|

ارتش هند می‌گوید به اهدافی در طرف پاکستانی کشمیر حمله کرده است

جرقه بحران در نوار مرزی

تنش میان دو همسایه و رقیب هسته‌ای بار دیگر بالا گرفته و این بار هم کشمیر محل نزاع است. می‌توان درباره درگیری‌های هند و پاکستان طوماری آماده کرد اما در دهه‌های اخیر هند کمترزمانی با بی‌پروایی این‌چنینی حمله به پاکستان را تأیید کرده بود. آن‌طور که مقامات دهلی نو می‌گویند، نیروهای این کشور در حملاتی «دقیق» که حدود پنج‌ ساعت ادامه داشته، تروریست‌های مستقر در کشمیر پاکستان، در آن‌سوی خط مرزی را هدف قرار داده‌اند. به گفته مقامات ارتش هند، نیروهای این کشور شبانه، شبه‌‌نظامیانی را هدف قرار داده‌‌اند که آماده عبور از خط مرزی و ورود به قلمرو تحت کنترل هند بوده‌‌اند، خط مرزی‌ای که با آتش‌بس سال 1972، منطقه هیمالیا را به دو بخش تقسیم کرد.
پاکستان اما روایت متفاوتی از حملات چهارشنبه‌شب دارد؛ مقامات اسلام‌آباد با انکار «حملات هدفمند و دقیق» هند می‌گویند دو نفر از مقامات نظامی پاکستان در «تبادل آتش» میان نیروهای دو کشور زخمی شده‌‌اند؛ روایت متفاوتی که به باور تحلیلگران نشان‌دهنده میل پاکستان به جلوگیری از شدت‌گرفتن درگیری‎ها و به‌راه‌افتادن جنگی پرهزینه برای هر دو طرف است. مقامات دو کشور ساعاتی پس از حملات هند اعلام کردند که پاکستان یکی از سربازان هندی را داخل مرزهای خود دستگیر کرده است اما آن‌طور که یکی از سخنگویان ارتش هند گفته است، سرباز بازداشت‌شده سهوا از مرز عبور کرده و هیچ ارتباطی با حملات چهارشنبه‌شب نداشته است.
اگرچه تنش‌های مرزی میان این دو کشور امر جدیدی نیست اما این برای اولین‌بار است که مقامات هندی اذعان کرده‌‌اند نیروهای این کشور به آن سوی خط مرزی حمله کرده‌‌اند و آن‌طور که ژنرال رانبیر سینگ، سخنگوی وزارت دفاع هند، مدعی شده، این حملات تلفات درخور‌توجهی را به تروریست‌ها و کسانی وارد کرده که می‌خواستند از آنها حفاظت کنند.
ارتش هند جزئیاتی از این عملیات به‌اصطلاح دقیق مطرح نکرده است اما گزارش رسانه‌های هند بر پایه اظهارات منابع رسمی حاکی از آن است که کماندوهای هندی هم به صورت زمینی و هم با بالگردهای ارتش هند به منطقه کشمیر پاکستان حمله کرده‌‌اند و تعداد تلفات ارتش پاکستان در این حمله نیز دورقمی بوده است. بااین‌حال پاکستان ادعای هند را دروغ خواند و اعلام کرد در تبادل آتش بین دو کشور، تنها دو سرباز ارتش این کشور کشته و 9 نفر نیز زخمی شده‌اند. مقامات پاکستانی با توهم‌خواندن ادعای دهلی اعلام کردند به شلیک‌های بی‌دلیل هند پاسخ داده‌اند.
بی‌شک عواقب جنگ احتمالی میان دو کشور هسته‌ای آسیای جنوب شرقی فاجعه‌بار است و نه‌تنها کشورهای منطقه بلکه آمریکا و چین را نیز درگیر خواهد کرد، شاید از همین‌روست که مقامات هندی می‌گویند این عملیات به پایان رسیده و قرار نیست ادامه پیدا کند و از آن سو پاکستان نیز ظاهرا قصد تلافی ندارد و استراتژی این کشور برای پیشگیری از جنگ نیز، رد ادعای هند است. با این همه مقامات هندی در اقدامی پیشگیرانه یا در سناریویی بدبینانه، در جهت آمادگی برای جنگ، روز پنجشنبه از تمام کسانی که در ایالت‌های پنجاب، جامو و کشمیر و در 10کیلومتری مرز پاکستان زندگی می‌کنند، خواست این مناطق را تخلیه کنند. از آن سو، نوازشریف، نخست‌وزیر هند، نیز حمله روز چهارشنبه هند به پاکستان را محکوم کرد و خواستار برگزاری نشست اضطراری کابینه خود شد تا درباره پاسخ اسلام‌آباد به توافق برسند.
هند و پاکستان در ربع‌قرن گذشته بحران‌های مکرری را بر سر منطقه مرزی کشمیر پشت سر گذاشته‌اند اما در چندین دهه گذشته دهلی نو از ترس تبدیل‌شدن درگیری‌ها به نبردی تمام‌عیار یا حتی جنگی هسته‌ای، از اذعان عمومی درباره هرگونه اقدام نظامی در پاکستان خودداری کرده است.
بااین‌حال «زاهد حسین»، تحلیلگر امنیتی پاکستان، حملات روز چهارشنبه را تشدید بسیار جدی بحران توصیف کرد و به «گاردین» گفت: «ما پیش‌تر هم شاهد شلیک‌هایی از دو سوی خط مرزی بوده‌ایم اما حمله اخیر در شرایط تنش بیش‌ازپیش دو طرف، بسیار خطرناک است. من نمی‌گویم این حمله می‌تواند به رویاوریی کامل دو کشور منجر شود اما همه چیز از همین جا اغاز و از کنترل خارج می‌شود».

تنش میان دو همسایه و رقیب هسته‌ای بار دیگر بالا گرفته و این بار هم کشمیر محل نزاع است. می‌توان درباره درگیری‌های هند و پاکستان طوماری آماده کرد اما در دهه‌های اخیر هند کمترزمانی با بی‌پروایی این‌چنینی حمله به پاکستان را تأیید کرده بود. آن‌طور که مقامات دهلی نو می‌گویند، نیروهای این کشور در حملاتی «دقیق» که حدود پنج‌ ساعت ادامه داشته، تروریست‌های مستقر در کشمیر پاکستان، در آن‌سوی خط مرزی را هدف قرار داده‌اند. به گفته مقامات ارتش هند، نیروهای این کشور شبانه، شبه‌‌نظامیانی را هدف قرار داده‌‌اند که آماده عبور از خط مرزی و ورود به قلمرو تحت کنترل هند بوده‌‌اند، خط مرزی‌ای که با آتش‌بس سال 1972، منطقه هیمالیا را به دو بخش تقسیم کرد.
پاکستان اما روایت متفاوتی از حملات چهارشنبه‌شب دارد؛ مقامات اسلام‌آباد با انکار «حملات هدفمند و دقیق» هند می‌گویند دو نفر از مقامات نظامی پاکستان در «تبادل آتش» میان نیروهای دو کشور زخمی شده‌‌اند؛ روایت متفاوتی که به باور تحلیلگران نشان‌دهنده میل پاکستان به جلوگیری از شدت‌گرفتن درگیری‎ها و به‌راه‌افتادن جنگی پرهزینه برای هر دو طرف است. مقامات دو کشور ساعاتی پس از حملات هند اعلام کردند که پاکستان یکی از سربازان هندی را داخل مرزهای خود دستگیر کرده است اما آن‌طور که یکی از سخنگویان ارتش هند گفته است، سرباز بازداشت‌شده سهوا از مرز عبور کرده و هیچ ارتباطی با حملات چهارشنبه‌شب نداشته است.
اگرچه تنش‌های مرزی میان این دو کشور امر جدیدی نیست اما این برای اولین‌بار است که مقامات هندی اذعان کرده‌‌اند نیروهای این کشور به آن سوی خط مرزی حمله کرده‌‌اند و آن‌طور که ژنرال رانبیر سینگ، سخنگوی وزارت دفاع هند، مدعی شده، این حملات تلفات درخور‌توجهی را به تروریست‌ها و کسانی وارد کرده که می‌خواستند از آنها حفاظت کنند.
ارتش هند جزئیاتی از این عملیات به‌اصطلاح دقیق مطرح نکرده است اما گزارش رسانه‌های هند بر پایه اظهارات منابع رسمی حاکی از آن است که کماندوهای هندی هم به صورت زمینی و هم با بالگردهای ارتش هند به منطقه کشمیر پاکستان حمله کرده‌‌اند و تعداد تلفات ارتش پاکستان در این حمله نیز دورقمی بوده است. بااین‌حال پاکستان ادعای هند را دروغ خواند و اعلام کرد در تبادل آتش بین دو کشور، تنها دو سرباز ارتش این کشور کشته و 9 نفر نیز زخمی شده‌اند. مقامات پاکستانی با توهم‌خواندن ادعای دهلی اعلام کردند به شلیک‌های بی‌دلیل هند پاسخ داده‌اند.
بی‌شک عواقب جنگ احتمالی میان دو کشور هسته‌ای آسیای جنوب شرقی فاجعه‌بار است و نه‌تنها کشورهای منطقه بلکه آمریکا و چین را نیز درگیر خواهد کرد، شاید از همین‌روست که مقامات هندی می‌گویند این عملیات به پایان رسیده و قرار نیست ادامه پیدا کند و از آن سو پاکستان نیز ظاهرا قصد تلافی ندارد و استراتژی این کشور برای پیشگیری از جنگ نیز، رد ادعای هند است. با این همه مقامات هندی در اقدامی پیشگیرانه یا در سناریویی بدبینانه، در جهت آمادگی برای جنگ، روز پنجشنبه از تمام کسانی که در ایالت‌های پنجاب، جامو و کشمیر و در 10کیلومتری مرز پاکستان زندگی می‌کنند، خواست این مناطق را تخلیه کنند. از آن سو، نوازشریف، نخست‌وزیر هند، نیز حمله روز چهارشنبه هند به پاکستان را محکوم کرد و خواستار برگزاری نشست اضطراری کابینه خود شد تا درباره پاسخ اسلام‌آباد به توافق برسند.
هند و پاکستان در ربع‌قرن گذشته بحران‌های مکرری را بر سر منطقه مرزی کشمیر پشت سر گذاشته‌اند اما در چندین دهه گذشته دهلی نو از ترس تبدیل‌شدن درگیری‌ها به نبردی تمام‌عیار یا حتی جنگی هسته‌ای، از اذعان عمومی درباره هرگونه اقدام نظامی در پاکستان خودداری کرده است.
بااین‌حال «زاهد حسین»، تحلیلگر امنیتی پاکستان، حملات روز چهارشنبه را تشدید بسیار جدی بحران توصیف کرد و به «گاردین» گفت: «ما پیش‌تر هم شاهد شلیک‌هایی از دو سوی خط مرزی بوده‌ایم اما حمله اخیر در شرایط تنش بیش‌ازپیش دو طرف، بسیار خطرناک است. من نمی‌گویم این حمله می‌تواند به رویاوریی کامل دو کشور منجر شود اما همه چیز از همین جا اغاز و از کنترل خارج می‌شود».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.