|

روايت جديد فرمانده سابق

چرا رضايي از سپاه رفت؟ چرا برگشت؟

محسن رضايي، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، در جمع دانشجویان بسیجی استان فارس گفته است: «دلیل خروجم از سپاه، احساس خطر در عرصه اقتصاد بود اما دو سال پیش با دیدن تهدیدات منطقه‌ای ازجمله در سوریه و پیشروی‌های داعش از مقام معظم رهبری کسب اجازه کردم که با این لباس در سال‌های آخر عمرم در کنار آقا باشم». فرمانده سابق جنگ هشت‌ساله كه اخيرا براي تدريس در دانشگاه امام حسين به سپاه بازگشته و گاه‌گداري لباس نظامي هم بر تن مي‌كند، تا پيش از اين علت خروجش از سپاه در سال ٧٦ را «كارهاي فرهنگي» عنوان كرده بود. او گفته بود دغدغه‌های بیرون سپاه، روح و روانش را آزار می‌دهد. گفته بود کارش در سپاه تمام شده است و می‌خواهد کار فرهنگی کند؛ اما دو سال گذشته كه دوباره به سپاه بازگشت گفت: «فعلا مقرر شده که تجاربم را به همه نسل‌های آینده سپاه منتقل کنم و به آنها مشورت دهم و هیچ‌ چیز دیگری مطرح نیست».
مردم يا جنگ‌افزار
تصويري كه محسن رضايي از خود به يادگار گذاشته ابتدا يك چهره نظامي و بعد سياسي- اقتصادي است. شايد از همين‌روست كه بعد از نزديك به 19 سال خروجش از سپاه به هواي كارهاي فرهنگي و مرور كارنامه خود به اين نتيجه رسيده است كه او براي دغدغه‌هاي اقتصادي از سپاه خارج شده نه سياسي. او كه دكتراي اقتصاد دارد اين سال‌ها به قول خودش هم از سوي اصلاح‌طلب‌ها مورد انتقاد بوده و هم اصولگرايان؛ «در دوران اصلاح‌طلبان می‌گویند چرا جنگ بعد از فتح خرمشهر ادامه یافت؟ و در دوران اصولگرایان گفته می‌شود: چرا به امام، جام زهر دادند؟ آنها نمی‌دانند که با این‌گونه اظهارات، موفق‌ترین نبرد ایران در ۳۰۰ سال اخیر را زیر سؤال می‌برند؟». یک‌بار دیگر هم گفته بود: «این روز‌ها یک عده لیبرال می‌گویند چرا جنگ بعد از فتح خرمشهر ادامه پیدا کرد، یا یک عده انقلابی دوآتشه می‌گویند چرا اجازه دادید امام جام زهر بنوشد؛ به اینها باید بگوییم شما کجا بودید که در جبهه حضور پیدا نکردید؟». محسن رضایی سال ٥٩ و هنگامی که عضو شورای فرماندهی سپاه بود گفته بود: «می‌خواهیم مستقل باشیم، نمی‌خواهیم سلاح‌های پیچیده بخریم و باید روی مردم تکیه کنیم»؛ اما در سال ٦٧ با ارسال نامه‌ای به امام پیروزی در جنگ و عملیات آفندی را منوط به دستیابی به سخت‌افزارهای نظامی دانسته بود. رضایی بعدا گفت: «این نامه را برای هاشمی نوشته بودم، در‌حالی‌که هاشمی چون از طرف امام مسئولیت داشت همه‌جا عنوان می‌کند نامه را برای امام نوشتم». او بعدا هم گفت: «من در هیچ نامه‌ای از امام تقاضای کمک نکردم. بحث کمبود امکانات و نیرو یک واقعیت بود؛ اما دوستان سیاسی پاتک می‌زدند و می‌گفتند می‌خواهیم سپاه را گسترش بدهیم. می‌گفتند روزی که خرمشهر را گرفتید این مقدار امکانات نداشتید که اکنون برای گرفتن بصره چند‌برابر می‌خواهید». او در گفت‌وگویی، طولانی‌شدن جنگ را ناشی از استراتژی ناموفق مسئولان دانسته و گفته بود: «دوستان به شعار جنگ جنگ تا پیروزی و سقوط صدام اعتقاد نداشتند. دلسوزی مسئولان، جنگ را شش‌سال طول داد در‌حالی‌که قرار بود سه، چهار ماه بعد از فتح خرمشهر با یک عملیات، جنگ تمام شود. اگر برای سقوط صدام برنامه‌ریزی می‌کردیم شاید جنگ زودتر تمام می‌شد».
4 بار ناكامي
فرمانده سابق جنگ كه تصور می‌کرد در فرماندهي كشور هم اقبال دارد تاكنون در چهار كارزار انتخاباتي وارد شده است و در همگي ناكام مانده است. در انتخابات مجلس ششم از تهران نامزد شد ولي فهرست اصلاح‌طلبان رأي آورد. سال ٨٤ هم بعد از تأیید صلاحیت در انتخابات ریاست‌جمهوری انصراف داد. نظرسنجی «ایرنا» در سال ٨٤ میزان رأی «رضایی» را 4.7 درصد و «قالیباف» را ١٦.٥ درصد اعلام کرده بود. مشخصا اقبال به فرمانده زیردست که چند سالی هم سکان نیروی انتظامی را در دست داشت، بیش از فرمانده كل سپاه در جنگ بود. در انتخابات 88 و92 هم نتوانست برنده شود و به ترتيب سوم و چهارم شد. رضایی در عرصه سیاست هم فرماندهي تنها بود. سال ٨٨ درحالی‌که همه اصولگرایان معتقد به ادامه ریاست «احمدی‌نژاد» بر دولت بودند و گزینه دیگری برای انتخابات رو نکردند، فرمانده باز به میدان آمد. مشخص بود که در طیف اصولگرایی شانس چندانی ندارد. آن سال رضایی، احتمالا فکر کرد که گذشت چهار‌ سال کافی است تا این اقبال گسترده مردمی به او رخ نماید. او این‌بار از پیشینه نظامی‌اش فاصله گرفت و در آستانه انتخابات ٨٨ گفت: «نمی‌خواهم کشور را با عقاید نظامی‌گری اداره کنم». بعد هم تأکید کرد: «وزارت فرهنگ را باید از دست امنیتی‌ها خارج کرده و به اهالی فرهنگ بدهیم». در جریان مناظره‌های ریاست‌جمهوری هم «رضایی» با ورود به مستندات اقتصادی، رفتار دولت را به نقد کشید. «منحنی فلاکت» را در برابر «احمدی‌نژاد» گذاشت و نسبت به عواقب رفتارهای اقتصادی دولت او هشدار داد. گفته شد مناظره او با احمدی‌نژاد با توسل به نگاه کارشناسی و به مدد آمار مستند، یکی از بهترین مناظره‌ها در برابر احمدی‌نژاد بوده است. او اخیرا گفته است: «مردم به نتیجه انتخابات معترض بودند و اعتراض آنها از نوع اجتماعی بود، نه سیاسی و در‌حالی‌که می‌توانست مسالمت‌آمیز ادامه یابد و ختم شود اما به علت ضعف مدیریت به فتنه تبدیل شد. اگر در آن زمان افکار عمومی دچار تشویش شده بود و اگر دولت در آن زمان اجازه شمارش آرا را می‌داد، هیچ موقع تظاهرات به نابهنجاری کشیده نمی‌شد». او اخیرا در دانشگاه تربیت‌مدرس در پاسخ به پرسشی درباره موسوی و کروبی گفته است:
«معتقدم که قصاص قبل از جنایت صحیح نیست. آنها امروز زندانی هستند و من علاقه ندارم وارد این مقولات شوم». اگرچه پیش‌تر گفته بود: «آن دو را عمله آمریکا می‌دانم و در ٢٥ بهمن ٨٩ اعلام کردم اگر این دو نفر از مردم عذرخواهی نکنند مردم می‌توانند آنها را دستگیر کنند». بار آخري كه نامزد شد باز بر همان ايده‌هاي اقتصادي خود در مناظره‌ها تكيه كرد. در يكي از مناظره‌هاي انتخابات سال 92 با نشان‌دادن يك اسكناس هزارتوماني به كاهش ارزش پول ملي اشاره كرد و خطاب به رقبايش گفت: «آقايان به اقتصاد توجه كنيد؛ هزار تومان امروز برابر 300 تومان گذشته است». همين‌طور كنايه او به اعضای ائتلاف سه‌نفره اصولگرايان در يكي از آن مناظره‌ها هم جالب بود. زماني كه او با تعجب گفت: «آقای حداد، قالیباف و ولایتی مگر ائتلاف تشکیل ندادید، از این اختلاف نظر پیداست که اختلافشان جدی است».

محسن رضايي، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، در جمع دانشجویان بسیجی استان فارس گفته است: «دلیل خروجم از سپاه، احساس خطر در عرصه اقتصاد بود اما دو سال پیش با دیدن تهدیدات منطقه‌ای ازجمله در سوریه و پیشروی‌های داعش از مقام معظم رهبری کسب اجازه کردم که با این لباس در سال‌های آخر عمرم در کنار آقا باشم». فرمانده سابق جنگ هشت‌ساله كه اخيرا براي تدريس در دانشگاه امام حسين به سپاه بازگشته و گاه‌گداري لباس نظامي هم بر تن مي‌كند، تا پيش از اين علت خروجش از سپاه در سال ٧٦ را «كارهاي فرهنگي» عنوان كرده بود. او گفته بود دغدغه‌های بیرون سپاه، روح و روانش را آزار می‌دهد. گفته بود کارش در سپاه تمام شده است و می‌خواهد کار فرهنگی کند؛ اما دو سال گذشته كه دوباره به سپاه بازگشت گفت: «فعلا مقرر شده که تجاربم را به همه نسل‌های آینده سپاه منتقل کنم و به آنها مشورت دهم و هیچ‌ چیز دیگری مطرح نیست».
مردم يا جنگ‌افزار
تصويري كه محسن رضايي از خود به يادگار گذاشته ابتدا يك چهره نظامي و بعد سياسي- اقتصادي است. شايد از همين‌روست كه بعد از نزديك به 19 سال خروجش از سپاه به هواي كارهاي فرهنگي و مرور كارنامه خود به اين نتيجه رسيده است كه او براي دغدغه‌هاي اقتصادي از سپاه خارج شده نه سياسي. او كه دكتراي اقتصاد دارد اين سال‌ها به قول خودش هم از سوي اصلاح‌طلب‌ها مورد انتقاد بوده و هم اصولگرايان؛ «در دوران اصلاح‌طلبان می‌گویند چرا جنگ بعد از فتح خرمشهر ادامه یافت؟ و در دوران اصولگرایان گفته می‌شود: چرا به امام، جام زهر دادند؟ آنها نمی‌دانند که با این‌گونه اظهارات، موفق‌ترین نبرد ایران در ۳۰۰ سال اخیر را زیر سؤال می‌برند؟». یک‌بار دیگر هم گفته بود: «این روز‌ها یک عده لیبرال می‌گویند چرا جنگ بعد از فتح خرمشهر ادامه پیدا کرد، یا یک عده انقلابی دوآتشه می‌گویند چرا اجازه دادید امام جام زهر بنوشد؛ به اینها باید بگوییم شما کجا بودید که در جبهه حضور پیدا نکردید؟». محسن رضایی سال ٥٩ و هنگامی که عضو شورای فرماندهی سپاه بود گفته بود: «می‌خواهیم مستقل باشیم، نمی‌خواهیم سلاح‌های پیچیده بخریم و باید روی مردم تکیه کنیم»؛ اما در سال ٦٧ با ارسال نامه‌ای به امام پیروزی در جنگ و عملیات آفندی را منوط به دستیابی به سخت‌افزارهای نظامی دانسته بود. رضایی بعدا گفت: «این نامه را برای هاشمی نوشته بودم، در‌حالی‌که هاشمی چون از طرف امام مسئولیت داشت همه‌جا عنوان می‌کند نامه را برای امام نوشتم». او بعدا هم گفت: «من در هیچ نامه‌ای از امام تقاضای کمک نکردم. بحث کمبود امکانات و نیرو یک واقعیت بود؛ اما دوستان سیاسی پاتک می‌زدند و می‌گفتند می‌خواهیم سپاه را گسترش بدهیم. می‌گفتند روزی که خرمشهر را گرفتید این مقدار امکانات نداشتید که اکنون برای گرفتن بصره چند‌برابر می‌خواهید». او در گفت‌وگویی، طولانی‌شدن جنگ را ناشی از استراتژی ناموفق مسئولان دانسته و گفته بود: «دوستان به شعار جنگ جنگ تا پیروزی و سقوط صدام اعتقاد نداشتند. دلسوزی مسئولان، جنگ را شش‌سال طول داد در‌حالی‌که قرار بود سه، چهار ماه بعد از فتح خرمشهر با یک عملیات، جنگ تمام شود. اگر برای سقوط صدام برنامه‌ریزی می‌کردیم شاید جنگ زودتر تمام می‌شد».
4 بار ناكامي
فرمانده سابق جنگ كه تصور می‌کرد در فرماندهي كشور هم اقبال دارد تاكنون در چهار كارزار انتخاباتي وارد شده است و در همگي ناكام مانده است. در انتخابات مجلس ششم از تهران نامزد شد ولي فهرست اصلاح‌طلبان رأي آورد. سال ٨٤ هم بعد از تأیید صلاحیت در انتخابات ریاست‌جمهوری انصراف داد. نظرسنجی «ایرنا» در سال ٨٤ میزان رأی «رضایی» را 4.7 درصد و «قالیباف» را ١٦.٥ درصد اعلام کرده بود. مشخصا اقبال به فرمانده زیردست که چند سالی هم سکان نیروی انتظامی را در دست داشت، بیش از فرمانده كل سپاه در جنگ بود. در انتخابات 88 و92 هم نتوانست برنده شود و به ترتيب سوم و چهارم شد. رضایی در عرصه سیاست هم فرماندهي تنها بود. سال ٨٨ درحالی‌که همه اصولگرایان معتقد به ادامه ریاست «احمدی‌نژاد» بر دولت بودند و گزینه دیگری برای انتخابات رو نکردند، فرمانده باز به میدان آمد. مشخص بود که در طیف اصولگرایی شانس چندانی ندارد. آن سال رضایی، احتمالا فکر کرد که گذشت چهار‌ سال کافی است تا این اقبال گسترده مردمی به او رخ نماید. او این‌بار از پیشینه نظامی‌اش فاصله گرفت و در آستانه انتخابات ٨٨ گفت: «نمی‌خواهم کشور را با عقاید نظامی‌گری اداره کنم». بعد هم تأکید کرد: «وزارت فرهنگ را باید از دست امنیتی‌ها خارج کرده و به اهالی فرهنگ بدهیم». در جریان مناظره‌های ریاست‌جمهوری هم «رضایی» با ورود به مستندات اقتصادی، رفتار دولت را به نقد کشید. «منحنی فلاکت» را در برابر «احمدی‌نژاد» گذاشت و نسبت به عواقب رفتارهای اقتصادی دولت او هشدار داد. گفته شد مناظره او با احمدی‌نژاد با توسل به نگاه کارشناسی و به مدد آمار مستند، یکی از بهترین مناظره‌ها در برابر احمدی‌نژاد بوده است. او اخیرا گفته است: «مردم به نتیجه انتخابات معترض بودند و اعتراض آنها از نوع اجتماعی بود، نه سیاسی و در‌حالی‌که می‌توانست مسالمت‌آمیز ادامه یابد و ختم شود اما به علت ضعف مدیریت به فتنه تبدیل شد. اگر در آن زمان افکار عمومی دچار تشویش شده بود و اگر دولت در آن زمان اجازه شمارش آرا را می‌داد، هیچ موقع تظاهرات به نابهنجاری کشیده نمی‌شد». او اخیرا در دانشگاه تربیت‌مدرس در پاسخ به پرسشی درباره موسوی و کروبی گفته است:
«معتقدم که قصاص قبل از جنایت صحیح نیست. آنها امروز زندانی هستند و من علاقه ندارم وارد این مقولات شوم». اگرچه پیش‌تر گفته بود: «آن دو را عمله آمریکا می‌دانم و در ٢٥ بهمن ٨٩ اعلام کردم اگر این دو نفر از مردم عذرخواهی نکنند مردم می‌توانند آنها را دستگیر کنند». بار آخري كه نامزد شد باز بر همان ايده‌هاي اقتصادي خود در مناظره‌ها تكيه كرد. در يكي از مناظره‌هاي انتخابات سال 92 با نشان‌دادن يك اسكناس هزارتوماني به كاهش ارزش پول ملي اشاره كرد و خطاب به رقبايش گفت: «آقايان به اقتصاد توجه كنيد؛ هزار تومان امروز برابر 300 تومان گذشته است». همين‌طور كنايه او به اعضای ائتلاف سه‌نفره اصولگرايان در يكي از آن مناظره‌ها هم جالب بود. زماني كه او با تعجب گفت: «آقای حداد، قالیباف و ولایتی مگر ائتلاف تشکیل ندادید، از این اختلاف نظر پیداست که اختلافشان جدی است».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.