کلاف تیزرها، همچنان سردرگم است
تکذیب «دادستان» خوشحالي «ایلبیگی»
بهناز شیربانی: به فاصله چند ساعت همهچیز برای برخی از سینماگرانی که نامشان در فهرست ممنوعالفعالیتها بود، تغییر کرد. جعفریدولتآبادی روز سهشنبه، دوم شهریور، در مصاحبه با خبرنگاران اعلام کرد حسب دستور قضائی بازپرس پرونده، مکاتبه اعلامی با ریاست سازمان امور سینمایی کشور صرفا ناظر به شرکتهای پخشکننده فیلمهای سینمایی بوده و هیچگونه ارتباطی با منع فعالیت هنرمندان و تهیهکنندگان فیلمهای سینمایی ندارد. دادستان تهران ضمن تکذیب خبر منع فعالیت هنرمندان و تهیهکنندگان، از رسانهها خواست در انتشار اخبار قضائی دقت لازم را به عمل آورند. حبیب ایلبیگی نیز ساعتی پس از تکذیب ممنوعالکاری سینماگران از سوی دادستان خود نیز از این تکذیبیه اعلام خوشحالی کرده و گفت: «ما خوشحالیم که این خبر را شنیدیم و از تکذیب خبر ممنوعالکاری سینماگران کشور خرسندیم. امیدواریم که این فیلمسازان به کار و فعالیت خود ادامه دهند». ایلبیگی در ادامه، تکذیب خبر از سوی دادستان را هم حاصل رایزنیهای سازمان سینمایی میداند و میگوید: «رایزنیهایی برای رفع ممنوعالکاری سینماگران شده بود که من درحالحاضر پیگیر جزئیات این خبر جدید
هستم». این در حالی است که چند ساعت پیش از صحبتهای دادستان، حبیب ایلبیگی، معاون ارزشیابی و نظارت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اعلام ممنوعالفعالیتشدن برخی از سینماگران گفت که بازپرس ویژه رسیدگیکننده به پرونده با ابلاغ ویژه رئیس قوه قضائیه نامهای را به آقای ایوبی فرستاد که در آن برخی از سینماگرانی که تیزر فیلمهایشان از ماهواره پخش شده بود، ممنوعالفعالیت شدهاند و ما تا اطلاع ثانوی از صدور مجوزهای جدید برای این افراد اعم از مجوزهای ساخت، نمایش و حتی پروانه نمایش خانگی بازداشته شدهایم».
مصطفی کیایی، علیرضا سرتیپی، عبدالله علیخانی، سیدامیر پروینحسینی و رضا میرکریمی به عنوان تهیهکنندگان فیلمهایی مانند «بارکد»، «دراکولا»، «زاپاس»، «دختر» و «آبنبات چوبی» و همچنین سه دفتر پخش سینمایی شامل فیلمیران به مدیریت علی سرتیپی، نورتابان به مدیریت محمدرضا صابری و پویافیلم به مدیریت عبدالله علیخانی ازجمله سینماگران ممنوعالفعالیت عنوان شدند. بعد از این حواشی واکنش حجتالله ایوبی، رئیس سازمان سینمایی، نیز درخورتوجه بود. او در گفتوگویی با این عنوان که حق سینمای ایران اینهمه بدگمانی و ایجاد حاشیه نیست، به طرفداری از سینماگران پرداخت و گفت: «تصمیم مقام محترم قضائی آنهم در آغاز هفته دولت و آنهم پس از اینهمه موفقیت سینماگران بسیار تأملبرانگیز است. حتما مقام محترم قضائی در انجام وظایف خود بررسیهایی را که لازم میدانست، انجام داده است؛ اما به نظر میرسد که لازم بود برای تکمیل بررسیهای بیشتر ایشان که تصمیم سنگینی را برای بهترین سینماگران کشور گرفته است، از سازمان سینمایی به عنوان یک دستگاه دولتی تخصصی نیز کسب اطلاعات بیشتری میکرد یا سینماگران را احضار و با آنها گفتوگو میکرد». اما جلسه معاون
ارزشیابی و نظارت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در پی ابلاغ حکم دادستانی با سینماگران ممنوعالفعالیت، بسیاری از اتفاقات را تغییر داد. طبق گفته ایلبیگی از میان سینماگرانی که اسمشان در این نامه بود، آقایان سرتیپی و رضا میرکریمی به دلیل مسافرت و حضور در جلسه دیگری نتوانستند در این نشست حاضر شوند؛ اما آقایان مصطفی کیایی، سیدامیر پروینحسینی، عبدالله علیخانی و محمدرضا صابری در جلسه حضور داشتند و موارد به آنها ابلاغ شد و نظراتشان را اعلام کردند. ایلبیگی تأکید کرد: «سینماگران حاضر در این نشست هرگونه همکاری با شبکه «جم» را رد کردند و معتقد بودند وقتی جرمی مرتکب نشدهاند، چرا باید محاکمه شوند و ما نیز پیرو جلسات قبلی دوباره به دوستان سینماگر عرض کردیم که همکاری با شبکههای ماهوارهای غیرقانونی است».
همه چیز سؤالبرانگیز است
علی سرتیپی ازجمله فعالترین پخشکنندگان سینمای ایران است که تا روز گذشته در زمره سینماگران ممنوعالفعالیت بود. او درباره حکمی که درباره آنها ابلاغ شده بود، گفت: «اصلا مشخص نیست ملاک چیست؟ تعدادی از سینماگران ممنوعالفعالیت میشوند و درباره تعدادی دیگر طور دیگری رفتار میشود؛ بهنوعی که انگار اصلا نیستند. مدتها قبل به محض پخش تیزر فیلمها در شبکههای ماهوارهای من در مصاحبهای به این موضوع اشاره کردم که اقدام آنها به نوعی غیرقانونی است و اصلا عملکرد این شبکهها را متوجه نمیشوم که بدون گرفتن هیچ مبلغی فیلمهای سینمای ایران را تبلیغ میکنند! دراینمیان همه چیز کمی سؤالبرانگیز است».
24، ساعت سرنوشتساز
تنها با گذشت چند ساعت از صدور حکم چند سینماگر و ممنوعالفعالیتشدن آنها، دادستانی از اساس ممنوعالفعالیتبودن آنها را تکذیب کرده است. اینکه در این چند ساعت چه صحبتهایی ردوبدل شده و چطور همه چیز تغییر کرده است، مشخص نیست. این در حالی است که تبلیغ فیلمهای سینمایی در شبکههای ماهوارهای هر بار به شکلی برای سینماگران دردسر ایجاد میکند. چند روزی است صحبتی نیز درباره پخش رایگان پخش تیزرهای فیلمهای سینمایی از شبکههای سیما مطرح شده است، با اینکه بارها بر حمایت رسانه ملی از تولیدات سینمایی تأکید شده است؛ اما عملا بالابودن تعرفههای آگهی و اعمال ممیزیهای سلیقهای عمدهترین دلیلی است که باعث شده تا سینماگران به حمایت رسانه ملی امیدی نداشته باشند و همچنان موضوع پخش تیزر فیلمهای سینمایی از شبکههای ماهوارهای و مشکلاتی که هرازچندگاهی برای سینماگران ایجاد میکند، در صدر اخبار سینمای ایران باشد.
مردم مُبلّغ فیلم ِمن هستند
فرانک آرتا: داستان ادامهدار تبلیغات فیلمهای ایرانی در شبکههای «جم»، سؤالات زیادی را مطرح میکند. بهطورمثال اینکه اصلا چه کسی یا کسانی پشت این حرکت مخرب هستند؟ قطعا کارگردانان، تهیهکنندگان و پخشکنندگانی که در داخل کشور طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران، آزادانه فیلم میسازند و آن را به نمایش میگذارند، نیک میدانند که ارتباط با شبکههای ماهوارهای منع قانونی دارد و آنقدر عاقل و بالغ هستند که به چنین حرکاتی دست نزنند ولی متأسفانه تیزرهای برخی از فیلمها مجددا در شبکههای جم پخش میشود و تبعات سوء آن هزینههایی را بر سینمای ایران تحمیل میکند. مصطفی کیایی، کارگردان و تهیهکننده فیلم «بارکد»، یکی از افرادی است که ناخواسته ممنوعالکار شده است. در اینباره با او گپ کوتاهی زدیم.
هنوز این نامه به دستم نرسیده، ولی من فقط در این مورد شنیده یا خواندهام.
واکنشتان به این نامه چیست؟
معتقدم کار عجیبی بود! چون به نظر میرسد بدون اینکه تحقیقاتی صورت بگیرد، چنین چيزی صادر شده است. بههرشکل درست است که ما در سینما فعالیت میکنیم، ولی غیر از شخصیت حقوقی، شخصیت حقیقی هم داریم. چقدر خوب میشد پیش از هر چيز، از ما دراینباره پرسیده میشد.
شما بهعنوان کارگردان فراخوانده شدید یا تهیهکننده؟
بهعنوان تهیهکننده فیلم «بارکد». من بهعنوان کسی که این فیلم را تهیه کردهام، اصلا شوقی برای تبلیغ فیلمم در شبکه «جم» را نداشته و ندارم. چون در درجه نخست چنین کاری منع قانونی دارد و من همیشه سعی کردهام به قانون تمکین کنم، ولی اگر منع قانونی نداشت حتی شاید اقدام هم میکردم!
آیا شما نسبت به پخش تیزرها اعتراض کردید؟
بله. بعد از اینکه دیدم تیزر فیلم «بارکد» از آن شبکه پخش میشود، بلافاصله اعتراض کردم که بعد پخش تمامی تیزرها قطع شد. حتی در آن یک هفته، چنین تبلیغاتی روی فروش فیلم من تأثیری نداشت. چون خوشبختانه فیلم از روز اول، فروش خوبی داشت. جالب است همان اوایل هم از سوی صداوسیما تشویق شدم، چون تیزرم از ماهواره پخش نشده بود. ضمنا من اصلا به چنین تبلیغاتی نیاز ندارم. چون مُبلغ اصلی فیلم من، مردم هستند که آنها هم دهانبهدهان درباره فیلم اطلاعرسانی میکنند و به یکدیگر خبر میدهند.
بهناز شیربانی: به فاصله چند ساعت همهچیز برای برخی از سینماگرانی که نامشان در فهرست ممنوعالفعالیتها بود، تغییر کرد. جعفریدولتآبادی روز سهشنبه، دوم شهریور، در مصاحبه با خبرنگاران اعلام کرد حسب دستور قضائی بازپرس پرونده، مکاتبه اعلامی با ریاست سازمان امور سینمایی کشور صرفا ناظر به شرکتهای پخشکننده فیلمهای سینمایی بوده و هیچگونه ارتباطی با منع فعالیت هنرمندان و تهیهکنندگان فیلمهای سینمایی ندارد. دادستان تهران ضمن تکذیب خبر منع فعالیت هنرمندان و تهیهکنندگان، از رسانهها خواست در انتشار اخبار قضائی دقت لازم را به عمل آورند. حبیب ایلبیگی نیز ساعتی پس از تکذیب ممنوعالکاری سینماگران از سوی دادستان خود نیز از این تکذیبیه اعلام خوشحالی کرده و گفت: «ما خوشحالیم که این خبر را شنیدیم و از تکذیب خبر ممنوعالکاری سینماگران کشور خرسندیم. امیدواریم که این فیلمسازان به کار و فعالیت خود ادامه دهند». ایلبیگی در ادامه، تکذیب خبر از سوی دادستان را هم حاصل رایزنیهای سازمان سینمایی میداند و میگوید: «رایزنیهایی برای رفع ممنوعالکاری سینماگران شده بود که من درحالحاضر پیگیر جزئیات این خبر جدید
هستم». این در حالی است که چند ساعت پیش از صحبتهای دادستان، حبیب ایلبیگی، معاون ارزشیابی و نظارت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اعلام ممنوعالفعالیتشدن برخی از سینماگران گفت که بازپرس ویژه رسیدگیکننده به پرونده با ابلاغ ویژه رئیس قوه قضائیه نامهای را به آقای ایوبی فرستاد که در آن برخی از سینماگرانی که تیزر فیلمهایشان از ماهواره پخش شده بود، ممنوعالفعالیت شدهاند و ما تا اطلاع ثانوی از صدور مجوزهای جدید برای این افراد اعم از مجوزهای ساخت، نمایش و حتی پروانه نمایش خانگی بازداشته شدهایم».
مصطفی کیایی، علیرضا سرتیپی، عبدالله علیخانی، سیدامیر پروینحسینی و رضا میرکریمی به عنوان تهیهکنندگان فیلمهایی مانند «بارکد»، «دراکولا»، «زاپاس»، «دختر» و «آبنبات چوبی» و همچنین سه دفتر پخش سینمایی شامل فیلمیران به مدیریت علی سرتیپی، نورتابان به مدیریت محمدرضا صابری و پویافیلم به مدیریت عبدالله علیخانی ازجمله سینماگران ممنوعالفعالیت عنوان شدند. بعد از این حواشی واکنش حجتالله ایوبی، رئیس سازمان سینمایی، نیز درخورتوجه بود. او در گفتوگویی با این عنوان که حق سینمای ایران اینهمه بدگمانی و ایجاد حاشیه نیست، به طرفداری از سینماگران پرداخت و گفت: «تصمیم مقام محترم قضائی آنهم در آغاز هفته دولت و آنهم پس از اینهمه موفقیت سینماگران بسیار تأملبرانگیز است. حتما مقام محترم قضائی در انجام وظایف خود بررسیهایی را که لازم میدانست، انجام داده است؛ اما به نظر میرسد که لازم بود برای تکمیل بررسیهای بیشتر ایشان که تصمیم سنگینی را برای بهترین سینماگران کشور گرفته است، از سازمان سینمایی به عنوان یک دستگاه دولتی تخصصی نیز کسب اطلاعات بیشتری میکرد یا سینماگران را احضار و با آنها گفتوگو میکرد». اما جلسه معاون
ارزشیابی و نظارت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در پی ابلاغ حکم دادستانی با سینماگران ممنوعالفعالیت، بسیاری از اتفاقات را تغییر داد. طبق گفته ایلبیگی از میان سینماگرانی که اسمشان در این نامه بود، آقایان سرتیپی و رضا میرکریمی به دلیل مسافرت و حضور در جلسه دیگری نتوانستند در این نشست حاضر شوند؛ اما آقایان مصطفی کیایی، سیدامیر پروینحسینی، عبدالله علیخانی و محمدرضا صابری در جلسه حضور داشتند و موارد به آنها ابلاغ شد و نظراتشان را اعلام کردند. ایلبیگی تأکید کرد: «سینماگران حاضر در این نشست هرگونه همکاری با شبکه «جم» را رد کردند و معتقد بودند وقتی جرمی مرتکب نشدهاند، چرا باید محاکمه شوند و ما نیز پیرو جلسات قبلی دوباره به دوستان سینماگر عرض کردیم که همکاری با شبکههای ماهوارهای غیرقانونی است».
همه چیز سؤالبرانگیز است
علی سرتیپی ازجمله فعالترین پخشکنندگان سینمای ایران است که تا روز گذشته در زمره سینماگران ممنوعالفعالیت بود. او درباره حکمی که درباره آنها ابلاغ شده بود، گفت: «اصلا مشخص نیست ملاک چیست؟ تعدادی از سینماگران ممنوعالفعالیت میشوند و درباره تعدادی دیگر طور دیگری رفتار میشود؛ بهنوعی که انگار اصلا نیستند. مدتها قبل به محض پخش تیزر فیلمها در شبکههای ماهوارهای من در مصاحبهای به این موضوع اشاره کردم که اقدام آنها به نوعی غیرقانونی است و اصلا عملکرد این شبکهها را متوجه نمیشوم که بدون گرفتن هیچ مبلغی فیلمهای سینمای ایران را تبلیغ میکنند! دراینمیان همه چیز کمی سؤالبرانگیز است».
24، ساعت سرنوشتساز
تنها با گذشت چند ساعت از صدور حکم چند سینماگر و ممنوعالفعالیتشدن آنها، دادستانی از اساس ممنوعالفعالیتبودن آنها را تکذیب کرده است. اینکه در این چند ساعت چه صحبتهایی ردوبدل شده و چطور همه چیز تغییر کرده است، مشخص نیست. این در حالی است که تبلیغ فیلمهای سینمایی در شبکههای ماهوارهای هر بار به شکلی برای سینماگران دردسر ایجاد میکند. چند روزی است صحبتی نیز درباره پخش رایگان پخش تیزرهای فیلمهای سینمایی از شبکههای سیما مطرح شده است، با اینکه بارها بر حمایت رسانه ملی از تولیدات سینمایی تأکید شده است؛ اما عملا بالابودن تعرفههای آگهی و اعمال ممیزیهای سلیقهای عمدهترین دلیلی است که باعث شده تا سینماگران به حمایت رسانه ملی امیدی نداشته باشند و همچنان موضوع پخش تیزر فیلمهای سینمایی از شبکههای ماهوارهای و مشکلاتی که هرازچندگاهی برای سینماگران ایجاد میکند، در صدر اخبار سینمای ایران باشد.
مردم مُبلّغ فیلم ِمن هستند
فرانک آرتا: داستان ادامهدار تبلیغات فیلمهای ایرانی در شبکههای «جم»، سؤالات زیادی را مطرح میکند. بهطورمثال اینکه اصلا چه کسی یا کسانی پشت این حرکت مخرب هستند؟ قطعا کارگردانان، تهیهکنندگان و پخشکنندگانی که در داخل کشور طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران، آزادانه فیلم میسازند و آن را به نمایش میگذارند، نیک میدانند که ارتباط با شبکههای ماهوارهای منع قانونی دارد و آنقدر عاقل و بالغ هستند که به چنین حرکاتی دست نزنند ولی متأسفانه تیزرهای برخی از فیلمها مجددا در شبکههای جم پخش میشود و تبعات سوء آن هزینههایی را بر سینمای ایران تحمیل میکند. مصطفی کیایی، کارگردان و تهیهکننده فیلم «بارکد»، یکی از افرادی است که ناخواسته ممنوعالکار شده است. در اینباره با او گپ کوتاهی زدیم.
هنوز این نامه به دستم نرسیده، ولی من فقط در این مورد شنیده یا خواندهام.
واکنشتان به این نامه چیست؟
معتقدم کار عجیبی بود! چون به نظر میرسد بدون اینکه تحقیقاتی صورت بگیرد، چنین چيزی صادر شده است. بههرشکل درست است که ما در سینما فعالیت میکنیم، ولی غیر از شخصیت حقوقی، شخصیت حقیقی هم داریم. چقدر خوب میشد پیش از هر چيز، از ما دراینباره پرسیده میشد.
شما بهعنوان کارگردان فراخوانده شدید یا تهیهکننده؟
بهعنوان تهیهکننده فیلم «بارکد». من بهعنوان کسی که این فیلم را تهیه کردهام، اصلا شوقی برای تبلیغ فیلمم در شبکه «جم» را نداشته و ندارم. چون در درجه نخست چنین کاری منع قانونی دارد و من همیشه سعی کردهام به قانون تمکین کنم، ولی اگر منع قانونی نداشت حتی شاید اقدام هم میکردم!
آیا شما نسبت به پخش تیزرها اعتراض کردید؟
بله. بعد از اینکه دیدم تیزر فیلم «بارکد» از آن شبکه پخش میشود، بلافاصله اعتراض کردم که بعد پخش تمامی تیزرها قطع شد. حتی در آن یک هفته، چنین تبلیغاتی روی فروش فیلم من تأثیری نداشت. چون خوشبختانه فیلم از روز اول، فروش خوبی داشت. جالب است همان اوایل هم از سوی صداوسیما تشویق شدم، چون تیزرم از ماهواره پخش نشده بود. ضمنا من اصلا به چنین تبلیغاتی نیاز ندارم. چون مُبلغ اصلی فیلم من، مردم هستند که آنها هم دهانبهدهان درباره فیلم اطلاعرسانی میکنند و به یکدیگر خبر میدهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.