیشکش شود؟ مگر نه اینکه در نبود امنیت، هیچ پیشرفتی حاصل نخواهد شد؟ پس چرا شعلههای آتش این جنگ کورکورانه توانست تمام داشتههای تمدنی، انسانی و فرهنگی و اقتصادی این بخش از جهان را نابود کند؟
پس هنوز باید نگران بود، نگران چشمهای بسته و وجدانهای به خواب زده شده. نگران آنهایی که امنیت و ثبات منطقه را نشانه رفتند و تا مستقرنشدن دوباره این ثبات، آرامشی در رگهای خشک کشورهای خاورمیانه جاری نخواهد شد.
پس هنوز باید نگران بود، نگران تفکری که همراهی کشورهای جهان را برای رفعِ شرِ داعش بیتأثیر میدانست و حالا هم با تمرکز بر منفعت فردی و لحظهای خودش، چنین تلاشهایی را بینتیجه میداند. همان تفکری که شیفته قدرت و جاهطلبی است و متوجه عواقب زیانبار و همهجانبه آن نمیشود.
داعش یک تجربه تلخ بود؛ همه در عمل دیدند که این افراط و تفریطهای بدوی، چقدر ضدانسان، ضدفرهنگ، ضددین و ضدبشریت است و شاید اگر نبود این تجربه تلخ، چنین درکی نیز حاصل نمیشد. با این همه نمیتوان نگریست و آن همه قربانی را دید که این تجربه تلخ روی دست خاورمیانه گذاشت.
متأسفانه همه تجربیات تلخ تاریخ قربانی میگیرد؛ زنان و کودکان نخستین قربانیاناند. کاری به قتل و تجاوز، بمبگذاری و غارتهایی که در این سالها داعش به راه انداخت ندارم، اما کیست که نداند در آتشافروزی داعشیان، بیش از پنج میلیون انسان بیخانه و بیسرزمین، کوچیدهاند به کشورهای کمخطر دنیا؟ آیا کسی هست که بداند در همین رفتوآمدها، سرنوشت سه هزار زن و 15 هزار کودک نامعلوم گزارش شده است؟ خدا میداند آنها اکنون کجا هستند، در کدام فاحشهخانه، کدام مرکز عیاشی و کدام مکان استثماری روزگار میگذرانند درحالیکه سرنوشتشان را داعشیان، سیاه کردند! جنگ همین است! جنگ همین است! اگر- به قول ژیژک- این جنگ نتیجه خشم نیروهای عقبمانده از کاروان صنعت بود، اگر این جنگ، لهشدن مردم خاورمیانه زیر چکمههای سربازانی بود که میخواستند با روشهای عقبمانده و گفتمان ارتجاعیشان، نسخه خود را برای دنیا بپیچند، حالا همه میبینیم که این نسخه چقدر ضدانسانی است، درک میکنیم که گرایشات جهان امروز با آن گفتمان کهنه آنچنان ناهمخوانی دارد که انسانیت، قربانی اصلی میدانهای جنگ خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.