|

مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی در گفت‌وگو با «شرق»:

اجازه ندادیم حوادث پتروشیمی، چرخه تولید را دچار خلل کند

مهندس علی‌محمد بساق‌زاده، مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی، یکی از مدیران باسابقه صنعت پتروشیمی محسوب می‌شود که در حوزه کنترل تولید نیز سابقه طولانی دارد. بساق‌زاده در گفت‌وگو با «شرق»، علاوه بر آنکه راهکارهای جبران کمبود خوراک در صنعت پتروشیمی و جلوگیری از بروز خلل در چرخه خوراک پتروشیمی پس از حوادث اخیر در صنعت پتروشیمی را تشریح کرد، به برخی دلایل بروز این حوادث و راهکارهای جلوگیری از بروز آن نیز پرداخت. بساق‌زاده می‌گوید با اقدامات به‌هنگام، از بروز مشکل در چرخه خوراک پتروشیمی‌ها جلوگیری به عمل آمد. او همچنین با اشاره به قدیمی و فرسوده‌بودن برخی تجهیزات پتروشیمی‌ها، معتقد است صنعت پتروشیمی در دوره پسابرجام می‌تواند با گشایش‌هایی که ایجاد شده، گام‌های بلندتری در مسیر تجهیز به امکانات پیشرفته‌تر بردارد. گفت‌وگوی «شرق»را با مهندس بساق‌زاده، مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی، می‌خوانید.

‌لطفا بفرمایید بعد از حوادث و آتش‌سوزی‌های صنعت پتروشیمی برای اینکه تولید دچار چالش نشود، چه تدابیری اندیشیده شد و خوراک جایگزین‌ به چه صورت تأمین شد؟
ما تلاش کردیم تا جایی ‌که ممکن است علت حادثه مشخص شود تا راه‌اندازی مجدد را تقریبا با شناخت مناسبی انجام دهیم. سعی بر این بوده که زمان راه‌اندازی مجتمع‌ها را با امکانات و پشتیبانی مدیریتی که انجام می‌دهیم و با بهره‌گیری از امکانات و قطعاتی که نیاز دارد، حتی‌الامکان به حداقل برسانیم. همچنین سعی کردیم تولیدات این مجتمع‌ها را که وقفه‌ای در آن ایجاد شده بود، سریع جایگزین کنیم که جایگزینی از داخل بالای 90 درصد بوده و اگر امکان جایگزینی خوراک از داخل وجود نداشته و باید از خارج جایگزین می‌شد، تلاش کردیم به‌سرعت جایگزین کنیم که بازار داخلی تحت‌الشعاع قرار نگیرد.
‌ به طور مشخص درباره پارازایلین بندر امام این جایگزینی به چه صورت انجام شد؟
در رابطه با پتروشیمی بوعلی وقتی دیدیم که پارازایلین از سرویس خارج شد، سریع درخواست کردیم که پتروشیمی نوری صادراتش را تقلیل بدهد و به منطقه ویژه بندر امام‌خمینی منتقل کند تا برای پتروشیمی تندگویان مورد استفاده قرار گیرد.
یا قبلا خیلی از تقاضاهای بنزن از پتروشیمی بوعلی انجام می‌گرفت. ما به‌سرعت کشتی را بارگیری کردیم و از طریق عسلویه از پتروشیمی نوری به ماهشهر آوردیم یا مقداری بنزن مازاد در حال صادرشدن به طرف پتروشیمی اصفهان بود که گفتیم صادراتش را بیشتر به داخل بدهد یا پارازایلین صادر می‌شد که گفتیم صادرات را تقلیل بدهند و در داخل مصرف کنند یا در رابطه با واحد LB که حادثه‌ای در آن پیش‌ آمد، اولا سریع گفتیم آن خوراک‌هایی که پارافین دارند سعی کنند واحد LB که صدمه خاصی ندیده‌ استفاده کند که چهار، پنج ساعت بیشتر طول نکشید، تولید کرد و شیمیایی LB اصفهان هم که تقریبا مازاد تولیدش را صادر می‌کرد سعی کردیم طوری کنترل کنیم که در بازار داخلی عرضه بیشتر شود یا در رابطه با پتروشیمی بندر امام سریع هماهنگ کردیم که خوراک آن محصول را بدهند که به جای PVC، EDC داده شود که مشکل نداشته باشیم یا خط اتیلن غرب که مشکل پیدا کرد، احتمال دادیم که پلیمرها یک مقدار تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد چون آنها تولید نمی‌کنند، سریع از مجتمع‌های منطقه ماهشهر و عسلویه آن را تأمین کردیم که در بازار داخلی است بعد صادرات برنامه‌ریزی و سعی شد طوری کنترل شود که در هیچ‌کدام خللی ایجاد نشود. خوشبختانه در وقایع دو ماه گذشته درباره پتروشیمی، ما در بازار داخلی در کمیت مشکل نداشته‌ایم و آن را تأمین کردیم، اما ممکن است در قیمت، مقداری قیمت‌ها با نوسان جهانی دلار بالا رفته یا پایین آمده باشد که تغییراتمان بیشتر در این سمت بوده است.
‌ می‌توانیم بگوییم در چرخه خوراک هیچ مشکلی ایجاد نشده؟ یعنی آیا توانسته‌ایم آن را تأمین کنیم؟
بله، تقریبا در مجموعه‌ مجتمع‌های داخلی پتروشیمی توانسته‌ایم خوراک موردنیاز را به‌طور کامل تأمین کنیم که چرخه تولید تحت‌الشعاع قرار نگیرد.
در آینده چطور؟ فکر نمی‌کنید کمبودی داشته باشیم؟
بستگی به تولید دارد؛ یعنی اگر یک وقت خدای‌نکرده در یک واحد پتروشیمی باز هم مشکل پیش بیاید چون ممکن است تنها تولید‌کننده یک محصول باشد باید از خارج به‌سرعت آن محصول یا خوراک را وارد کنیم که در بازار داخلی مشکل ایجاد نشود. سعی کرده‌ایم تولیدات استراتژیک را تا جایی که امکان داشته باشد در هر مجتمعی به‌خوبی تعریف کنیم و با پشتوانه‌ای که از نظر عرضه و نرخ تبادلی و قیمتی در بورس وجود دارد، با هماهنگی بورس سعی کرده‌ایم اگر محصولی وارد می‌شود با توجه به هزینه‌ای که برای واردات انجام می‌شود، قیمت بورس هم طوری مشخص شود که متضرر نشود.
‌ کمی به عقب برگردیم. علت کلی بروز حوادث در پتروشیمی را چه‌چیزی می‌دانید؟
حوادث جنبه‌های مختلف فنی، امنیتی،
سایبری و ... دارند که هر یک از این جنبه‌ها از سوی بخش‌های مسئول در حال بررسی است، اما من اعتقاد دارم اگر استانداردها و دستورالعمل‌های اچ‌اس‌ای رعایت می‌شد، این حوادث رخ نمی‌داد. اجرای صحیح دستورالعمل‌های اچ‌اس‌ای و رعایت استانداردهای لازم در زمینه ایمنی و اچ‌اس‌ای از سوی مجتمع‌های مختلف درخواست همیشگی ما بوده است. نکته دیگر اینکه طراحی برخی از مجتمع‌های پتروشیمی مربوط به گذشته است که باید به‌روز شود. با توجه به فضای مناسب ایجادشده در دوره پسابرجام، از آن می‌توان به‌عنوان فرصتی مناسب برای بهره‌گیری از فناوری‌های روز دنیا در زمینه بهینه‌سازی، ایمنی و اچ‌اس‌ای در جهان استفاده کرد که با این اقدام افزون بر جلوگیری از حوادث، راندمان تولید و کیفیت محصولات افزایش می‌یابد. باید توجه داشته باشیم که هر حادثه‌ای در صنعت پتروشیمی درس و تجربه‌ای می‌شود برای جلوگیری از بروز حوادث بعدی. باید به مقوله‌های نیروی انسانی، انگیزه نیروی انسانی، بهبود فضای کسب‌وکار و شرایط محیطی بیشتر توجه شود. همان‌گونه که مشاهده می‌شود، حوادث صنعت پتروشیمی در سال جاری بعد از ظهر تابستان رخ داده‌اند که گرمای هوا بسیار شدید بوده است. باید توجه داشت که با ارتقای راندمان، درصد زیادی از حجم حوادث پتروشیمی کاسته می‌شود. حادثه همه‌جا رخ می‌دهد، همان‌طور که بروز حادثه در پالایشگاه آمریکا را شاهد بودیم، اما باید سعی کنیم با پیشگیری، آموزش، ارتقای مهارت و استانداردها، از بروز حوادث جلوگیری کنیم.

مهندس علی‌محمد بساق‌زاده، مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی، یکی از مدیران باسابقه صنعت پتروشیمی محسوب می‌شود که در حوزه کنترل تولید نیز سابقه طولانی دارد. بساق‌زاده در گفت‌وگو با «شرق»، علاوه بر آنکه راهکارهای جبران کمبود خوراک در صنعت پتروشیمی و جلوگیری از بروز خلل در چرخه خوراک پتروشیمی پس از حوادث اخیر در صنعت پتروشیمی را تشریح کرد، به برخی دلایل بروز این حوادث و راهکارهای جلوگیری از بروز آن نیز پرداخت. بساق‌زاده می‌گوید با اقدامات به‌هنگام، از بروز مشکل در چرخه خوراک پتروشیمی‌ها جلوگیری به عمل آمد. او همچنین با اشاره به قدیمی و فرسوده‌بودن برخی تجهیزات پتروشیمی‌ها، معتقد است صنعت پتروشیمی در دوره پسابرجام می‌تواند با گشایش‌هایی که ایجاد شده، گام‌های بلندتری در مسیر تجهیز به امکانات پیشرفته‌تر بردارد. گفت‌وگوی «شرق»را با مهندس بساق‌زاده، مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی، می‌خوانید.

‌لطفا بفرمایید بعد از حوادث و آتش‌سوزی‌های صنعت پتروشیمی برای اینکه تولید دچار چالش نشود، چه تدابیری اندیشیده شد و خوراک جایگزین‌ به چه صورت تأمین شد؟
ما تلاش کردیم تا جایی ‌که ممکن است علت حادثه مشخص شود تا راه‌اندازی مجدد را تقریبا با شناخت مناسبی انجام دهیم. سعی بر این بوده که زمان راه‌اندازی مجتمع‌ها را با امکانات و پشتیبانی مدیریتی که انجام می‌دهیم و با بهره‌گیری از امکانات و قطعاتی که نیاز دارد، حتی‌الامکان به حداقل برسانیم. همچنین سعی کردیم تولیدات این مجتمع‌ها را که وقفه‌ای در آن ایجاد شده بود، سریع جایگزین کنیم که جایگزینی از داخل بالای 90 درصد بوده و اگر امکان جایگزینی خوراک از داخل وجود نداشته و باید از خارج جایگزین می‌شد، تلاش کردیم به‌سرعت جایگزین کنیم که بازار داخلی تحت‌الشعاع قرار نگیرد.
‌ به طور مشخص درباره پارازایلین بندر امام این جایگزینی به چه صورت انجام شد؟
در رابطه با پتروشیمی بوعلی وقتی دیدیم که پارازایلین از سرویس خارج شد، سریع درخواست کردیم که پتروشیمی نوری صادراتش را تقلیل بدهد و به منطقه ویژه بندر امام‌خمینی منتقل کند تا برای پتروشیمی تندگویان مورد استفاده قرار گیرد.
یا قبلا خیلی از تقاضاهای بنزن از پتروشیمی بوعلی انجام می‌گرفت. ما به‌سرعت کشتی را بارگیری کردیم و از طریق عسلویه از پتروشیمی نوری به ماهشهر آوردیم یا مقداری بنزن مازاد در حال صادرشدن به طرف پتروشیمی اصفهان بود که گفتیم صادراتش را بیشتر به داخل بدهد یا پارازایلین صادر می‌شد که گفتیم صادرات را تقلیل بدهند و در داخل مصرف کنند یا در رابطه با واحد LB که حادثه‌ای در آن پیش‌ آمد، اولا سریع گفتیم آن خوراک‌هایی که پارافین دارند سعی کنند واحد LB که صدمه خاصی ندیده‌ استفاده کند که چهار، پنج ساعت بیشتر طول نکشید، تولید کرد و شیمیایی LB اصفهان هم که تقریبا مازاد تولیدش را صادر می‌کرد سعی کردیم طوری کنترل کنیم که در بازار داخلی عرضه بیشتر شود یا در رابطه با پتروشیمی بندر امام سریع هماهنگ کردیم که خوراک آن محصول را بدهند که به جای PVC، EDC داده شود که مشکل نداشته باشیم یا خط اتیلن غرب که مشکل پیدا کرد، احتمال دادیم که پلیمرها یک مقدار تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد چون آنها تولید نمی‌کنند، سریع از مجتمع‌های منطقه ماهشهر و عسلویه آن را تأمین کردیم که در بازار داخلی است بعد صادرات برنامه‌ریزی و سعی شد طوری کنترل شود که در هیچ‌کدام خللی ایجاد نشود. خوشبختانه در وقایع دو ماه گذشته درباره پتروشیمی، ما در بازار داخلی در کمیت مشکل نداشته‌ایم و آن را تأمین کردیم، اما ممکن است در قیمت، مقداری قیمت‌ها با نوسان جهانی دلار بالا رفته یا پایین آمده باشد که تغییراتمان بیشتر در این سمت بوده است.
‌ می‌توانیم بگوییم در چرخه خوراک هیچ مشکلی ایجاد نشده؟ یعنی آیا توانسته‌ایم آن را تأمین کنیم؟
بله، تقریبا در مجموعه‌ مجتمع‌های داخلی پتروشیمی توانسته‌ایم خوراک موردنیاز را به‌طور کامل تأمین کنیم که چرخه تولید تحت‌الشعاع قرار نگیرد.
در آینده چطور؟ فکر نمی‌کنید کمبودی داشته باشیم؟
بستگی به تولید دارد؛ یعنی اگر یک وقت خدای‌نکرده در یک واحد پتروشیمی باز هم مشکل پیش بیاید چون ممکن است تنها تولید‌کننده یک محصول باشد باید از خارج به‌سرعت آن محصول یا خوراک را وارد کنیم که در بازار داخلی مشکل ایجاد نشود. سعی کرده‌ایم تولیدات استراتژیک را تا جایی که امکان داشته باشد در هر مجتمعی به‌خوبی تعریف کنیم و با پشتوانه‌ای که از نظر عرضه و نرخ تبادلی و قیمتی در بورس وجود دارد، با هماهنگی بورس سعی کرده‌ایم اگر محصولی وارد می‌شود با توجه به هزینه‌ای که برای واردات انجام می‌شود، قیمت بورس هم طوری مشخص شود که متضرر نشود.
‌ کمی به عقب برگردیم. علت کلی بروز حوادث در پتروشیمی را چه‌چیزی می‌دانید؟
حوادث جنبه‌های مختلف فنی، امنیتی،
سایبری و ... دارند که هر یک از این جنبه‌ها از سوی بخش‌های مسئول در حال بررسی است، اما من اعتقاد دارم اگر استانداردها و دستورالعمل‌های اچ‌اس‌ای رعایت می‌شد، این حوادث رخ نمی‌داد. اجرای صحیح دستورالعمل‌های اچ‌اس‌ای و رعایت استانداردهای لازم در زمینه ایمنی و اچ‌اس‌ای از سوی مجتمع‌های مختلف درخواست همیشگی ما بوده است. نکته دیگر اینکه طراحی برخی از مجتمع‌های پتروشیمی مربوط به گذشته است که باید به‌روز شود. با توجه به فضای مناسب ایجادشده در دوره پسابرجام، از آن می‌توان به‌عنوان فرصتی مناسب برای بهره‌گیری از فناوری‌های روز دنیا در زمینه بهینه‌سازی، ایمنی و اچ‌اس‌ای در جهان استفاده کرد که با این اقدام افزون بر جلوگیری از حوادث، راندمان تولید و کیفیت محصولات افزایش می‌یابد. باید توجه داشته باشیم که هر حادثه‌ای در صنعت پتروشیمی درس و تجربه‌ای می‌شود برای جلوگیری از بروز حوادث بعدی. باید به مقوله‌های نیروی انسانی، انگیزه نیروی انسانی، بهبود فضای کسب‌وکار و شرایط محیطی بیشتر توجه شود. همان‌گونه که مشاهده می‌شود، حوادث صنعت پتروشیمی در سال جاری بعد از ظهر تابستان رخ داده‌اند که گرمای هوا بسیار شدید بوده است. باید توجه داشت که با ارتقای راندمان، درصد زیادی از حجم حوادث پتروشیمی کاسته می‌شود. حادثه همه‌جا رخ می‌دهد، همان‌طور که بروز حادثه در پالایشگاه آمریکا را شاهد بودیم، اما باید سعی کنیم با پیشگیری، آموزش، ارتقای مهارت و استانداردها، از بروز حوادث جلوگیری کنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.