|

دیدار با فیدل در هاوانا

شرق: حسن روحانی، رئیس‌جمهوری کشورمان که هفته گذشته تهران را ترک کرد تا بعد از تحویل‌دادن ریاست‌دوره‌ای جنبش عدم‌تعهد به همتای ونزوئلایی خود، راهی آمریکا شده و در اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل شرکت کند، سفر به کوبا و دیدار با مقامات عالی این کشور را نیز در برنامه داشت. او بعد از کوبا، به نیویورک می‌رود و روز پنجشنبه در جلسه مجمع عمومی سخنرانی می‌کند. روحانی در کوبا با استقبال رسمی رائول کاسترو، رئیس‌جمهوری این کشور، مواجه شد و بعد از مذاکرات دوجانبه با او با فیدل کاسترو، رهبر 90ساله کوبا، دیدار و گفت‌وگو کرد. او در این دیدار با اشاره به اینکه ملت‌های ایران و کوبا هر دو در مقابل فشارهای خارجی استقامت کردند، گفت: «انقلاب مردم کوبا تحت شدیدترین تحریم‌های اقتصادی آمریکا قرار گرفت و ملت ایران نیز در هشت سال جنگ تحمیلی در حالی ایستادگی کرد که شرق و غرب به متجاوز کمک می‌کردند. لذا ایران و کوبا نماد مقاومت در برابر شدیدترین تحریم‌ها هستند».او افزود: «ملت ایران باوجود فشارها و تحریم‌های ظالمانه، مسیر توسعه و رشد اقتصادی خود را ادامه می‌دهد».فیدل کاسترو نیز در این دیدار با اشاره به بررسی و پیگیری سیر انقلاب اسلامی در ایران، گفت: «در آغاز پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، نظر مثبت خود را درباره امام خمینی و انقلاب ملت ایران اعلام کردم».او مقاومت ملت ایران در برابر فشارها و تحریم‌ها را تحسین‌برانگیز خواند و افزود: «این موضوع نشئت‌گرفته از آگاهی و رشد فرهنگی مردم ایران است». فیدل کاسترو با اشاره به حضور رئیس‌جمهوری کشورمان در اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد، ادامه داد: «سخنرانی چشمگیر شما را در این اجلاس، به دقت گوش دادم. این سخنان و حضورتان در این منطقه، روحیه مثبتی در آمریکای لاتین ایجاد کرده است».او همچنین با اشاره به بحران آب در نقاط مختلف جهان، تأکید کرد در برنامه‌ریزی آینده کشورهای جهان، آب مسئله محوری خواهد بود.
تحکیم مناسبات همه‌جانبه در فضای پسابرجام
توسعه روابط با کشورهای آمریکای لاتین و کاراییب ازجمله اهداف دولت یازدهم است و بعد از سفر یک ماه پیش ظریف (سفر منطقه‌ای به شش کشور آمریکای لاتین)، پذیرش دعوت رائول کاسترو و سفر روحانی را می‌توان در همین چارچوب تعریف کرد. آن‌طورکه کامبیز شیخ‌حسنی، سفیر ایران در هاوانا، تأکید می‌کند، رفع تحریم‌های ناعادلانه در فضای پسابرجام، فرصت خوبی برای نیل به هدف توسعه مناسبات با کشورهای این منطقه فراهم آورده است. به گفته او، روحانی در اولین سفر خود به کوبا، حامل پیام برادری و دوستی برای ملت و مقامات عالیه کوبا است و علاوه بر آن، رایزنی را در موضوعات مهم منطقه‌ای و بین‌المللی، تحکیم مناسبات همه‌جانبه به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی و علمی با این کشور دوست و حامی دنبال خواهد کرد. سفیر ایران در هاوانا، سفر روحانی و سخنرانی‌اش در اجلاس سران عدم‌تعهد که انعکاس خوبی را در منطقه آمریکای لاتین داشته است، فرصت خوبی برای طرح دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران در عرصه بین‌المللی و تشریح شفاف‌تر رویکرد ایران در قبال کشورهای این منطقه دانست. او به تبادل هیأت‌های رسمی میان ایران و کوبا اشاره کرد و گفت: «در ماه‌های اخیر با رفع تحریم‌های ظالمانه علیه ایران و گشایش‌های تدریجی در نحوه اعمال تحریم آمریکا علیه کوبا، موضوعات بسیاری برای گفت‌وگو و تبادل تجربه و فرصت‌های فراوانی برای همکاری میان دو طرف وجود دارد».شیخ‌حسنی با اشاره به اینکه «ایران یکی از کشورهایی است که با کوبا کمیسیون مشترک اقتصادی دارد و شانزدهمین نشست این کمیسیون اوایل سال آتی میلادی برگزار خواهد شد»، گفت: در سفر روحانی رایزنی‌هایی برای تمهید زمینه‌های برگزاری این کمیسیون مشترک، انجام شد. گفتنی است وزیر بهداشت کشورمان که در این سفر روحانی را همراهی می‌کرد، از طرف ایران ریاست کمیسیون مشترک مذکور را بر عهده خواهد داشت.
سفیر کشورمان در کوبا همچنین خبر داد ادامه رایزنی‌ها میان دو طرف برای تقویت همکاری‌های بانکی، در دستور کار مسئولان ذی‌ربط است تا چارچوب منسجمی برای گسترش مناسبات مالی و تجاری فراهم شود.
پیشینه روابط سیاسی با کوبا
توسعه روابط سیاسی ایران و کوبا در ماه‌های اخیر و دولت یازدهم با جدیت پیگیری می‌شود؛ اما توجه و تمایل دو کشور برای افزایش مناسبات، موضوع تازه‌ای نیست و در سی‌ و چند سال گذشته همواره در دستور کار بوده است. ایران و کوبا در دوران پهلوی نیز با هم روابط سیاسی داشتند و تعلیق مقطعی این روابط با پیروزی انقلاب اسلامی و حمایت کوبا از آرمان‌های انقلاب پایان یافت. روابط سیاسی دو کشور از 1385 از سرگرفته شد و ایران در سال 1361، سفارت خود را در هاوانا افتتاح کرد. از آن زمان تاکنون، سه رئیس‌جمهور ایرانی به کوبا سفر کرده و یک‌بار نیز فیدل کاسترو به تهران آمده است. رئیس دولت اصلاحات، اولین رئیس‌جمهور ایرانی بود که در سال 1379 برای شرکت در چهاردهمین نشست سران عدم‌تعهد به هاوانا رفت. ازآنجاکه هر رفتی یک آمدی دارد، فیدل کاسترو نیز در اردیبهشت سال 1380 به تهران آمد. محمود احمدی‌نژاد نیز در هشت سال ریاست‌جمهوری خود، دو بار (سال1386 برای شرکت در نشست سران عدم‌تعهد در هاوانا و سال 1390 در چارچوب سفری دوجانبه) به کوبا رفت. برای تحکیم روابط و همکاری‌ها، در این سال‌ها هیأت‌هایی در سطوح مختلف پارلمانی، سیاسی، اقتصادی، هنری و فرهنگی نیز بین دو کشور مبادله و رایزنی‌هایی نیز بین وزرای خارجه دو کشور در مجامع مختلف از جمله سازمان ملل انجام شده است. در این راستا معاونان وزارت خارجه دو کشور هر شش ماه یک بار ملاقات دارند.
مناسبات اقتصادی ایران و کوبا
ایران و کوبا هیچ‌وقت از توسعه مناسبات اقتصادی خود غافل نبوده‌اند. براساس آخرین آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران در سال 93 واردات ما از کوبا به ارزش 393.562 دلار و صادرات ما به این کشور 2.108.400 دلار بوده است. در سال‌های 1370 و 1380 کوبا از تأمین‌‌کنندگان شکر ایران بود. علاوه بر این داروسازی و بیوتکنولوژی از مهم‌ترین زمینه‌های همکاری دو کشور است. در این راستا، از سال 1374 همکاری انستیتو پاستور ایران با طرف کوبایی، برای انتقال فناوری ساخت واکسن به ایران از جمله هپاتیت ب و آموزش‌های متخصصان داخلی آغاز شد و کماکان این همکاری در جریان است. براساس قرارداد دیگری که در سال 1376 به امضا رسید، کوبا دانش فنی ساخت سه داروی دیگر را در اختیار ایران قرار داد. در سال 1385 بانک توسعه صادرات ایران، یک خط اعتباری 200میلیون‌یورویی به کوبا اختصاص داد که می‌تواند تا 500 ‌میلیون یورو افزایش یابد. از جمله قراردادهای مهم صنعتی بین دو کشور نیز می‌توان به قرارداد ساخت 550 واگن مسافری برای کوبا، بازسازی کارخانه یخچال‌سازی در کوبا و کمک توسعه‌ای کشورمان برای تأمین آب شرب و بازسازی شبکه آبرسانی در چند شهر کوبا اشاره کرد.
از دیگر توافقات دو طرف می‌توان به یادداشت تفاهم همکاری‌های رسانه‌ای، توافق‌نامه همکاری بیمه‌ای، موافقت‌نامه تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری متقابل، یادداشت تفاهم همکاری در تأسیسات آبی، یادداشت تفاهم همکاری‌های بهداشتی و همچنین یادداشت تفاهم کمک‌توسعه‌ای اشاره کرد. با همه اینها مناسبات اقتصادی ایران و کوبا نیز سال‌های اخیر و به‌خاطر تحریم‌های اقتصادی کاهش نسبی داشت. به‌همین‌خاطر است که فضای پسابرجام و لغو تحریم‌ها علیه ایران فرصت خوبی برای توسعه این همکاری‌ها به شمار می‌رود و مقامات دو کشور در تلاش‌ هستند این فرصت را از دست ندهند.

شرق: حسن روحانی، رئیس‌جمهوری کشورمان که هفته گذشته تهران را ترک کرد تا بعد از تحویل‌دادن ریاست‌دوره‌ای جنبش عدم‌تعهد به همتای ونزوئلایی خود، راهی آمریکا شده و در اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل شرکت کند، سفر به کوبا و دیدار با مقامات عالی این کشور را نیز در برنامه داشت. او بعد از کوبا، به نیویورک می‌رود و روز پنجشنبه در جلسه مجمع عمومی سخنرانی می‌کند. روحانی در کوبا با استقبال رسمی رائول کاسترو، رئیس‌جمهوری این کشور، مواجه شد و بعد از مذاکرات دوجانبه با او با فیدل کاسترو، رهبر 90ساله کوبا، دیدار و گفت‌وگو کرد. او در این دیدار با اشاره به اینکه ملت‌های ایران و کوبا هر دو در مقابل فشارهای خارجی استقامت کردند، گفت: «انقلاب مردم کوبا تحت شدیدترین تحریم‌های اقتصادی آمریکا قرار گرفت و ملت ایران نیز در هشت سال جنگ تحمیلی در حالی ایستادگی کرد که شرق و غرب به متجاوز کمک می‌کردند. لذا ایران و کوبا نماد مقاومت در برابر شدیدترین تحریم‌ها هستند».او افزود: «ملت ایران باوجود فشارها و تحریم‌های ظالمانه، مسیر توسعه و رشد اقتصادی خود را ادامه می‌دهد».فیدل کاسترو نیز در این دیدار با اشاره به بررسی و پیگیری سیر انقلاب اسلامی در ایران، گفت: «در آغاز پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، نظر مثبت خود را درباره امام خمینی و انقلاب ملت ایران اعلام کردم».او مقاومت ملت ایران در برابر فشارها و تحریم‌ها را تحسین‌برانگیز خواند و افزود: «این موضوع نشئت‌گرفته از آگاهی و رشد فرهنگی مردم ایران است». فیدل کاسترو با اشاره به حضور رئیس‌جمهوری کشورمان در اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد، ادامه داد: «سخنرانی چشمگیر شما را در این اجلاس، به دقت گوش دادم. این سخنان و حضورتان در این منطقه، روحیه مثبتی در آمریکای لاتین ایجاد کرده است».او همچنین با اشاره به بحران آب در نقاط مختلف جهان، تأکید کرد در برنامه‌ریزی آینده کشورهای جهان، آب مسئله محوری خواهد بود.
تحکیم مناسبات همه‌جانبه در فضای پسابرجام
توسعه روابط با کشورهای آمریکای لاتین و کاراییب ازجمله اهداف دولت یازدهم است و بعد از سفر یک ماه پیش ظریف (سفر منطقه‌ای به شش کشور آمریکای لاتین)، پذیرش دعوت رائول کاسترو و سفر روحانی را می‌توان در همین چارچوب تعریف کرد. آن‌طورکه کامبیز شیخ‌حسنی، سفیر ایران در هاوانا، تأکید می‌کند، رفع تحریم‌های ناعادلانه در فضای پسابرجام، فرصت خوبی برای نیل به هدف توسعه مناسبات با کشورهای این منطقه فراهم آورده است. به گفته او، روحانی در اولین سفر خود به کوبا، حامل پیام برادری و دوستی برای ملت و مقامات عالیه کوبا است و علاوه بر آن، رایزنی را در موضوعات مهم منطقه‌ای و بین‌المللی، تحکیم مناسبات همه‌جانبه به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی و علمی با این کشور دوست و حامی دنبال خواهد کرد. سفیر ایران در هاوانا، سفر روحانی و سخنرانی‌اش در اجلاس سران عدم‌تعهد که انعکاس خوبی را در منطقه آمریکای لاتین داشته است، فرصت خوبی برای طرح دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران در عرصه بین‌المللی و تشریح شفاف‌تر رویکرد ایران در قبال کشورهای این منطقه دانست. او به تبادل هیأت‌های رسمی میان ایران و کوبا اشاره کرد و گفت: «در ماه‌های اخیر با رفع تحریم‌های ظالمانه علیه ایران و گشایش‌های تدریجی در نحوه اعمال تحریم آمریکا علیه کوبا، موضوعات بسیاری برای گفت‌وگو و تبادل تجربه و فرصت‌های فراوانی برای همکاری میان دو طرف وجود دارد».شیخ‌حسنی با اشاره به اینکه «ایران یکی از کشورهایی است که با کوبا کمیسیون مشترک اقتصادی دارد و شانزدهمین نشست این کمیسیون اوایل سال آتی میلادی برگزار خواهد شد»، گفت: در سفر روحانی رایزنی‌هایی برای تمهید زمینه‌های برگزاری این کمیسیون مشترک، انجام شد. گفتنی است وزیر بهداشت کشورمان که در این سفر روحانی را همراهی می‌کرد، از طرف ایران ریاست کمیسیون مشترک مذکور را بر عهده خواهد داشت.
سفیر کشورمان در کوبا همچنین خبر داد ادامه رایزنی‌ها میان دو طرف برای تقویت همکاری‌های بانکی، در دستور کار مسئولان ذی‌ربط است تا چارچوب منسجمی برای گسترش مناسبات مالی و تجاری فراهم شود.
پیشینه روابط سیاسی با کوبا
توسعه روابط سیاسی ایران و کوبا در ماه‌های اخیر و دولت یازدهم با جدیت پیگیری می‌شود؛ اما توجه و تمایل دو کشور برای افزایش مناسبات، موضوع تازه‌ای نیست و در سی‌ و چند سال گذشته همواره در دستور کار بوده است. ایران و کوبا در دوران پهلوی نیز با هم روابط سیاسی داشتند و تعلیق مقطعی این روابط با پیروزی انقلاب اسلامی و حمایت کوبا از آرمان‌های انقلاب پایان یافت. روابط سیاسی دو کشور از 1385 از سرگرفته شد و ایران در سال 1361، سفارت خود را در هاوانا افتتاح کرد. از آن زمان تاکنون، سه رئیس‌جمهور ایرانی به کوبا سفر کرده و یک‌بار نیز فیدل کاسترو به تهران آمده است. رئیس دولت اصلاحات، اولین رئیس‌جمهور ایرانی بود که در سال 1379 برای شرکت در چهاردهمین نشست سران عدم‌تعهد به هاوانا رفت. ازآنجاکه هر رفتی یک آمدی دارد، فیدل کاسترو نیز در اردیبهشت سال 1380 به تهران آمد. محمود احمدی‌نژاد نیز در هشت سال ریاست‌جمهوری خود، دو بار (سال1386 برای شرکت در نشست سران عدم‌تعهد در هاوانا و سال 1390 در چارچوب سفری دوجانبه) به کوبا رفت. برای تحکیم روابط و همکاری‌ها، در این سال‌ها هیأت‌هایی در سطوح مختلف پارلمانی، سیاسی، اقتصادی، هنری و فرهنگی نیز بین دو کشور مبادله و رایزنی‌هایی نیز بین وزرای خارجه دو کشور در مجامع مختلف از جمله سازمان ملل انجام شده است. در این راستا معاونان وزارت خارجه دو کشور هر شش ماه یک بار ملاقات دارند.
مناسبات اقتصادی ایران و کوبا
ایران و کوبا هیچ‌وقت از توسعه مناسبات اقتصادی خود غافل نبوده‌اند. براساس آخرین آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران در سال 93 واردات ما از کوبا به ارزش 393.562 دلار و صادرات ما به این کشور 2.108.400 دلار بوده است. در سال‌های 1370 و 1380 کوبا از تأمین‌‌کنندگان شکر ایران بود. علاوه بر این داروسازی و بیوتکنولوژی از مهم‌ترین زمینه‌های همکاری دو کشور است. در این راستا، از سال 1374 همکاری انستیتو پاستور ایران با طرف کوبایی، برای انتقال فناوری ساخت واکسن به ایران از جمله هپاتیت ب و آموزش‌های متخصصان داخلی آغاز شد و کماکان این همکاری در جریان است. براساس قرارداد دیگری که در سال 1376 به امضا رسید، کوبا دانش فنی ساخت سه داروی دیگر را در اختیار ایران قرار داد. در سال 1385 بانک توسعه صادرات ایران، یک خط اعتباری 200میلیون‌یورویی به کوبا اختصاص داد که می‌تواند تا 500 ‌میلیون یورو افزایش یابد. از جمله قراردادهای مهم صنعتی بین دو کشور نیز می‌توان به قرارداد ساخت 550 واگن مسافری برای کوبا، بازسازی کارخانه یخچال‌سازی در کوبا و کمک توسعه‌ای کشورمان برای تأمین آب شرب و بازسازی شبکه آبرسانی در چند شهر کوبا اشاره کرد.
از دیگر توافقات دو طرف می‌توان به یادداشت تفاهم همکاری‌های رسانه‌ای، توافق‌نامه همکاری بیمه‌ای، موافقت‌نامه تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری متقابل، یادداشت تفاهم همکاری در تأسیسات آبی، یادداشت تفاهم همکاری‌های بهداشتی و همچنین یادداشت تفاهم کمک‌توسعه‌ای اشاره کرد. با همه اینها مناسبات اقتصادی ایران و کوبا نیز سال‌های اخیر و به‌خاطر تحریم‌های اقتصادی کاهش نسبی داشت. به‌همین‌خاطر است که فضای پسابرجام و لغو تحریم‌ها علیه ایران فرصت خوبی برای توسعه این همکاری‌ها به شمار می‌رود و مقامات دو کشور در تلاش‌ هستند این فرصت را از دست ندهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.