علیرضا رحیمی: نمایندگان منتظر ارائه گزارش درباره جزئیات توافقنامه هستند
نهتنها نمایندگان عضو کمیسیونهای غیرتخصصی، بلکه حتی اعضای کمیسیون تخصصی امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم از جزئیات توافقنامه ایران و روسیه که یکی از نتایجش، حضور هواپیماهای روسی در نوژه است خبر ندارند. علیرضا رحیمی، نماینده مردم تهران و از اعضای کمیسیون امنیت ملی، درحالیکه میگوید این استفاده مغایر با قانون اساسی به نظر نمیرسد، اما تأکید دارد که باید ابعاد و جزئیات این توافقنامه به مجلس گزارش شود.
نظر شما درباره سخنان اخیر وزیر دفاع که گفته موضوع حضور هواپیماهای روسی در نوژه ارتباطی به مجلس ندارد، چیست؟
معاون وزیر دفاع حرف ایشان را اصلاح کرد و قرار است آقای دهقان یک روشنگری رسانهای هم داشته باشند، اما در نهایت فصلالخطاب ما قانون اساسی است که تصریح کرده مجلس و نمایندگان در همه حوزهها حق ورود دارند و میتوانند هم برای قانونگذاری و هم برای نظارت در همه موارد ورود کنند.
آیا درمورد حضور هواپیماهای روسی در پایگاه نوژه، شما فکر میکنید احتمال مغایرت این کار با قانون اساسی وجود دارد یا خیر؟
در اینباره احساس من این است که تخلف محرزی که بتوانیم بگوییم نقض صریح قانون اساسی است، صورت نگرفته است. این نحوه استفاده از پایگاه نوژه را ما در قالب همکاریهای نظامی دو کشور میبینیم و به نظر میرسد، دراختیارگذاشتن خاک یا اختیار پایگاه نبوده که بتوان از آن بهعنوان تعرض به استقلال کشور یاد کرد.
شما میگویید در قالب همکاری دو کشور است، اما برخی دیگر از اعضای کمیسیون میگویند که اگر چنین توافقنامهای برای همکاری وجود دارد هم باید مجلس از ابعاد و تعهدات دو طرف در این قرارداد باخبر باشد. شما اصولا میدانید که چنین توافقنامهای واقعا امضا شده یا نه و محورهای این توافقنامه چیست؟
توافقنامه همکاری نظامی مخصوصا در جهت حمایت از محور مقاومت و سوریه در قالب شکلگیری ائتلاف، رسما اعلام شده است. حتی تحویل سامانه اس- 300 هم در راستای همان توافقنامه کلی همکاریهای نظامی است، اما اینکه جزئیات و محورهای این توافق به اطلاع مجلس برسد، تاکنون چنین درخواستی از طرف مجلس ارائه نشده است.
این توافقنامهای که شما میگویید، با آن توافق چهارجانبه ایران، روسیه، عراق و سوریه متفاوت است؟ یعنی یک توافقنامه دوجانبه بین ایران و روسیه، وجود دارد؟
آن بحث چهارجانبه، یک ائتلاف است، اما چیزی که من میگویم مربوط به یک توافق دوجانبه بین ایران و روسیه است.
در جریان زمان انعقاد این توافقنامه هستید؟
خیر در جریان اینکه دقیقا چه زمانی این توافقنامه منعقد شده و اینکه جزئیاتش چیست، نه تابهحال نمایندگان سؤالی پرسیدهاند و توضیحی خواستهاند و نه از طرف وزارت دفاع گزارشی در اینباره به مجلس داده شده است.
آيا اكنون قرار نیست درباره آن به مجلس گزارش داده شود؟
بههرحال الان برای عدهای از نمایندگان ابهام ایجاد شده است و قرار بود که حتی، هم در اینباره و هم مشخصا درباره سخنان وزیر دفاع تذکری هم از طرف جمعی از نمایندگان ارائه شود که فعلا ارائه نشده و منتظریم که اگر اظهارنظر جدید وزیر دفاع، از موضوع رفع ابهام کرد، تذکری داده نشود. برای پیبردن به جزئیات توافقنامه و اقدامات متقابل دو طرف در راستای این همکاری هم منتظریم تا درخواست ما برای برگزاری جلسه غیرعلنی را پاسخ دهند تا در این جلسه ابهامات موجود درباره موضوع، برطرف شود. قاعدتا در این جلسه غیرعلنی باید معلوم شود که تعهدات طرف مقابل در برابر ما چیست و چه ضمانتهای امنیتی و اجرائیای اخذ شده است. چون بههرحال روابط ما با روسیه صرفا نظامی نیست و در ابعاد دیگر هم ما همکاریهای استراتژیک داریم.
در این وضعیت بین روسیه و آمریکا رایزنیهایی درباره وضعیت سوریه جریان دارد و برخی از تحلیلگران میگویند احتمال دارد روسیه از حضور خود در ایران بهعنوان ابزار چانهزنی در این مذاکرات استفاده کند و در نهایت تعهدات خود به ایران را باز هم انجامنشده بگذارد. در اینباره تحلیلی در کمیسیون امنیت ملی وجود دارد؟
این احتمال وجود دارد و هوشمندی مجلس و شورایعالی امنیت ملی و سایر مراجع نظارتی را میطلبد. ما هم در حال رصدکردن اوضاع هستیم و اگر قرار است گزارشی به مجلس داده شود، باید شامل همه جزئیات باشد تا بتوانیم این اشراف و نظارت را داشته باشیم. فکر میکنم این اقدام باید هرچهسریعتر انجام شود تا ابهام و دغدغه نمایندگان رفع شود.
نهتنها نمایندگان عضو کمیسیونهای غیرتخصصی، بلکه حتی اعضای کمیسیون تخصصی امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم از جزئیات توافقنامه ایران و روسیه که یکی از نتایجش، حضور هواپیماهای روسی در نوژه است خبر ندارند. علیرضا رحیمی، نماینده مردم تهران و از اعضای کمیسیون امنیت ملی، درحالیکه میگوید این استفاده مغایر با قانون اساسی به نظر نمیرسد، اما تأکید دارد که باید ابعاد و جزئیات این توافقنامه به مجلس گزارش شود.
نظر شما درباره سخنان اخیر وزیر دفاع که گفته موضوع حضور هواپیماهای روسی در نوژه ارتباطی به مجلس ندارد، چیست؟
معاون وزیر دفاع حرف ایشان را اصلاح کرد و قرار است آقای دهقان یک روشنگری رسانهای هم داشته باشند، اما در نهایت فصلالخطاب ما قانون اساسی است که تصریح کرده مجلس و نمایندگان در همه حوزهها حق ورود دارند و میتوانند هم برای قانونگذاری و هم برای نظارت در همه موارد ورود کنند.
آیا درمورد حضور هواپیماهای روسی در پایگاه نوژه، شما فکر میکنید احتمال مغایرت این کار با قانون اساسی وجود دارد یا خیر؟
در اینباره احساس من این است که تخلف محرزی که بتوانیم بگوییم نقض صریح قانون اساسی است، صورت نگرفته است. این نحوه استفاده از پایگاه نوژه را ما در قالب همکاریهای نظامی دو کشور میبینیم و به نظر میرسد، دراختیارگذاشتن خاک یا اختیار پایگاه نبوده که بتوان از آن بهعنوان تعرض به استقلال کشور یاد کرد.
شما میگویید در قالب همکاری دو کشور است، اما برخی دیگر از اعضای کمیسیون میگویند که اگر چنین توافقنامهای برای همکاری وجود دارد هم باید مجلس از ابعاد و تعهدات دو طرف در این قرارداد باخبر باشد. شما اصولا میدانید که چنین توافقنامهای واقعا امضا شده یا نه و محورهای این توافقنامه چیست؟
توافقنامه همکاری نظامی مخصوصا در جهت حمایت از محور مقاومت و سوریه در قالب شکلگیری ائتلاف، رسما اعلام شده است. حتی تحویل سامانه اس- 300 هم در راستای همان توافقنامه کلی همکاریهای نظامی است، اما اینکه جزئیات و محورهای این توافق به اطلاع مجلس برسد، تاکنون چنین درخواستی از طرف مجلس ارائه نشده است.
این توافقنامهای که شما میگویید، با آن توافق چهارجانبه ایران، روسیه، عراق و سوریه متفاوت است؟ یعنی یک توافقنامه دوجانبه بین ایران و روسیه، وجود دارد؟
آن بحث چهارجانبه، یک ائتلاف است، اما چیزی که من میگویم مربوط به یک توافق دوجانبه بین ایران و روسیه است.
در جریان زمان انعقاد این توافقنامه هستید؟
خیر در جریان اینکه دقیقا چه زمانی این توافقنامه منعقد شده و اینکه جزئیاتش چیست، نه تابهحال نمایندگان سؤالی پرسیدهاند و توضیحی خواستهاند و نه از طرف وزارت دفاع گزارشی در اینباره به مجلس داده شده است.
آيا اكنون قرار نیست درباره آن به مجلس گزارش داده شود؟
بههرحال الان برای عدهای از نمایندگان ابهام ایجاد شده است و قرار بود که حتی، هم در اینباره و هم مشخصا درباره سخنان وزیر دفاع تذکری هم از طرف جمعی از نمایندگان ارائه شود که فعلا ارائه نشده و منتظریم که اگر اظهارنظر جدید وزیر دفاع، از موضوع رفع ابهام کرد، تذکری داده نشود. برای پیبردن به جزئیات توافقنامه و اقدامات متقابل دو طرف در راستای این همکاری هم منتظریم تا درخواست ما برای برگزاری جلسه غیرعلنی را پاسخ دهند تا در این جلسه ابهامات موجود درباره موضوع، برطرف شود. قاعدتا در این جلسه غیرعلنی باید معلوم شود که تعهدات طرف مقابل در برابر ما چیست و چه ضمانتهای امنیتی و اجرائیای اخذ شده است. چون بههرحال روابط ما با روسیه صرفا نظامی نیست و در ابعاد دیگر هم ما همکاریهای استراتژیک داریم.
در این وضعیت بین روسیه و آمریکا رایزنیهایی درباره وضعیت سوریه جریان دارد و برخی از تحلیلگران میگویند احتمال دارد روسیه از حضور خود در ایران بهعنوان ابزار چانهزنی در این مذاکرات استفاده کند و در نهایت تعهدات خود به ایران را باز هم انجامنشده بگذارد. در اینباره تحلیلی در کمیسیون امنیت ملی وجود دارد؟
این احتمال وجود دارد و هوشمندی مجلس و شورایعالی امنیت ملی و سایر مراجع نظارتی را میطلبد. ما هم در حال رصدکردن اوضاع هستیم و اگر قرار است گزارشی به مجلس داده شود، باید شامل همه جزئیات باشد تا بتوانیم این اشراف و نظارت را داشته باشیم. فکر میکنم این اقدام باید هرچهسریعتر انجام شود تا ابهام و دغدغه نمایندگان رفع شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.