روحاني:
مذاكره بهترين راهحل منازعه
شرق: رياست دورهاي ايران بر جنبش عدم تعهد ديروز پايان يافت و حجتالاسلام حسن روحانی، رئيسجمهوري كشورمان در ونزوئلا مسئوليت خود را به نیکلاس مادورو، همتاي خود، واگذار كرد. او نخستين سخنران هفدهمين نشست سران جنبش تعهد بود و گزارش عملكرد ايران در چهار سال گذشته را ارائه كرد. روحاني با اشاره به دوره چهارساله رياست ايران گفت كه ما از همه امکانات و توان خود و ظرفیتهای جنبش برای اهداف عالیه اين جنبش و افزایش کارایی مجموعه نهادهای وابسته، استفاده كردهايم. به گفته روحاني در این دوره، دفتر هماهنگی، ترویکای جنبش، گروههای کاری آن در سازمان ملل و فراکسیونهای آن در شورای امنیت و تحکیم صلح، بیش از 460 نشست در نیویورک برگزار کردند. دیگر نهادها و برنامههای سازمان ملل در ژنو، وین، لاهه و یونسکو نیز شاهد فعالیت جدی جنبش بودهاند. اعلام مواضع روشن غیرمتعهدها درباره مسائل مهم جهانی، مانند خلع سلاح، اصلاح ساختار سازمان ملل، حفظ صلح و حقوق بشر، محصول این رایزنیها و نشستها بوده است.
اوضاع نگرانكننده نظام بينالملل
اصليترين محور سخنان او مبارزه با تروريسم و افراطيگري در منطقه از طريق يافتن راهحلهاي مسالمتآميزي كه كمترين آسيب را به مردم بيگناه بزند، بود. او با اشاره به اينكه هفدهمين نشست غيرمتعهدها در شرايطي برگزار میشود که صلح در تمامی ابعاد آن در سرتاسر جهان در معرض خطر و تهدید قرار گرفته است، گفت: «اعضای جنبش در مقطع کنونی بیش از هر زمان دیگری نیازمند همبستگی، همگرایی و هماهنگی هستند». او تأکید كرد: «واقعیت این است که ما به عنوان مجموعهای که حدود دوسوم اعضای سازمان ملل متحد را تشکیل میدهیم، بخش انکارناپذیری از راهحلها، برای چالشهای جهان امروزی هستیم».رئيسجمهوری كشورمان آنچه را در نظام بینالملل معاصر میگذرد، نگرانکننده توصيف كرد و گفت: «در مناسبات جهانی امروز، تمایلات هژمونیک و سلطهطلبی، واقعیتی انکارناپدیر است. گرایش به قطببندیهای نظامی، همچنان در ذهنیت و رفتار برخی از بازیگران غلبه دارد. رقابتهای تسلیحاتی، راهاندازی جنگها و تشدید منازعات، افزایش خشونت و مداخله در امور داخلی کشورهای درحال توسعه به وسیله صاحبان قدرت و ثروت، به صورت پیدا و پنهان، بخشهایی از مجموعه رفتارهایی است که جز با
«منطق سلطهطلبی» نمیتوان آن را تفسیر کرد».
ايران نخستين حامي مردم سوريه
رئيسجمهوري كشورمان با اشاره به شعار «نه شرقي نه غربي» كه از ابتداي انقلاب به آن توجه شده و با روح جنبش عدم تعهد همخواني دارد، تأکید كرد: «دفاع ما از جنبشهای حقطلبانه جهان، بههیچوجه، به مفهوم تقابل با ارزشهای مقبول و مشروع انسانی و به معنای مداخله در امور داخلی دیگران نیست. برعکس، نظریه گفتمانیِ ایران علیه سلطهگری و جهانآشوبی، به همان اندازه که ریشه در آرمانهای دینی دارد، از پیشرفتهای فکری نوین و ادبیات آزادیخواهی جهانی و اصول منشور ملل متحد نیز برخوردار است. آرمانهایی نظیر استقلال، آزادی، جمهوریت، مردمسالاری و حق تعیین دموکراتیک سرنوشت در پای صندوقهای رأی، به همان اندازه که دینی و ملی است، سرشتی جهانی دارد».او در ادامه به حوادث ناگواری كه در سالهاي اخير مردم سوریه، یمن، عراق و لیبی را آزرده است، پرداخت و گفت: «در همان حالی که شماری از کشورهای غیرمسئول در خاورمیانه و غرب، سرگرم تجهیز و آموزش تروریستهای تکفیری بودند، ما در کنار ملت و دولت عراق و سوریه در برابر یکی از جنایتکارترین گروههای تروریستی، ایستادیم. دستان آلوده به خون این گروهها و حامیان مالی و تسلیحاتی آنها، هرگز پاک نخواهد شد.
تنها پس از سرایت حملات خشونتبار این گروهها به خارج از سوریه بود که کشورهای حامی تروریسم تکفیری، با اکراه، به تشکیل ائتلافی ناکارآمد علیه تروریسم روی آوردند».روحاني همچنين به ضرورت غافلنشدن از موضوع اعاده حقوق زيرپاگذاشتهشده ملت فلسطين اشاره كرد و گفت: «قدرتهای بزرگ نهتنها کمکی به رفع این آلام نکردهاند؛ بلکه سهم بسزایی در استمرار فقر، خشونت،کشتار، جنگ و آوارگی میلیونها نفر در کشورهای درحال توسعه دارند. تمام این رویدادها، شاهدی است بر اینکه نباید برای کسب امنیت، توسعه و پیشرفت به قدرتهای بزرگ امید بست. متأسفانه معدودی از کشورهای عضو نیز با زیرپاگذاشتن اصول اولیه این جنبش و حمایت از تروریستها، در برهمزدن آرامش و مداخله در امور داخلی دیگر اعضا نقش دارند».او با تأکید بر اينكه نتیجه این سیاستهای غلط، چیزی جز نابودی و بدنامی تاریخی برای این کشورها و گروههای تروریستی حمایتشده آنان نيست، گفت: «قدرتهای مداخلهکننده و تجاوزگر، نهایتا راهی جز تسلیمشدن در مقابل خواست مردم نخواهند داشت».رئيسجمهوري كشورمان با اشاره به پيشنهاد «جهان علیه خشونت و افراطگرایی» و لزوم ايجاد «جبهه متحد مبارزه با
افراطگرایی و خشونت» كه از سوي ايران طرح شده است، گفت: «جنبش عدم تعهد ظرفیت بالایی برای پیشبرد این ایدهها در چارچوب سازمان ملل متحد دارد».روحاني با اشاره به اينكه «رژیم صهیونیستی تلاش دارد با طراحی و بهرهگیری از تحولات جاری در خاورمیانه بهویژه ظهور و گسترش گروههای تروریستی و افراطی همانند داعش، جنایات خود علیه ملت مظلوم فلسطین و دیگر ملتهای منطقه را تحتالشعاع قرار دهد»، گفت: «ما دفاع از فلسطین را تحت تأثیر تحولات زودگذر و حتی برخی سیاستهای غلط قرار ندادهایم و مفتخریم که ملت و دولت ایران همواره و تحت هر شرایطی در کنار مردم مظلوم و مقاوم فلسطین ایستاده است».
برجام سرآغاز همكاريهاي دوجانبه
روحاني در بخشي از سخنان خود به گفتوگوهاي ايران و اعضاي 1+5 پرداخت و به نقش حمايتهاي جنبش عدمتعهد از ايران اشاره كرد. او سیاست خارجی ایران را مبتنی بر تعامل و گفتوگو تعريف كرد و گفت: «باوجود اقدامات خصمانه و فشارهای گسترده سیاسی و اقتصادی علیه کشورِ من، به بهانه موضوع هستهای، ایران از همان ابتدا بر گفتوگوهای سازنده تأکید میکردو گفتوگوهای میان ایران و گروه موسوم به 1+5 به «برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام) منجر شد».او با تأکید بر اينكه «توافق هستهای ایران و طرفهای مقابل از زوایای مختلف حائز اهمیت است»، گفت: «مزایا و منافع شناسایی و تحققِ حقوق هستهای، محدود به کشور ایران نیست، بلکه مقاومت ملت ایران در قبال این فشارها باعث جلوگیری از ایجاد یک رویه خطرناک، در عرصه بینالمللی، برای محرومکردن ملتهای دیگر از حقوق اساسی و مشروع آنها در عرصه فعالیتهای صلحآمیز هستهای شد».روحاني نتیجه سازنده این مذاکرات را مؤید این واقعیت دانست كه «تنها از طریق گفتوگو راهکارهای صلحآمیز و اتخاذ یک رویکرد برد - برد میتوان به بحرانهای پیچیده و طولانی پایان داد. در واقع برجام یک راهبرد و رویکرد جدید برای تعامل مثبت و
سازنده بهمنظور حلوفصل مسالمتآمیز بحرانها و چالشهاست و میتواند سرآغازی برای همکاریهای دوجانبه و چندجانبه کشورها برای پیشبرد صلح و توسعه در جهان باشد».جمهوری اسلامی ایران گفتوگو و مذاکره را بهترین راهحل منازعات جهانی و منطقهای میداند و خود در این زمینه پیشقدم بوده است. ما در سطح منطقهای نیز از هرگونه ابتکار عمل که مبتنی بر گفتوگو و مذاکره باشد برای پایانبخشیدن به اختلافهای موجود استقبال میکنیم. مشکلات منطقه خاورمیانه بهگونهای است که هیچ کشوری بهتنهایی قادر به ایجاد ثبات و امنیت پایدار در آن نیست. دستیابی به امنیت و توسعه منطقهای فقط از طریق همکاری و مشارکت جمعی همسایگان میسر است.او تأکید كرد: «ما از راهحل سیاسی برای خاتمهبخشیدن به بحران در کشورهای جنگزده منطقه، استقبال میکنیم» و «گفتوگوهای ملی باید با مشارکت گروههای ذینفع و دارای مشروعیت و بدون دخالت قدرتهای بیرونی، انجام شود و در نهایت، صندوق رأی تعیینکننده سرنوشت این کشورها باشد».روحاني خاطرنشان كرد: «همه دولتها در منطقه باید به فجایع انسانی و تخریب زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی در سراسر منطقه، از یمن تا عراق و سوریه حساس
باشند و دست از حمایت از تروریستها برای مقاصد سیاسی بردارند. هرگونه اقدام علیه تروریستها نیز باید به گونهای باشد که کمترین آسیب را برای مردم بیگناه و غیرنظامیان بههمراه داشته باشد».
شرق: رياست دورهاي ايران بر جنبش عدم تعهد ديروز پايان يافت و حجتالاسلام حسن روحانی، رئيسجمهوري كشورمان در ونزوئلا مسئوليت خود را به نیکلاس مادورو، همتاي خود، واگذار كرد. او نخستين سخنران هفدهمين نشست سران جنبش تعهد بود و گزارش عملكرد ايران در چهار سال گذشته را ارائه كرد. روحاني با اشاره به دوره چهارساله رياست ايران گفت كه ما از همه امکانات و توان خود و ظرفیتهای جنبش برای اهداف عالیه اين جنبش و افزایش کارایی مجموعه نهادهای وابسته، استفاده كردهايم. به گفته روحاني در این دوره، دفتر هماهنگی، ترویکای جنبش، گروههای کاری آن در سازمان ملل و فراکسیونهای آن در شورای امنیت و تحکیم صلح، بیش از 460 نشست در نیویورک برگزار کردند. دیگر نهادها و برنامههای سازمان ملل در ژنو، وین، لاهه و یونسکو نیز شاهد فعالیت جدی جنبش بودهاند. اعلام مواضع روشن غیرمتعهدها درباره مسائل مهم جهانی، مانند خلع سلاح، اصلاح ساختار سازمان ملل، حفظ صلح و حقوق بشر، محصول این رایزنیها و نشستها بوده است.
اوضاع نگرانكننده نظام بينالملل
اصليترين محور سخنان او مبارزه با تروريسم و افراطيگري در منطقه از طريق يافتن راهحلهاي مسالمتآميزي كه كمترين آسيب را به مردم بيگناه بزند، بود. او با اشاره به اينكه هفدهمين نشست غيرمتعهدها در شرايطي برگزار میشود که صلح در تمامی ابعاد آن در سرتاسر جهان در معرض خطر و تهدید قرار گرفته است، گفت: «اعضای جنبش در مقطع کنونی بیش از هر زمان دیگری نیازمند همبستگی، همگرایی و هماهنگی هستند». او تأکید كرد: «واقعیت این است که ما به عنوان مجموعهای که حدود دوسوم اعضای سازمان ملل متحد را تشکیل میدهیم، بخش انکارناپذیری از راهحلها، برای چالشهای جهان امروزی هستیم».رئيسجمهوری كشورمان آنچه را در نظام بینالملل معاصر میگذرد، نگرانکننده توصيف كرد و گفت: «در مناسبات جهانی امروز، تمایلات هژمونیک و سلطهطلبی، واقعیتی انکارناپدیر است. گرایش به قطببندیهای نظامی، همچنان در ذهنیت و رفتار برخی از بازیگران غلبه دارد. رقابتهای تسلیحاتی، راهاندازی جنگها و تشدید منازعات، افزایش خشونت و مداخله در امور داخلی کشورهای درحال توسعه به وسیله صاحبان قدرت و ثروت، به صورت پیدا و پنهان، بخشهایی از مجموعه رفتارهایی است که جز با
«منطق سلطهطلبی» نمیتوان آن را تفسیر کرد».
ايران نخستين حامي مردم سوريه
رئيسجمهوري كشورمان با اشاره به شعار «نه شرقي نه غربي» كه از ابتداي انقلاب به آن توجه شده و با روح جنبش عدم تعهد همخواني دارد، تأکید كرد: «دفاع ما از جنبشهای حقطلبانه جهان، بههیچوجه، به مفهوم تقابل با ارزشهای مقبول و مشروع انسانی و به معنای مداخله در امور داخلی دیگران نیست. برعکس، نظریه گفتمانیِ ایران علیه سلطهگری و جهانآشوبی، به همان اندازه که ریشه در آرمانهای دینی دارد، از پیشرفتهای فکری نوین و ادبیات آزادیخواهی جهانی و اصول منشور ملل متحد نیز برخوردار است. آرمانهایی نظیر استقلال، آزادی، جمهوریت، مردمسالاری و حق تعیین دموکراتیک سرنوشت در پای صندوقهای رأی، به همان اندازه که دینی و ملی است، سرشتی جهانی دارد».او در ادامه به حوادث ناگواری كه در سالهاي اخير مردم سوریه، یمن، عراق و لیبی را آزرده است، پرداخت و گفت: «در همان حالی که شماری از کشورهای غیرمسئول در خاورمیانه و غرب، سرگرم تجهیز و آموزش تروریستهای تکفیری بودند، ما در کنار ملت و دولت عراق و سوریه در برابر یکی از جنایتکارترین گروههای تروریستی، ایستادیم. دستان آلوده به خون این گروهها و حامیان مالی و تسلیحاتی آنها، هرگز پاک نخواهد شد.
تنها پس از سرایت حملات خشونتبار این گروهها به خارج از سوریه بود که کشورهای حامی تروریسم تکفیری، با اکراه، به تشکیل ائتلافی ناکارآمد علیه تروریسم روی آوردند».روحاني همچنين به ضرورت غافلنشدن از موضوع اعاده حقوق زيرپاگذاشتهشده ملت فلسطين اشاره كرد و گفت: «قدرتهای بزرگ نهتنها کمکی به رفع این آلام نکردهاند؛ بلکه سهم بسزایی در استمرار فقر، خشونت،کشتار، جنگ و آوارگی میلیونها نفر در کشورهای درحال توسعه دارند. تمام این رویدادها، شاهدی است بر اینکه نباید برای کسب امنیت، توسعه و پیشرفت به قدرتهای بزرگ امید بست. متأسفانه معدودی از کشورهای عضو نیز با زیرپاگذاشتن اصول اولیه این جنبش و حمایت از تروریستها، در برهمزدن آرامش و مداخله در امور داخلی دیگر اعضا نقش دارند».او با تأکید بر اينكه نتیجه این سیاستهای غلط، چیزی جز نابودی و بدنامی تاریخی برای این کشورها و گروههای تروریستی حمایتشده آنان نيست، گفت: «قدرتهای مداخلهکننده و تجاوزگر، نهایتا راهی جز تسلیمشدن در مقابل خواست مردم نخواهند داشت».رئيسجمهوري كشورمان با اشاره به پيشنهاد «جهان علیه خشونت و افراطگرایی» و لزوم ايجاد «جبهه متحد مبارزه با
افراطگرایی و خشونت» كه از سوي ايران طرح شده است، گفت: «جنبش عدم تعهد ظرفیت بالایی برای پیشبرد این ایدهها در چارچوب سازمان ملل متحد دارد».روحاني با اشاره به اينكه «رژیم صهیونیستی تلاش دارد با طراحی و بهرهگیری از تحولات جاری در خاورمیانه بهویژه ظهور و گسترش گروههای تروریستی و افراطی همانند داعش، جنایات خود علیه ملت مظلوم فلسطین و دیگر ملتهای منطقه را تحتالشعاع قرار دهد»، گفت: «ما دفاع از فلسطین را تحت تأثیر تحولات زودگذر و حتی برخی سیاستهای غلط قرار ندادهایم و مفتخریم که ملت و دولت ایران همواره و تحت هر شرایطی در کنار مردم مظلوم و مقاوم فلسطین ایستاده است».
برجام سرآغاز همكاريهاي دوجانبه
روحاني در بخشي از سخنان خود به گفتوگوهاي ايران و اعضاي 1+5 پرداخت و به نقش حمايتهاي جنبش عدمتعهد از ايران اشاره كرد. او سیاست خارجی ایران را مبتنی بر تعامل و گفتوگو تعريف كرد و گفت: «باوجود اقدامات خصمانه و فشارهای گسترده سیاسی و اقتصادی علیه کشورِ من، به بهانه موضوع هستهای، ایران از همان ابتدا بر گفتوگوهای سازنده تأکید میکردو گفتوگوهای میان ایران و گروه موسوم به 1+5 به «برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام) منجر شد».او با تأکید بر اينكه «توافق هستهای ایران و طرفهای مقابل از زوایای مختلف حائز اهمیت است»، گفت: «مزایا و منافع شناسایی و تحققِ حقوق هستهای، محدود به کشور ایران نیست، بلکه مقاومت ملت ایران در قبال این فشارها باعث جلوگیری از ایجاد یک رویه خطرناک، در عرصه بینالمللی، برای محرومکردن ملتهای دیگر از حقوق اساسی و مشروع آنها در عرصه فعالیتهای صلحآمیز هستهای شد».روحاني نتیجه سازنده این مذاکرات را مؤید این واقعیت دانست كه «تنها از طریق گفتوگو راهکارهای صلحآمیز و اتخاذ یک رویکرد برد - برد میتوان به بحرانهای پیچیده و طولانی پایان داد. در واقع برجام یک راهبرد و رویکرد جدید برای تعامل مثبت و
سازنده بهمنظور حلوفصل مسالمتآمیز بحرانها و چالشهاست و میتواند سرآغازی برای همکاریهای دوجانبه و چندجانبه کشورها برای پیشبرد صلح و توسعه در جهان باشد».جمهوری اسلامی ایران گفتوگو و مذاکره را بهترین راهحل منازعات جهانی و منطقهای میداند و خود در این زمینه پیشقدم بوده است. ما در سطح منطقهای نیز از هرگونه ابتکار عمل که مبتنی بر گفتوگو و مذاکره باشد برای پایانبخشیدن به اختلافهای موجود استقبال میکنیم. مشکلات منطقه خاورمیانه بهگونهای است که هیچ کشوری بهتنهایی قادر به ایجاد ثبات و امنیت پایدار در آن نیست. دستیابی به امنیت و توسعه منطقهای فقط از طریق همکاری و مشارکت جمعی همسایگان میسر است.او تأکید كرد: «ما از راهحل سیاسی برای خاتمهبخشیدن به بحران در کشورهای جنگزده منطقه، استقبال میکنیم» و «گفتوگوهای ملی باید با مشارکت گروههای ذینفع و دارای مشروعیت و بدون دخالت قدرتهای بیرونی، انجام شود و در نهایت، صندوق رأی تعیینکننده سرنوشت این کشورها باشد».روحاني خاطرنشان كرد: «همه دولتها در منطقه باید به فجایع انسانی و تخریب زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی در سراسر منطقه، از یمن تا عراق و سوریه حساس
باشند و دست از حمایت از تروریستها برای مقاصد سیاسی بردارند. هرگونه اقدام علیه تروریستها نیز باید به گونهای باشد که کمترین آسیب را برای مردم بیگناه و غیرنظامیان بههمراه داشته باشد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.