تقی علیقلیزاده، تهیهکننده «رستاخیز»:
احقاق حق میکنیم
شرق: تهیهکننده فیلم «رستاخیز» گفت: سازندگان «رستاخیز» همانگونه که در سالهای تولید این فیلم به خداوند منان و عنایات اهل بیتِ عصمت و طهارت علیهالسلام توکل داشتهاند، در این مرحله نیز با همان توسلِ اولیه، به تلاشِ خود برای احقاق حقوق مخدوششده این پروژه عاشورایی ادامه خواهند داد. «تقی علیقلیزاده» در آستانه فرارسیدن تاسوعا و عاشورای حسینی و در پی اتفاقات و اظهارنظرهای اخیری که درباره اکران فیلم رستاخیز مطرح شده است، در گفتوگو با ایسنا به سؤالهای مختلفی پاسخ داد.
آقای علیقلیزاده این روزها تیتر خبرهای امیدوارکننده و ناامیدکننده درباره اکران رستاخیز داغ است و اظهارنظرهای مختلف و درعینحال متفاوتی مطرح میشود، چقدر خودتان در مقطع فعلی به اکران امیدوار هستید، البته نسبت به گذشته؟
شرایط فعلی میتواند ناامیدکننده به نظر بیاید؛ اما از منظرهای فراوان، ازجمله در زمینه مسئولیتپذیری نهادهای دولتی، بهرسمیتشناختهشدن حقوق بخش خصوصی، ظرفیتهای پشتیبانی حقوقی از سازوکارهای پاکیزه و روشن، امیدواری به استقامت در برابر نظرات غیرکارشناسانه مدیران دولتی، ضرورت انتخاب مدیران کارآمدتر در حیطه فرهنگ، دامنزدن به چندصدایی در سطحی ملی و شاید فراملی در موضوع یک فیلم سینمایی و ضربهپذیربودن عرصه فرهنگ و هنر در مقابل جریانها و تصمیمهای سیاسی و غیرفرهنگی، میتواند نمونههایی از دستاوردهای این وضعیت باشد.
رأی دیوان عدالت اداری مبنی بر خسارت به عوامل رستاخیز مبنی بر توقف اکران، چندی پیش صادر شد، آیا وزارت ارشاد قرار است این خسارت را پرداخت کند؟ و این رأی به صورت رسمی به آنها ابلاغ شده است؟
بله به آنها ابلاغ شده، رأی شعبه اول دیوان، بدوی است و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به این رأی اعتراض کرده؛ بنابراین باید منتظر تشخیص شعبه تجدیدنظر دیوان بود. اما برای روشنشدن اذهان لازم است عرض کنم رأی دیوان بهمنزله تعیین خسارت نیست، بلکه همانگونه که در متن حکم آمده است، دیوان شکایت ما از ارشاد را وارد دانسته و وقوع تخلف در جریان تعلیق اکران فیلم رستاخیز از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را تأیید کرده است. این رأی میتواند زمینه مناسب برای پیگیری حقوقی خسارت در محاکم عمومی باشد که در صورت بینتیجهبودن مذاکره با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بهناچار در این زمینه هم اقدام خواهد شد.
آیا در دو هفته گذشته مذاکرات رسمی با وزارت ارشاد داشتهاید؟
فقط یک جلسه برگزار شده که اساسا حاصلی نداشته است، البته در تمامی مدت پس از تعلیقِ شتابزده و غیرقانونی فیلم رستاخیز در سال گذشته، با روشهای مختلف، احساس کردهایم سیاست دفعالوقت وجود دارد که اکنون دیگر از سوی سایر افراد و صاحبنظران هم این نکته که گویا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مایل است این زخم کهنه را برای دولت بعد به یادگار بگذارد، شنیده میشود.
با توجه به اینکه اظهارنظرهای مختلفی از سوی مسئولان وزارت ارشاد در دو هفته گذشته مطرح شده است، شما رسما با کدام مسئول به صورت مستقیم مذاکره کردهاید؟
با آقای دکتر حجتالله ایوبی که سازمان تحت مدیریت ایشان تمامی مجوزهای قانونی ساخت و نمایش این فیلم را صادر کرده و البته مسئولیت تعلیقِ فیلم رستاخیز پس از یک روز نمایش عمومی را هم برعهده دارد.
سخنگوی وزارت ارشاد اعلام کرده است فیلم را مقام معظم رهبری دیدهاند و البته ایشان بعدا آن را تکذیب کردند.
آقای نوشآبادی به نظر میرسد برای جلسات خبری خود، ارزش کافی قائل نیستند، ایشان بارها مواضع و اظهاراتی داشتهاند که یا اساسا مبنای واقعی نداشته یا بهنحوی بیان شده که مایه آزردگی اصحاب فرهنگ و رسانه شده؛ این مطلب مورد اشاره شما هم واقعا مایه حیرت است که سخنگوی رسمی یک وزارتخانه درباره یکی از حساسترین موضوعات مورد توجه مردم و رسانهها، نقلی مرتبط با عالیترین مقام کشور بیان و دو روز بعد، خودشان آن را تکذیب کند؛ واقعا امیدوارم ایشان دقت بیشتری بفرمایند.
همچنان مشکل اصلی برای اکران فیلم رستاخیز نشاندادن چهره حضرت ابوالفضل(ع) است یا به نظر شما بحث فراتر از این صحبتهاست؟
در بیانیه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره تعلیق نمایش فیلم رستاخیز، تأکید شده است که این تعلیق تا تأمین نظر مراجع بزرگوار تقلید، ادامه خواهد داشت؛ بنابراین پرسشهای زیادی در این زمینه مطرح است، از جمله اینکه باید از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سؤال کرد برای تأمین نظر آن بزرگواران، چه کردهاند؟ آیا مسئولان محترم قراردادن هاله نور را بر چهره بازیگری که ترسیم نمادین حضرت ابوالفضل علیهالسلام را برعهده دارد، صرفا توصیه میکنند، یا به آن بهعنوان امری قطعی و ممیزی در فیلم رستاخیز مینگرند؟ آیا نظر مراجع بزرگواری که فتاوای صریح ایشان این حرمت را شامل نمیشود و ارشاد از این نکته مطلع است، در این راهکار دیده شده است؟ آیا دولت محترم در سایر مواردی که مراجع محترم با صراحت بیشتری نسبت به حرمت آنها اظهارنظر کردهاند، مانند بهرهها و جریمه تاخیر در تسهیلات بانکی و موسیقی، همینگونه رفتار میکند؟ آیا راهکار هاله نور، ناشی از یک بررسی کارشناسانه است و تبعات اعمال آن در فیلم رستاخیز، بر افکار عمومی و مخاطبان، سنجیده شده، یا راحتترین راهی است که به ذهن مسئولان متبادر شده است؟ آیا تبعات ناشی از مداخله دولت در سازوکار
طبیعی فعالیت قانونی افراد در بخش خصوصی، باعث بروز خسارت و پایمالشدن حقالناس نشده است؟ و دهها سؤال دیگر.
آقای ایوبی در آخرین اظهاراتشان گفتند که امیدشان به اکران فوری رستاخیز زیاد نیست و به قولی بعید است. آیا جلسهای جدیدا برگزار شده که اظهارنظر امیدوارکننده ایشان در چند روز به اظهارنظر ناامیدکننده بدل شده است؟
بله. همان جلسهای که عرض کردم. اصولا به نظر میرسد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای حلشدن مشکل این فیلم صاحب ایده همهجانبهنگرانهای نیست و فقط به اکران تمایل دارد؛ تا از یک سو فشار اصحاب رسانه و افکار عمومی را از روی دوش خود بردارد و از طرف دیگر عملکرد نادرست خود را درباره فیلم رستاخیز توجیه کند.
در صحبتهای مسئولان وزارت ارشاد و خصوصا شخص آقای ایوبی به نظر میرسد که پرداخت خسارت از سوی ارشاد باعث تأخیر اکران تا زمانی نامعلوم شده است. به نظر میرسد شما بهعنوان تهیهکننده فیلم تمایل دارید اول خسارت را دریافت کنید و بعد درباره اکران تصمیم بگیرید!
تقریبا تمامی افرادی که به نحوی در این موضوع بهعنوان دلسوز یا کارشناس وارد شدهاند، حتی رئیس سازمان سینمایی و مسئولان وزارت ارشاد، اذعان دارند که اصل بروز خسارت در نتیجه تعلیق فیلم رستاخیز از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بدیهی است. تصور نمیکنم هیچکس این نکته را بدیهی نداند. بنابراین نخستین قدم، اظهار رسمی پذیرش این مسئولیت است که بهتازگی در اظهارات آقای دکتر ایوبی شنیده شده است. ایشان بعد از اعلام رأی دادگاه بدوی دیوان عدالت اداری، در مصاحبهای اعلام کردند که رأی فوق مبنی بر بروز خسارت به فیلم رستاخیز ناشی از تصمیم وزارت ارشاد در پایینکشیدن این فیلم است و تخلف وزارت ارشاد را مؤید نظر خود و وزیر محترم دانسته و آن را تأیید کردند. اگر این موضوع به موضع رسمی وزارت بدل شود و از مجاری رسمی معمول و نهفقط به صورت گذرا در لابهلای یک مصاحبه، که میتواند موضع فردی تحلیل شود، اعلام شود و دولت خود را به جبران خسارات معنوی، فرهنگی و مادی که به صورت کارشناسانه تعیین و تبیین میشود متعهد اعلام و سازوکار این تشخیص کارشناسانه را به صورت عادلانه فراهم کند، میتوان به نمایش عمومی فیلم رستاخیز با رعایت ملاحظات معمول
امیدوار بود. متأسفانه به نظر میرسد مسئولان امر مسیر دیگری را در نظر دارند؛ چراکه اگر رأی بدوی دیوان را قبول داشتند، اقدام به تجدیدنظرخواهی نمیکردند.
شرق: تهیهکننده فیلم «رستاخیز» گفت: سازندگان «رستاخیز» همانگونه که در سالهای تولید این فیلم به خداوند منان و عنایات اهل بیتِ عصمت و طهارت علیهالسلام توکل داشتهاند، در این مرحله نیز با همان توسلِ اولیه، به تلاشِ خود برای احقاق حقوق مخدوششده این پروژه عاشورایی ادامه خواهند داد. «تقی علیقلیزاده» در آستانه فرارسیدن تاسوعا و عاشورای حسینی و در پی اتفاقات و اظهارنظرهای اخیری که درباره اکران فیلم رستاخیز مطرح شده است، در گفتوگو با ایسنا به سؤالهای مختلفی پاسخ داد.
آقای علیقلیزاده این روزها تیتر خبرهای امیدوارکننده و ناامیدکننده درباره اکران رستاخیز داغ است و اظهارنظرهای مختلف و درعینحال متفاوتی مطرح میشود، چقدر خودتان در مقطع فعلی به اکران امیدوار هستید، البته نسبت به گذشته؟
شرایط فعلی میتواند ناامیدکننده به نظر بیاید؛ اما از منظرهای فراوان، ازجمله در زمینه مسئولیتپذیری نهادهای دولتی، بهرسمیتشناختهشدن حقوق بخش خصوصی، ظرفیتهای پشتیبانی حقوقی از سازوکارهای پاکیزه و روشن، امیدواری به استقامت در برابر نظرات غیرکارشناسانه مدیران دولتی، ضرورت انتخاب مدیران کارآمدتر در حیطه فرهنگ، دامنزدن به چندصدایی در سطحی ملی و شاید فراملی در موضوع یک فیلم سینمایی و ضربهپذیربودن عرصه فرهنگ و هنر در مقابل جریانها و تصمیمهای سیاسی و غیرفرهنگی، میتواند نمونههایی از دستاوردهای این وضعیت باشد.
رأی دیوان عدالت اداری مبنی بر خسارت به عوامل رستاخیز مبنی بر توقف اکران، چندی پیش صادر شد، آیا وزارت ارشاد قرار است این خسارت را پرداخت کند؟ و این رأی به صورت رسمی به آنها ابلاغ شده است؟
بله به آنها ابلاغ شده، رأی شعبه اول دیوان، بدوی است و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به این رأی اعتراض کرده؛ بنابراین باید منتظر تشخیص شعبه تجدیدنظر دیوان بود. اما برای روشنشدن اذهان لازم است عرض کنم رأی دیوان بهمنزله تعیین خسارت نیست، بلکه همانگونه که در متن حکم آمده است، دیوان شکایت ما از ارشاد را وارد دانسته و وقوع تخلف در جریان تعلیق اکران فیلم رستاخیز از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را تأیید کرده است. این رأی میتواند زمینه مناسب برای پیگیری حقوقی خسارت در محاکم عمومی باشد که در صورت بینتیجهبودن مذاکره با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بهناچار در این زمینه هم اقدام خواهد شد.
آیا در دو هفته گذشته مذاکرات رسمی با وزارت ارشاد داشتهاید؟
فقط یک جلسه برگزار شده که اساسا حاصلی نداشته است، البته در تمامی مدت پس از تعلیقِ شتابزده و غیرقانونی فیلم رستاخیز در سال گذشته، با روشهای مختلف، احساس کردهایم سیاست دفعالوقت وجود دارد که اکنون دیگر از سوی سایر افراد و صاحبنظران هم این نکته که گویا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مایل است این زخم کهنه را برای دولت بعد به یادگار بگذارد، شنیده میشود.
با توجه به اینکه اظهارنظرهای مختلفی از سوی مسئولان وزارت ارشاد در دو هفته گذشته مطرح شده است، شما رسما با کدام مسئول به صورت مستقیم مذاکره کردهاید؟
با آقای دکتر حجتالله ایوبی که سازمان تحت مدیریت ایشان تمامی مجوزهای قانونی ساخت و نمایش این فیلم را صادر کرده و البته مسئولیت تعلیقِ فیلم رستاخیز پس از یک روز نمایش عمومی را هم برعهده دارد.
سخنگوی وزارت ارشاد اعلام کرده است فیلم را مقام معظم رهبری دیدهاند و البته ایشان بعدا آن را تکذیب کردند.
آقای نوشآبادی به نظر میرسد برای جلسات خبری خود، ارزش کافی قائل نیستند، ایشان بارها مواضع و اظهاراتی داشتهاند که یا اساسا مبنای واقعی نداشته یا بهنحوی بیان شده که مایه آزردگی اصحاب فرهنگ و رسانه شده؛ این مطلب مورد اشاره شما هم واقعا مایه حیرت است که سخنگوی رسمی یک وزارتخانه درباره یکی از حساسترین موضوعات مورد توجه مردم و رسانهها، نقلی مرتبط با عالیترین مقام کشور بیان و دو روز بعد، خودشان آن را تکذیب کند؛ واقعا امیدوارم ایشان دقت بیشتری بفرمایند.
همچنان مشکل اصلی برای اکران فیلم رستاخیز نشاندادن چهره حضرت ابوالفضل(ع) است یا به نظر شما بحث فراتر از این صحبتهاست؟
در بیانیه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره تعلیق نمایش فیلم رستاخیز، تأکید شده است که این تعلیق تا تأمین نظر مراجع بزرگوار تقلید، ادامه خواهد داشت؛ بنابراین پرسشهای زیادی در این زمینه مطرح است، از جمله اینکه باید از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سؤال کرد برای تأمین نظر آن بزرگواران، چه کردهاند؟ آیا مسئولان محترم قراردادن هاله نور را بر چهره بازیگری که ترسیم نمادین حضرت ابوالفضل علیهالسلام را برعهده دارد، صرفا توصیه میکنند، یا به آن بهعنوان امری قطعی و ممیزی در فیلم رستاخیز مینگرند؟ آیا نظر مراجع بزرگواری که فتاوای صریح ایشان این حرمت را شامل نمیشود و ارشاد از این نکته مطلع است، در این راهکار دیده شده است؟ آیا دولت محترم در سایر مواردی که مراجع محترم با صراحت بیشتری نسبت به حرمت آنها اظهارنظر کردهاند، مانند بهرهها و جریمه تاخیر در تسهیلات بانکی و موسیقی، همینگونه رفتار میکند؟ آیا راهکار هاله نور، ناشی از یک بررسی کارشناسانه است و تبعات اعمال آن در فیلم رستاخیز، بر افکار عمومی و مخاطبان، سنجیده شده، یا راحتترین راهی است که به ذهن مسئولان متبادر شده است؟ آیا تبعات ناشی از مداخله دولت در سازوکار
طبیعی فعالیت قانونی افراد در بخش خصوصی، باعث بروز خسارت و پایمالشدن حقالناس نشده است؟ و دهها سؤال دیگر.
آقای ایوبی در آخرین اظهاراتشان گفتند که امیدشان به اکران فوری رستاخیز زیاد نیست و به قولی بعید است. آیا جلسهای جدیدا برگزار شده که اظهارنظر امیدوارکننده ایشان در چند روز به اظهارنظر ناامیدکننده بدل شده است؟
بله. همان جلسهای که عرض کردم. اصولا به نظر میرسد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای حلشدن مشکل این فیلم صاحب ایده همهجانبهنگرانهای نیست و فقط به اکران تمایل دارد؛ تا از یک سو فشار اصحاب رسانه و افکار عمومی را از روی دوش خود بردارد و از طرف دیگر عملکرد نادرست خود را درباره فیلم رستاخیز توجیه کند.
در صحبتهای مسئولان وزارت ارشاد و خصوصا شخص آقای ایوبی به نظر میرسد که پرداخت خسارت از سوی ارشاد باعث تأخیر اکران تا زمانی نامعلوم شده است. به نظر میرسد شما بهعنوان تهیهکننده فیلم تمایل دارید اول خسارت را دریافت کنید و بعد درباره اکران تصمیم بگیرید!
تقریبا تمامی افرادی که به نحوی در این موضوع بهعنوان دلسوز یا کارشناس وارد شدهاند، حتی رئیس سازمان سینمایی و مسئولان وزارت ارشاد، اذعان دارند که اصل بروز خسارت در نتیجه تعلیق فیلم رستاخیز از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بدیهی است. تصور نمیکنم هیچکس این نکته را بدیهی نداند. بنابراین نخستین قدم، اظهار رسمی پذیرش این مسئولیت است که بهتازگی در اظهارات آقای دکتر ایوبی شنیده شده است. ایشان بعد از اعلام رأی دادگاه بدوی دیوان عدالت اداری، در مصاحبهای اعلام کردند که رأی فوق مبنی بر بروز خسارت به فیلم رستاخیز ناشی از تصمیم وزارت ارشاد در پایینکشیدن این فیلم است و تخلف وزارت ارشاد را مؤید نظر خود و وزیر محترم دانسته و آن را تأیید کردند. اگر این موضوع به موضع رسمی وزارت بدل شود و از مجاری رسمی معمول و نهفقط به صورت گذرا در لابهلای یک مصاحبه، که میتواند موضع فردی تحلیل شود، اعلام شود و دولت خود را به جبران خسارات معنوی، فرهنگی و مادی که به صورت کارشناسانه تعیین و تبیین میشود متعهد اعلام و سازوکار این تشخیص کارشناسانه را به صورت عادلانه فراهم کند، میتوان به نمایش عمومی فیلم رستاخیز با رعایت ملاحظات معمول
امیدوار بود. متأسفانه به نظر میرسد مسئولان امر مسیر دیگری را در نظر دارند؛ چراکه اگر رأی بدوی دیوان را قبول داشتند، اقدام به تجدیدنظرخواهی نمیکردند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.