|

پروژه صلح اقتصادی اسرائیل

در شرایطی که مذاکرات صلح بین اسرائیل و فلسطین به بن‌بست رسیده و دسترسی به صلح با دولت‌های عربی نیز بعید به نظر می‌رسد، تل‌آویو می‌کوشد با ایجاد دورنمایی جدید برای آینده، نوعی «صلح اقتصادی» را با همسایگان عرب خود و کشورهای منطقه به وجود آورد. اسرائیل دراین‌باره به آینده‌های دور فکر می‌کند؛ به زمانی که این تنش‌ها از بین رفته و تکلیف برخی منازعاتی که فعلا در کشورهای عربی جریان دارد روشن شده باشد. تل‌آویو این کار را از طریق احداث پروژه‌های زیرساختی نظیر کشیدن راه‌های سریع و ایجاد بنادر دریایی در بخش‌های تاریخی فلسطین انجام می‌دهد و به‌دنبال تقویت روابط تجاری و اقتصادی خود با کشورهای منطقه است. یکی از برجسته‌ترین این پروژه‌ها، احیا، بازسازی و توسعه خط‌آهن «الحجاز» است که تقریبا یکصد سال پیش دولت عثمانی آن را احداث کرده و از آن برای انتقال کالا از بنادر شام و بازارهای سوریه و فلسطین به عربستان‌سعودی و خلیج‌فارس استفاده می‌کرد. قرار است وزارت ارتباطات اسرائیل در ماه اکتبر آینده نخستین بخش از این خط‌آهن را که بندر «حیفا» را به منطقه‌ای در نزدیکی مرز با اردن مرتبط می‌کند، تأسیس کند. به‌این‌ترتیب اولین بخش از راه‌آهن حجاز احیا خواهد شد. تل‌آویو همچنين قصد دارد این راه‌آهن را از یک‌سو به سمت مرزهای لبنان و از سوی دیگر به سوریه توسعه دهد. هزینه توسعه این خط‌آهن پنج‌ میلیارد دلار برآورد شده است.
سلطه اسرائیلی
راه‌آهن حیفا به بیسان در مرز اردن -که حدود یک‌ میلیارد دلار هزینه دارد- به طول 600 کیلومتر خواهد بود. قطارها در این خط در شش ایستگاه توقف خواهند داشت که آخرین آنها بیسان در فاصله پنج کیلومتری مرز اردن است. تل‌آویو پروژه دیگری را برای ایجاد شبکه قطار اسرائیل در دست دارد تا بتواند گذرگاه مرزی «الکرامه» در کرانه باختری را به اردن وصل کند. «یوسف جبارین»، استاد دانشکده علوم تطبیقی «التخنیون» در سخنرانی‌ای، شرایط برخی از پروژه‌های زیرساختی را که اسرائیل قصد دارد در سرزمین تاریخی فلسطین تأسیس کند، توضیح داد. این طرح‌ها ظاهرا از زمان امضای توافق‌نامه «اسلو» در سال 1993 در دست مطالعه بوده‌اند. هدف اصلی این پروژه‌ها، سلطه بازرگانی و اقتصادی اسرائیل بر خاورمیانه جدید است. جبارین در گفت‌وگو با الجزیره بر این نکته تأکید داشت که اسرائیل احساس می‌کند راه‌آهن حجاز «شبکه راه‌آهن صلح» با کشورهای عرب خواهد بود. این پروژه‌ها بر مبنای برنامه‌ریزی سیاسی اسرائیل تدوین شده و مهم‌ترین هدفش تقویت رابطه «ژئوپلیتیک» با کشورهای عربی پیرامون و استفاده از آن در جهت تحمیل سیاست‌های منطقه‌ای این رژیم و تقویت روابط تجاری و اقتصادی است. به گفته او، تل‌آویو همچنین مشغول زیرسازی یک بندر زمینی برای بارگیری در نزدیکی ایستگاه بیسان، واقع در نزدیکی مرزهای اردن است. به‌این‌ترتیب قطارها خواهند توانست کالاها و بارها را بین دولت‌های عربی و شرق آسیا و حتی اروپا مبادله کنند. این کار از طریق بندر حیفا صورت خواهد گرفت که در حال توسعه است زیرا قرار است این بندر در آینده به یکی از بزرگ‌ترین بنادر خاورمیانه تبدیل شود.
دیدگاه استراتژیک
بر مبنای طرح هیأت بنادر و فرودگاه‌های اسرائیل، از سال 2011 حرکت تجاری از طریق بندر حیفا به دلیل تشدید درگیری‌ها در سوریه سرعت گرفته است؛ زیرا شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی دیگر نمی‌توانند از بنادر سوریه و راه‌های زمینی این کشور برای انتقال کالا به دولت‌های عربی و آسیا و اروپا استفاده کنند. درمقابل، گفته می‌شود تبادل تجاری و بارگیری کالا بین اسرائیل و اردن از طریق گذرگاه «الشیخ حسین» به میزان 65 درصد افزایش داشته است. «امطانس شحاده»، پژوهشگر اقتصاد سیاسی، می‌گوید، اسرائیل به‌دنبال آن است که با احیای راه‌آهن الحجاز، تبادل تجاری خود با دولت‌های عربی را تقویت کند و در پرتو منازعات منطقه‌ای و بی‌پایان نزاع اسرائیلی - فلسطینی یا تشکیل دو دولت طبق قطع‌نامه‌های بین‌المللی، بتواند مناسبات اقتصادی خود را توسعه دهد. شحاده کاملا یقین دارد که تل‌آویو - با سوءاستفاده از شرایط منطقه‌ای- می‌رود تا روابط آینده خود با کشورهای عربی را از طریق یک «صلح اقتصادی» و به‌دور از پرونده فلسطین توسعه دهد. طرح احیای راه‌آهن الحجاز طبق دیدگاه اسرائیل می‌تواند یک حلقه وصل اقتصادی و تجاری در خاورمیانه و به‌خصوص با توجه به احتمال تجزیه سوریه باشد و کشورهای منطقه را به آسیا و اروپا وصل کند. به باور شحاده این طرح‌های منطقه‌ای خلق‌الساعه نیست بلکه با دیدگاه استراتژیک اسرائیل برای آینده هماهنگی دارد، زیرا تل‌آویو تلاش می‌کند نفوذ سیاسی و دیپلماتیک خود را در بحبوحه هرج‌ومرج و آشوب فعلی خاورمیانه توسعه دهد تا بتواند در آینده سلطه بیشتری بر خاورمیانه داشته باشد.
منبع: الجزیره

در شرایطی که مذاکرات صلح بین اسرائیل و فلسطین به بن‌بست رسیده و دسترسی به صلح با دولت‌های عربی نیز بعید به نظر می‌رسد، تل‌آویو می‌کوشد با ایجاد دورنمایی جدید برای آینده، نوعی «صلح اقتصادی» را با همسایگان عرب خود و کشورهای منطقه به وجود آورد. اسرائیل دراین‌باره به آینده‌های دور فکر می‌کند؛ به زمانی که این تنش‌ها از بین رفته و تکلیف برخی منازعاتی که فعلا در کشورهای عربی جریان دارد روشن شده باشد. تل‌آویو این کار را از طریق احداث پروژه‌های زیرساختی نظیر کشیدن راه‌های سریع و ایجاد بنادر دریایی در بخش‌های تاریخی فلسطین انجام می‌دهد و به‌دنبال تقویت روابط تجاری و اقتصادی خود با کشورهای منطقه است. یکی از برجسته‌ترین این پروژه‌ها، احیا، بازسازی و توسعه خط‌آهن «الحجاز» است که تقریبا یکصد سال پیش دولت عثمانی آن را احداث کرده و از آن برای انتقال کالا از بنادر شام و بازارهای سوریه و فلسطین به عربستان‌سعودی و خلیج‌فارس استفاده می‌کرد. قرار است وزارت ارتباطات اسرائیل در ماه اکتبر آینده نخستین بخش از این خط‌آهن را که بندر «حیفا» را به منطقه‌ای در نزدیکی مرز با اردن مرتبط می‌کند، تأسیس کند. به‌این‌ترتیب اولین بخش از راه‌آهن حجاز احیا خواهد شد. تل‌آویو همچنين قصد دارد این راه‌آهن را از یک‌سو به سمت مرزهای لبنان و از سوی دیگر به سوریه توسعه دهد. هزینه توسعه این خط‌آهن پنج‌ میلیارد دلار برآورد شده است.
سلطه اسرائیلی
راه‌آهن حیفا به بیسان در مرز اردن -که حدود یک‌ میلیارد دلار هزینه دارد- به طول 600 کیلومتر خواهد بود. قطارها در این خط در شش ایستگاه توقف خواهند داشت که آخرین آنها بیسان در فاصله پنج کیلومتری مرز اردن است. تل‌آویو پروژه دیگری را برای ایجاد شبکه قطار اسرائیل در دست دارد تا بتواند گذرگاه مرزی «الکرامه» در کرانه باختری را به اردن وصل کند. «یوسف جبارین»، استاد دانشکده علوم تطبیقی «التخنیون» در سخنرانی‌ای، شرایط برخی از پروژه‌های زیرساختی را که اسرائیل قصد دارد در سرزمین تاریخی فلسطین تأسیس کند، توضیح داد. این طرح‌ها ظاهرا از زمان امضای توافق‌نامه «اسلو» در سال 1993 در دست مطالعه بوده‌اند. هدف اصلی این پروژه‌ها، سلطه بازرگانی و اقتصادی اسرائیل بر خاورمیانه جدید است. جبارین در گفت‌وگو با الجزیره بر این نکته تأکید داشت که اسرائیل احساس می‌کند راه‌آهن حجاز «شبکه راه‌آهن صلح» با کشورهای عرب خواهد بود. این پروژه‌ها بر مبنای برنامه‌ریزی سیاسی اسرائیل تدوین شده و مهم‌ترین هدفش تقویت رابطه «ژئوپلیتیک» با کشورهای عربی پیرامون و استفاده از آن در جهت تحمیل سیاست‌های منطقه‌ای این رژیم و تقویت روابط تجاری و اقتصادی است. به گفته او، تل‌آویو همچنین مشغول زیرسازی یک بندر زمینی برای بارگیری در نزدیکی ایستگاه بیسان، واقع در نزدیکی مرزهای اردن است. به‌این‌ترتیب قطارها خواهند توانست کالاها و بارها را بین دولت‌های عربی و شرق آسیا و حتی اروپا مبادله کنند. این کار از طریق بندر حیفا صورت خواهد گرفت که در حال توسعه است زیرا قرار است این بندر در آینده به یکی از بزرگ‌ترین بنادر خاورمیانه تبدیل شود.
دیدگاه استراتژیک
بر مبنای طرح هیأت بنادر و فرودگاه‌های اسرائیل، از سال 2011 حرکت تجاری از طریق بندر حیفا به دلیل تشدید درگیری‌ها در سوریه سرعت گرفته است؛ زیرا شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی دیگر نمی‌توانند از بنادر سوریه و راه‌های زمینی این کشور برای انتقال کالا به دولت‌های عربی و آسیا و اروپا استفاده کنند. درمقابل، گفته می‌شود تبادل تجاری و بارگیری کالا بین اسرائیل و اردن از طریق گذرگاه «الشیخ حسین» به میزان 65 درصد افزایش داشته است. «امطانس شحاده»، پژوهشگر اقتصاد سیاسی، می‌گوید، اسرائیل به‌دنبال آن است که با احیای راه‌آهن الحجاز، تبادل تجاری خود با دولت‌های عربی را تقویت کند و در پرتو منازعات منطقه‌ای و بی‌پایان نزاع اسرائیلی - فلسطینی یا تشکیل دو دولت طبق قطع‌نامه‌های بین‌المللی، بتواند مناسبات اقتصادی خود را توسعه دهد. شحاده کاملا یقین دارد که تل‌آویو - با سوءاستفاده از شرایط منطقه‌ای- می‌رود تا روابط آینده خود با کشورهای عربی را از طریق یک «صلح اقتصادی» و به‌دور از پرونده فلسطین توسعه دهد. طرح احیای راه‌آهن الحجاز طبق دیدگاه اسرائیل می‌تواند یک حلقه وصل اقتصادی و تجاری در خاورمیانه و به‌خصوص با توجه به احتمال تجزیه سوریه باشد و کشورهای منطقه را به آسیا و اروپا وصل کند. به باور شحاده این طرح‌های منطقه‌ای خلق‌الساعه نیست بلکه با دیدگاه استراتژیک اسرائیل برای آینده هماهنگی دارد، زیرا تل‌آویو تلاش می‌کند نفوذ سیاسی و دیپلماتیک خود را در بحبوحه هرج‌ومرج و آشوب فعلی خاورمیانه توسعه دهد تا بتواند در آینده سلطه بیشتری بر خاورمیانه داشته باشد.
منبع: الجزیره

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.