ارزیابی ایران و آژانس از مذاکره هستهای متفاوت بود
استانبول بهتر از وين
شرق: «روز مذاکره» به پايان رسيد، اما پس از ساعت انتشار روزنامههاي ايران. خبرهاي چهارشنبه مذاکره وين و استانبول، روز پنجشنبه منتشر شد. البته با اظهارات تا حدودي متفاوت...
اين روال معمول چندين دور مذاکره پيشين هم هست، مذاکراتي که گفته ميشود بر سر اختلاف نظر پیرامون يک کلمه به طول انجاميده است. روز چهارشنبه مذاکره ايران و نماينده پنج کشور عضو دايم شوراي امنیت و آلمان، در استانبول برگزار شد، در قالب ميهماني شامي بين کاترين اشتون و سعيد جليلي. همان روز دهمين دور مذاکرات فني ايران و آژانس نيز در وين برگزار شد. «علياصغر سلطانيه»، سفير ايران در آژانس با پايان مذاکرات گفت: «مذاکرات فشرده بود و هر دو طرف پيشنهادهايي را به طرف مقابل ارايه کردند و قرار شده اين پيشنهادها توسط طرفين بررسي شوند.» او اضافه کرد «دو طرف براي تعيين تاريخي براي دور بعدي مذاکرات در تماس متقابل خواهند بود.»
«هرمان ناکارتس»، معاون مدير کل آژانس در امور پادمانها با تاييد بخش آخر حرفهاي سلطانيه گفت: «يکسال و نيم است که مذاکرات با ايران ادامه دارد ولي هنوز موفقيتي حاصل نشده است.» رييس هيات آژانس در مذاکره با ايران افزود: «هنوز روي رويکرد ساختاري به نتيجه نرسيدهايم اما بايد بهترين تلاشهاي خود را براي موفقيت در اين مسير ادامه دهيم. اين رويکرد ساختاري تحت گفتوگو و مذاکره قرار دارد. همچنين هر دو طرف از ادامه مذاکرات در آينده خبر دادند.»
به گزارش «ايسنا»، مذاکرات ايران و آژانس از زمستان 1390 در تهران آغاز و تاکنون 9 دور از آن درباره اسناد ادعايي در رابطه با ابعاد احتمالي نظامي (PMD) نسبتداده شده به برنامه و فعاليت هستهاي ايران انجام شده است اما نتيجهاي مبني بر يک توافق جامع ميان دو طرف در بر نداشته است. «علياصغر سلطانيه» پس از آخرين دور مذاکرات با آژانس در بهمن سال 1391 اعلام کرد: «ضمن رفع برخي اختلافها و توافق بر مواردي از متن مداليته مقرر شد پيرامون پيشنهادهاي جديدي که در اين جلسه ارايه شد، دو طرف بررسي و نظرات خود را در جلسه بعد ارايه کنند.» هرمان ناکارتس، در همان زمان با اشاره به ادامه تلاشهاي دو طرف براي رفع ابهامات پس از مذاکرات تهران در بهمن سال گذشته گفت: «براي حل مسايل ميان ايران و آژانس نياز به زمان است.»
بازديد از سايت نظامي «پارچين» يکي از موارد مورد ادعاي آژانس است اما جمهوري اسلامي ايران تاکید دارد اين سايت محل نگهداري تسليحات نظامي است و دليلي بر اجازه بازديد ندارد.
استانبول؛ ميهماني شام
در پايان نشست چهارشنبه، «کاترين اشتون» مذاکرات انجام شده با «سعيد جليلي» را «مفيد» توصيف کرد و گفت: «پيشنهادهايي که مطرح کرده بوديم مورد بررسي قرار گرفت.» به گزارش خبرگزاري فارس، سعيد جليلي هم مذاکرات را «مفيد» ارزيابي کرد و افزود «دو طرف در مورد ادامه گفتوگوها توافق کردند.» همچنين جليلي گفت: «مذاکرات هستهاي با کشورهاي غربي «با ايدههاي جديد و تعاملات بيشتر» ادامه خواهد يافت.» البته کاترين اشتون و سعيد جليلي مشخص نکردند مذاکرات بعدي در چه سطحي و در چه زماني برگزار خواهد شد. سعيد جليلي در ادامه نشست خبري بعد از مذاکره گفت: «ايران در دور قبلي مذاکرات با گروه 1+5 در آلماتي پيشنهادهايي را مطرح کرد، اين پيشنهادها فرصتي براي همکاري بود که اميدواريم آنان بتوانند از اين فرصت استفاده لازم را براي همکاري فراهم کنند.»
جليلي با اشاره به مذاکرات «آلماتي 2» گفت: «ما براساس طرحي که در مذاکرات مسکو ارايه کرديم خواستيم که 1+5 پاسخ طرح جامع ما را در آلماتي 1 ارايه کنند اما تا برگزاري اين مذاکرات هشت ماه طول کشيد و در آن مذاکرات پيشنهادهايی ارايه کردند. ما در آلماتي 1 براي پاسخ به پيشنهاد آنها اعلام آمادگي کرديم و کمتر از يک ماه پاسخمان را داديم؛ در آلماتي 2 اعلام کرديم که ايران آماده است بر مبناي ابتکارعملهايش و اقتدار ملي، منطقهاي و بينالمللي که دارد هم در زمينه طرح جامع آنها و هم گامهاي مشخص توافقهايی را داشته باشد.» جليلي ادامه داد: «بعد از دو روز گفتوگوي مفصل در آلماتي 2 آنها به اين جمعبندي رسيدند که بايد به پايتختهايشان بروند و مشورت کنند و قرار شد ظرف چندروز خانم اشتون جمعبندي 1+5 را به من اعلام کند البته اين چند روز حدود 40 روز به طول انجاميد تا اينکه خانم اشتون اعلام آمادگي کردند مواضع 1+5 را به من اعلام کنند و در اين راستا بر ديدار روز چهارشنبه (25 ارديبهشت) توافق شد.» سعيد جليلي اضافه کرد: گفتوگوها در آينده نزديک ادامه مييابد. جليلي در پاسخ به سوال خبرنگاري درباره نامزدی وي در انتخابات رياستجمهوري و تاثير
آن بر مذاکرات هستهاي گفت: «دفاع از حقوق ملت ايران بهخصوص حقوق هستهاي يک نگراني ملي است؛ کسي که در انتخابات رياستجمهوري پيروز ميشود، بايد از ظرفيت اين انتخابات استفاده کرده و از حقوق ايران دفاع کند.» دبير شورايعالي امنيت ملي اظهار اميدواري کرد «با توجه به تجربه بيانيه تهران درباره پيشنهاد ما در «آلماتي 2» تعامل کنند و بهگونهاي برخورد کنند که بعدا مجبور نشوند بيايند و در همين زمينه در مذاکرات با ما صحبت کنند.» مذاکرهکننده ارشد ايران درباره دوره بعدي مذاکرات ايران و 1+5 اضافه کرد: «خانم اشتون گفتند گفتوگوهاي ديشب طولاني، مفيد و سازنده بوده و من هم تاکيد کردم در اين گفتوگوها ايدههايي مطرح شود که چه کنيم ديدگاهها را به هم نزديکتر کنيم؛ قرار شد درباره اين ديدگاهها تامل بيشتري شود.»
گفتوگوها ميتواند قبل و بعد انتخابات ادامه پيدا کند
جليلي افزود: «در اين گفتوگوها تاکيد شد که مذاکرات ادامه يابد. ما آمادگي لازم را داريم که گفتوگوها را هرزمان که آنها بخواهند ادامه دهيم. اين گفتوگوها ميتواند قبل و بعد انتخابات ادامه پيدا کند زيرا که اين موضوعات ملي و فراجناحي است و مورد پشتيباني همه مردم و گروههاي سياسي قرار گرفته است. بر همين مبنا قرار شد براي ادامه گفتوگوها در تماس باشيم.» خانم اشتون سرپرستي مذاکرات هستهاي گروه 1+5 با ايران را برعهده دارد و در جلسات مشترک هياتهاي اعزامي اين گروه با ايران، سخنگو و نماينده اين هياتها بوده است. سعيد جليلي، دبير شورايعالي امنيت ملي و سرپرست مذاکرات هستهاي جمهوري اسلامي بود. آخرين دور مذاکرات مشترک 1+5 با ايران در فروردينماه - اوايل ماه آوريل - سال جاري در آلماتي برگزار شد و مقامات ايران اعلام کردند که در جريان اين نشست، پيشنهادهايي را ارايه دادهاند و در انتظار واکنش گروه 1+5 به اين پيشنهادها هستند.
موضع آمريکا درباره مذاکرات
نماينده آمريکا در مذاکرات 1+5 با ايران گفت: «ايران در اين مذاکرات گامهايي برداشته است» اما مدعی شد «هرچند اين گامها کوچک و اندک است.» به گزارش «ايسنا»، به نقل از روزنامه «والاستريتژورنال» «وندي شرمن» نماينده آمريکا در مذاکرات هستهاي ايران و 1+5 در جلسه استماع پيش از نشست کميته روابط خارجي سنا با محوريت سياست آمريکا در ايران، گفت: «ما باور نميکنيم که تحريمها اثر چنداني بر حکومت ايران داشته باشد. در واقع اين اثرات به اندازه کافي نيست که رفتار مسوولان ايراني را تغيير دهد اما بهطور بالقوه در آينده انجام ميشود.» «شرمن» اضافه کرد: «ما در مذاکرات خود با ايران شاهد گامهايي هستيم؛ هرچند اين گامها کم و اندک بوده و پيشنهادهاي اخير ايران ناچيز است. طرف ايراني در مساله هستهاي تلاش ميکند، در واقع آنها سعي ميکنند به روش خود به نگرانيهاي جامعه بينالمللي پاسخ دهند. اين چيزي نيست که ما آن را به عنوان پاسخ از ايران ميخواهيم. اما آنها به اين نگرانيهاي جامعه بينالمللي توجه ميکنند.»
شرق: «روز مذاکره» به پايان رسيد، اما پس از ساعت انتشار روزنامههاي ايران. خبرهاي چهارشنبه مذاکره وين و استانبول، روز پنجشنبه منتشر شد. البته با اظهارات تا حدودي متفاوت...
اين روال معمول چندين دور مذاکره پيشين هم هست، مذاکراتي که گفته ميشود بر سر اختلاف نظر پیرامون يک کلمه به طول انجاميده است. روز چهارشنبه مذاکره ايران و نماينده پنج کشور عضو دايم شوراي امنیت و آلمان، در استانبول برگزار شد، در قالب ميهماني شامي بين کاترين اشتون و سعيد جليلي. همان روز دهمين دور مذاکرات فني ايران و آژانس نيز در وين برگزار شد. «علياصغر سلطانيه»، سفير ايران در آژانس با پايان مذاکرات گفت: «مذاکرات فشرده بود و هر دو طرف پيشنهادهايي را به طرف مقابل ارايه کردند و قرار شده اين پيشنهادها توسط طرفين بررسي شوند.» او اضافه کرد «دو طرف براي تعيين تاريخي براي دور بعدي مذاکرات در تماس متقابل خواهند بود.»
«هرمان ناکارتس»، معاون مدير کل آژانس در امور پادمانها با تاييد بخش آخر حرفهاي سلطانيه گفت: «يکسال و نيم است که مذاکرات با ايران ادامه دارد ولي هنوز موفقيتي حاصل نشده است.» رييس هيات آژانس در مذاکره با ايران افزود: «هنوز روي رويکرد ساختاري به نتيجه نرسيدهايم اما بايد بهترين تلاشهاي خود را براي موفقيت در اين مسير ادامه دهيم. اين رويکرد ساختاري تحت گفتوگو و مذاکره قرار دارد. همچنين هر دو طرف از ادامه مذاکرات در آينده خبر دادند.»
به گزارش «ايسنا»، مذاکرات ايران و آژانس از زمستان 1390 در تهران آغاز و تاکنون 9 دور از آن درباره اسناد ادعايي در رابطه با ابعاد احتمالي نظامي (PMD) نسبتداده شده به برنامه و فعاليت هستهاي ايران انجام شده است اما نتيجهاي مبني بر يک توافق جامع ميان دو طرف در بر نداشته است. «علياصغر سلطانيه» پس از آخرين دور مذاکرات با آژانس در بهمن سال 1391 اعلام کرد: «ضمن رفع برخي اختلافها و توافق بر مواردي از متن مداليته مقرر شد پيرامون پيشنهادهاي جديدي که در اين جلسه ارايه شد، دو طرف بررسي و نظرات خود را در جلسه بعد ارايه کنند.» هرمان ناکارتس، در همان زمان با اشاره به ادامه تلاشهاي دو طرف براي رفع ابهامات پس از مذاکرات تهران در بهمن سال گذشته گفت: «براي حل مسايل ميان ايران و آژانس نياز به زمان است.»
بازديد از سايت نظامي «پارچين» يکي از موارد مورد ادعاي آژانس است اما جمهوري اسلامي ايران تاکید دارد اين سايت محل نگهداري تسليحات نظامي است و دليلي بر اجازه بازديد ندارد.
استانبول؛ ميهماني شام
در پايان نشست چهارشنبه، «کاترين اشتون» مذاکرات انجام شده با «سعيد جليلي» را «مفيد» توصيف کرد و گفت: «پيشنهادهايي که مطرح کرده بوديم مورد بررسي قرار گرفت.» به گزارش خبرگزاري فارس، سعيد جليلي هم مذاکرات را «مفيد» ارزيابي کرد و افزود «دو طرف در مورد ادامه گفتوگوها توافق کردند.» همچنين جليلي گفت: «مذاکرات هستهاي با کشورهاي غربي «با ايدههاي جديد و تعاملات بيشتر» ادامه خواهد يافت.» البته کاترين اشتون و سعيد جليلي مشخص نکردند مذاکرات بعدي در چه سطحي و در چه زماني برگزار خواهد شد. سعيد جليلي در ادامه نشست خبري بعد از مذاکره گفت: «ايران در دور قبلي مذاکرات با گروه 1+5 در آلماتي پيشنهادهايي را مطرح کرد، اين پيشنهادها فرصتي براي همکاري بود که اميدواريم آنان بتوانند از اين فرصت استفاده لازم را براي همکاري فراهم کنند.»
جليلي با اشاره به مذاکرات «آلماتي 2» گفت: «ما براساس طرحي که در مذاکرات مسکو ارايه کرديم خواستيم که 1+5 پاسخ طرح جامع ما را در آلماتي 1 ارايه کنند اما تا برگزاري اين مذاکرات هشت ماه طول کشيد و در آن مذاکرات پيشنهادهايی ارايه کردند. ما در آلماتي 1 براي پاسخ به پيشنهاد آنها اعلام آمادگي کرديم و کمتر از يک ماه پاسخمان را داديم؛ در آلماتي 2 اعلام کرديم که ايران آماده است بر مبناي ابتکارعملهايش و اقتدار ملي، منطقهاي و بينالمللي که دارد هم در زمينه طرح جامع آنها و هم گامهاي مشخص توافقهايی را داشته باشد.» جليلي ادامه داد: «بعد از دو روز گفتوگوي مفصل در آلماتي 2 آنها به اين جمعبندي رسيدند که بايد به پايتختهايشان بروند و مشورت کنند و قرار شد ظرف چندروز خانم اشتون جمعبندي 1+5 را به من اعلام کند البته اين چند روز حدود 40 روز به طول انجاميد تا اينکه خانم اشتون اعلام آمادگي کردند مواضع 1+5 را به من اعلام کنند و در اين راستا بر ديدار روز چهارشنبه (25 ارديبهشت) توافق شد.» سعيد جليلي اضافه کرد: گفتوگوها در آينده نزديک ادامه مييابد. جليلي در پاسخ به سوال خبرنگاري درباره نامزدی وي در انتخابات رياستجمهوري و تاثير
آن بر مذاکرات هستهاي گفت: «دفاع از حقوق ملت ايران بهخصوص حقوق هستهاي يک نگراني ملي است؛ کسي که در انتخابات رياستجمهوري پيروز ميشود، بايد از ظرفيت اين انتخابات استفاده کرده و از حقوق ايران دفاع کند.» دبير شورايعالي امنيت ملي اظهار اميدواري کرد «با توجه به تجربه بيانيه تهران درباره پيشنهاد ما در «آلماتي 2» تعامل کنند و بهگونهاي برخورد کنند که بعدا مجبور نشوند بيايند و در همين زمينه در مذاکرات با ما صحبت کنند.» مذاکرهکننده ارشد ايران درباره دوره بعدي مذاکرات ايران و 1+5 اضافه کرد: «خانم اشتون گفتند گفتوگوهاي ديشب طولاني، مفيد و سازنده بوده و من هم تاکيد کردم در اين گفتوگوها ايدههايي مطرح شود که چه کنيم ديدگاهها را به هم نزديکتر کنيم؛ قرار شد درباره اين ديدگاهها تامل بيشتري شود.»
گفتوگوها ميتواند قبل و بعد انتخابات ادامه پيدا کند
جليلي افزود: «در اين گفتوگوها تاکيد شد که مذاکرات ادامه يابد. ما آمادگي لازم را داريم که گفتوگوها را هرزمان که آنها بخواهند ادامه دهيم. اين گفتوگوها ميتواند قبل و بعد انتخابات ادامه پيدا کند زيرا که اين موضوعات ملي و فراجناحي است و مورد پشتيباني همه مردم و گروههاي سياسي قرار گرفته است. بر همين مبنا قرار شد براي ادامه گفتوگوها در تماس باشيم.» خانم اشتون سرپرستي مذاکرات هستهاي گروه 1+5 با ايران را برعهده دارد و در جلسات مشترک هياتهاي اعزامي اين گروه با ايران، سخنگو و نماينده اين هياتها بوده است. سعيد جليلي، دبير شورايعالي امنيت ملي و سرپرست مذاکرات هستهاي جمهوري اسلامي بود. آخرين دور مذاکرات مشترک 1+5 با ايران در فروردينماه - اوايل ماه آوريل - سال جاري در آلماتي برگزار شد و مقامات ايران اعلام کردند که در جريان اين نشست، پيشنهادهايي را ارايه دادهاند و در انتظار واکنش گروه 1+5 به اين پيشنهادها هستند.
موضع آمريکا درباره مذاکرات
نماينده آمريکا در مذاکرات 1+5 با ايران گفت: «ايران در اين مذاکرات گامهايي برداشته است» اما مدعی شد «هرچند اين گامها کوچک و اندک است.» به گزارش «ايسنا»، به نقل از روزنامه «والاستريتژورنال» «وندي شرمن» نماينده آمريکا در مذاکرات هستهاي ايران و 1+5 در جلسه استماع پيش از نشست کميته روابط خارجي سنا با محوريت سياست آمريکا در ايران، گفت: «ما باور نميکنيم که تحريمها اثر چنداني بر حکومت ايران داشته باشد. در واقع اين اثرات به اندازه کافي نيست که رفتار مسوولان ايراني را تغيير دهد اما بهطور بالقوه در آينده انجام ميشود.» «شرمن» اضافه کرد: «ما در مذاکرات خود با ايران شاهد گامهايي هستيم؛ هرچند اين گامها کم و اندک بوده و پيشنهادهاي اخير ايران ناچيز است. طرف ايراني در مساله هستهاي تلاش ميکند، در واقع آنها سعي ميکنند به روش خود به نگرانيهاي جامعه بينالمللي پاسخ دهند. اين چيزي نيست که ما آن را به عنوان پاسخ از ايران ميخواهيم. اما آنها به اين نگرانيهاي جامعه بينالمللي توجه ميکنند.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.