تردیدهای ترکیه میان عربستان و ایران
آزاده بابایینژاد
در دیدار دو روز پیش «مولود چاووشاوغلو»، وزیر خارجه ترکیه، با عادل الجبیر، همتای سعودی او، دو طرف ضمن تأکید بر نقشنداشتن اسد در مرحله انتقالی قدرت از آمادگی آنکارا و ریاض برای بیرونراندن نیروهای داعش از رقه و نیز پیشمرگههای کُرد از نزدیکی مرزهای ترکیه خبر دادند. چاووشاوغلو همچنین از تأسیس شورای هماهنگی مشترک اقتصادی و دفاعی بین دو کشور سخن گفت و افزود برای پیشبرد بهتر، هشت کمیته برای تقویت روابط برپا میشود. باید گفت شناخت و پاسداری از منافع ملی، شاهبیت دیپلماسی نوین است که در سایه همین استراتژی، میتوان روابط ترکیه و عربستان را -هرچند آمیخته به دلخوریهای پیشین - روبهرشد تفسیر کرد؛ البته ترکها بهبود روابط با ریاض را مدیون سیاست ملک سلمان، پادشاه فعلی عربستان، هستند که حتی در دوران ولیعهدیاش در راستای زدودن ابرهای سیاه بر فراز روابط دوجانبه تلاش زیادی کرد و در سفر ٢٠١٣ خود به آنکارا، چندین قرارداد نظامی به امضا رساند. در همان زمان آگاهان سیاسی، پیشبینی کردند که عربستان در پی ترمیم روابطش با آنکارا، رؤیای کاستن از نقش ایران را در منطقه در سر میپروراند. روابط عربستان و ترکیه در سالهای زمامداری اردوغان در شکرابترین برهه آن نیز هیچگاه قطع نشد. حجم تجارت دو کشور تا سال گذشته در حدود هشت میلیارد دلار برآورد شده است. در همین چارچوب روزنامه النهار، چاپ لبنان، نوشت اقتصاد آنکارا به تأمین سهم خود در بازارهای پررونق عربستان و دیگر کشورهای عربی خلیج فارس نیاز دارد و این دقیقا همان هدفی است که از طریق نزدیکی با ریاض محقق میشود؛ درحالحاضر بیش از 400 شرکت عربستانی با سرمایهای بالای یک میلیارد دلار در ترکیه به فعالیت مشغولاند. در سوی دیگر، ایران قرار دارد که بنا به گفته مقامهای ترکیه حجم روابط دو کشور تا سقف سی میلیارد دلار هم پیشبینی شده است. ترکیه همچنین برای دسترسی به افغانستان و مشارکت در طرحهای بازسازی این کشور نیازمند جلب همکاری ایران است. کارشناسان، آینده روابط تجاری و اقتصادی آنکارا- کابل در سالهای آینده را روشن ارزیابی میکنند. حال باید دید ترکیه میان ایران و عربستان کدام را بر میگزیند؟
در دیدار دو روز پیش «مولود چاووشاوغلو»، وزیر خارجه ترکیه، با عادل الجبیر، همتای سعودی او، دو طرف ضمن تأکید بر نقشنداشتن اسد در مرحله انتقالی قدرت از آمادگی آنکارا و ریاض برای بیرونراندن نیروهای داعش از رقه و نیز پیشمرگههای کُرد از نزدیکی مرزهای ترکیه خبر دادند. چاووشاوغلو همچنین از تأسیس شورای هماهنگی مشترک اقتصادی و دفاعی بین دو کشور سخن گفت و افزود برای پیشبرد بهتر، هشت کمیته برای تقویت روابط برپا میشود. باید گفت شناخت و پاسداری از منافع ملی، شاهبیت دیپلماسی نوین است که در سایه همین استراتژی، میتوان روابط ترکیه و عربستان را -هرچند آمیخته به دلخوریهای پیشین - روبهرشد تفسیر کرد؛ البته ترکها بهبود روابط با ریاض را مدیون سیاست ملک سلمان، پادشاه فعلی عربستان، هستند که حتی در دوران ولیعهدیاش در راستای زدودن ابرهای سیاه بر فراز روابط دوجانبه تلاش زیادی کرد و در سفر ٢٠١٣ خود به آنکارا، چندین قرارداد نظامی به امضا رساند. در همان زمان آگاهان سیاسی، پیشبینی کردند که عربستان در پی ترمیم روابطش با آنکارا، رؤیای کاستن از نقش ایران را در منطقه در سر میپروراند. روابط عربستان و ترکیه در سالهای زمامداری اردوغان در شکرابترین برهه آن نیز هیچگاه قطع نشد. حجم تجارت دو کشور تا سال گذشته در حدود هشت میلیارد دلار برآورد شده است. در همین چارچوب روزنامه النهار، چاپ لبنان، نوشت اقتصاد آنکارا به تأمین سهم خود در بازارهای پررونق عربستان و دیگر کشورهای عربی خلیج فارس نیاز دارد و این دقیقا همان هدفی است که از طریق نزدیکی با ریاض محقق میشود؛ درحالحاضر بیش از 400 شرکت عربستانی با سرمایهای بالای یک میلیارد دلار در ترکیه به فعالیت مشغولاند. در سوی دیگر، ایران قرار دارد که بنا به گفته مقامهای ترکیه حجم روابط دو کشور تا سقف سی میلیارد دلار هم پیشبینی شده است. ترکیه همچنین برای دسترسی به افغانستان و مشارکت در طرحهای بازسازی این کشور نیازمند جلب همکاری ایران است. کارشناسان، آینده روابط تجاری و اقتصادی آنکارا- کابل در سالهای آینده را روشن ارزیابی میکنند. حال باید دید ترکیه میان ایران و عربستان کدام را بر میگزیند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.