|

سیب سرخ برجام در دست ناتوان سیستم بانکی

عبدالرضا احمدی. کارشناس اقتصادی

ظاهرا بانک‌ها قصد ندارند دل به سیاست‌های گشایش اقتصادی دولت دهند. قطعا خوشایند آن است که به شغل بنگاه‌داری خود با سپرده‌های مردم مشغول باشند و سودی را که در ازای بی‌تحرک‌ماندن چرخ‌های تولید حاصل شده است، به نام تسهیلات، گران به مردم بفروشند.
ساز ناکوک سیستم بانکی در برابر کاهش نرخ سود سپرده‌ها و تسهیلات تنها میوه کال این سبد نیست؛ بلکه مشکلاتی نظیر فرسودگی سخت‌افزاری و فقر نرم‌افزاری نیز اجرای سوییفت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رهاوردهای رفع تحریم را با مشکل روبه‌رو کرده و به‌ واسطه این حلقه مفقوده حضور سرمایه‌گذاران خارجی، پیوستن به تجارت جهانی و حضور بانک‌های خارجی با چالش بزرگی مواجه است. بانک‌ها همواره به‌عنوان ویترین تولید و پویایی اقتصاد کشور به شمار می‌روند و نا‌کارایی و چابک‌نبودن آن راه تمام ارکان اقتصادی را برای رشد و توسعه ناهموار می‌کند‌. در زمانی که رانت، فساد و انحصار‌طلبی‌ها سبب کاهش اعتماد عمومی به سیستم بانکی شده و تأثیر آن به‌قدری در اقتصاد محسوس است که سیاست‌های مدبرانه اقتصادی دولت را در عمل فلج کرده است، باید با اعمال اقدام‌های تنبیهی بانک‌ها را نسبت به کوتاهی خود هوشیار کرد.
زمانی هدف آن بود که بانک‌های خصوصی با ایجاد رقابت، سیستم رنگ‌ورو‌رفته بانکی را از خواب بیدار کنند و تحرک اقتصادی را به دنبال داشته باشند؛ ولی امروز همین بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری، عمده مشکلات بر سر راه خروج از رکود هستند؛ در‌حالی‌که در انتظار تأسیس و حضور بانک‌های خارجی و چندملیتی هستیم و باید نگران بر‌طرف‌شدن ضعف نظام بانکی و مطابق‌نبودن اهداف این سیستم با اقتصاد کلان جامعه بود. تکلیف بانک‌ها به رعایت قوانین و دستورالعمل‌ها از یک‌ سو و الزام آنها به خروج از بنگاه‌داری باید به طور جدّ از سوی سیستم‌های نظارتی پیگیری شود. دور از ذهن نیست که موضوع ترمیم تیم اقتصادی دولت نیز به دلیل کندی نظام بانکی در اذهان عمومی رسوخ کند و از سوی جناحی خاص به‌عنوان مطالبه عمومی جامعه تلقی شود. دولت باید الزام‌هایی را برای همراه‌سازی سیستم بانکی با سیاست‌های اقتصادی اجرا کند.

ظاهرا بانک‌ها قصد ندارند دل به سیاست‌های گشایش اقتصادی دولت دهند. قطعا خوشایند آن است که به شغل بنگاه‌داری خود با سپرده‌های مردم مشغول باشند و سودی را که در ازای بی‌تحرک‌ماندن چرخ‌های تولید حاصل شده است، به نام تسهیلات، گران به مردم بفروشند.
ساز ناکوک سیستم بانکی در برابر کاهش نرخ سود سپرده‌ها و تسهیلات تنها میوه کال این سبد نیست؛ بلکه مشکلاتی نظیر فرسودگی سخت‌افزاری و فقر نرم‌افزاری نیز اجرای سوییفت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رهاوردهای رفع تحریم را با مشکل روبه‌رو کرده و به‌ واسطه این حلقه مفقوده حضور سرمایه‌گذاران خارجی، پیوستن به تجارت جهانی و حضور بانک‌های خارجی با چالش بزرگی مواجه است. بانک‌ها همواره به‌عنوان ویترین تولید و پویایی اقتصاد کشور به شمار می‌روند و نا‌کارایی و چابک‌نبودن آن راه تمام ارکان اقتصادی را برای رشد و توسعه ناهموار می‌کند‌. در زمانی که رانت، فساد و انحصار‌طلبی‌ها سبب کاهش اعتماد عمومی به سیستم بانکی شده و تأثیر آن به‌قدری در اقتصاد محسوس است که سیاست‌های مدبرانه اقتصادی دولت را در عمل فلج کرده است، باید با اعمال اقدام‌های تنبیهی بانک‌ها را نسبت به کوتاهی خود هوشیار کرد.
زمانی هدف آن بود که بانک‌های خصوصی با ایجاد رقابت، سیستم رنگ‌ورو‌رفته بانکی را از خواب بیدار کنند و تحرک اقتصادی را به دنبال داشته باشند؛ ولی امروز همین بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری، عمده مشکلات بر سر راه خروج از رکود هستند؛ در‌حالی‌که در انتظار تأسیس و حضور بانک‌های خارجی و چندملیتی هستیم و باید نگران بر‌طرف‌شدن ضعف نظام بانکی و مطابق‌نبودن اهداف این سیستم با اقتصاد کلان جامعه بود. تکلیف بانک‌ها به رعایت قوانین و دستورالعمل‌ها از یک‌ سو و الزام آنها به خروج از بنگاه‌داری باید به طور جدّ از سوی سیستم‌های نظارتی پیگیری شود. دور از ذهن نیست که موضوع ترمیم تیم اقتصادی دولت نیز به دلیل کندی نظام بانکی در اذهان عمومی رسوخ کند و از سوی جناحی خاص به‌عنوان مطالبه عمومی جامعه تلقی شود. دولت باید الزام‌هایی را برای همراه‌سازی سیستم بانکی با سیاست‌های اقتصادی اجرا کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.