|

قلیان، گلدان، قهوه‌خانه‌داران

بابک زمانی-رئیس انجمن سکته مغزی ایران

اتحادیه قهوه‌خانه‌داران سنتی ساختمانی دارد به‌غایت زیبا و تماشایی و البته به‌دقت تزیین‌شده با درختان و گلدان‌های متعدد و آبشارهای مصنوعی و صداهای پرندگان واقعی که در پس‌کوچه‌ای از یکی از تاریخی‌ترین و خاطره‌انگیزترین میدان‌های تهران، بهارستان، واقع شده است. شرکت در جلسه‌ای با حضور هیأت‌مدیره این انجمن و بسیاری از اهالی باصفای این صنف خاطره‌ای فراموش‌نشدنی برای من شد که به لطف یکی از بزرگ‌ترین آموزگاران طب و به‌عنوان نماینده ایشان مقدور شد؛ آن هم در موقعیتی که حداقل خودم آن را به نمایندگی از طرف گروهی از پزشکان و گروهی از مردم تعریف می‌کنم. موضوع جلسه همان داستان قلیان بود که ما به گلدان مرتبطش می‌کردیم، ولی آنها به‌شدت نگران محدود و ممنوع شدن آن در قهوه‌خانه‌هایشان بودند. قهوه‌خانه‌هایی که تعدادشان خیلی بیشتر از آن چیزی بود که پیش‌تر تصور می‌کردم.

انسان‌های بسیار شریف و ساده‌ای بودند که از همه جهات انسان را به یاد پهلوانان اساطیری‌مان می‌انداختند! یک‌یک با حرارت ابتدا درباره مضرات قلیان صحبت کردند و سپس در این زمینه که یکباره نباید آن را ممنوع کرد و افراد زیادی بی‌کار خواهند شد و اینکه مگر افیون را حریف شده‌اند که حالا می‌خواهند سراغ قلیان بیایند و البته گاه به هیجان می‌آمدند و تند هم می‌شدند. طولی نکشید که من دریافتم در میان مخالفان ممنوعیت قلیان به‌شدت در موضع اپوزیسیون هستم، آن هم در آن جو به‌خصوص! اما دیگر راه برگشتی نبود. آهسته‌آهسته عرض کردم که «بنده حقیر نه نماینده دولت و حکومت که نماینده مردم و پزشکان هستم.
نماینده پزشکان به جهت آنکه به‌عنوان عضو هیأت‌مدیره انجمن سکته مغزی با رأی ایشان انتخاب شده‌ام و به‌عنوان نماینده مردم به این دلیل که فرستاده استادی هستم که درحال‌حاضر نماینده مردم هستند و اضافه کردم با وجود احساسات و هیجاناتی که در صحبت‌ها وجود داشت، مخالفت با قلیان یک موضوع دولتی و حکومتی نیست و این بنده حقیر حامل پیام عده کثیری از ساکنان شهر هستم که دود قلیان ناراحتشان می‌کند، جایی که قلیان باشد نمی‌روند و از اینکه رستوران‌ها و کافه‌های شهرشان از نگاه بین‌المللی حالتی غیرعادی دارند، در عذاب‌اند.
همچنین نماینده پزشکانی هستم که بخش مهمی از فعالیت روزانه خود را به درمان بیماری‌هایی که مستقیم یا غیرمستقیم به واسطه قلیان ایجاد می‌شوند اختصاص می‌دهند، پزشکانی که غير از ویزیت و درمان تک‌تک بیماران، مسئولیت اجتماعی هم دارند و این مسئولیت هم در سوگند پزشکی آنها مستتر است و هم برای ایفای این مسئولیت اجتماعی است که من به نیابت از ایشان هم‌اکنون اینجا هستم».
به‌هرحال باید گفت مسائل فرهنگی نظیر تمایل بی‌رویه به قلیان جز با مقابله و مباحثه مسالمت‌آمیز مخالفان قلیان و دخانیات و اقدامات فعال آنها به ثمر نخواهد نشست. مقابله صرفا قانونی با این پدیده شاید نتایج مطلوب به بار نمی‌آورد؛ تنها راه مقابله شرکت در کمپین‌هایی است که در این ارتباط به راه افتاده‌اند و عزم خود را به‌هیچ‌وجه دست‌کم نمی‌گیرند.
بنابراین خود را برای سال‌های آینده هم آماده کرده‌اند و از تمام ابزارهای دوستانه برای مقابله با این‌گونه مشکلات بهره خواهند برد. شاید آزمونی باشد برای سایر فعالیت‌های اجتماعی!

اتحادیه قهوه‌خانه‌داران سنتی ساختمانی دارد به‌غایت زیبا و تماشایی و البته به‌دقت تزیین‌شده با درختان و گلدان‌های متعدد و آبشارهای مصنوعی و صداهای پرندگان واقعی که در پس‌کوچه‌ای از یکی از تاریخی‌ترین و خاطره‌انگیزترین میدان‌های تهران، بهارستان، واقع شده است. شرکت در جلسه‌ای با حضور هیأت‌مدیره این انجمن و بسیاری از اهالی باصفای این صنف خاطره‌ای فراموش‌نشدنی برای من شد که به لطف یکی از بزرگ‌ترین آموزگاران طب و به‌عنوان نماینده ایشان مقدور شد؛ آن هم در موقعیتی که حداقل خودم آن را به نمایندگی از طرف گروهی از پزشکان و گروهی از مردم تعریف می‌کنم. موضوع جلسه همان داستان قلیان بود که ما به گلدان مرتبطش می‌کردیم، ولی آنها به‌شدت نگران محدود و ممنوع شدن آن در قهوه‌خانه‌هایشان بودند. قهوه‌خانه‌هایی که تعدادشان خیلی بیشتر از آن چیزی بود که پیش‌تر تصور می‌کردم.

انسان‌های بسیار شریف و ساده‌ای بودند که از همه جهات انسان را به یاد پهلوانان اساطیری‌مان می‌انداختند! یک‌یک با حرارت ابتدا درباره مضرات قلیان صحبت کردند و سپس در این زمینه که یکباره نباید آن را ممنوع کرد و افراد زیادی بی‌کار خواهند شد و اینکه مگر افیون را حریف شده‌اند که حالا می‌خواهند سراغ قلیان بیایند و البته گاه به هیجان می‌آمدند و تند هم می‌شدند. طولی نکشید که من دریافتم در میان مخالفان ممنوعیت قلیان به‌شدت در موضع اپوزیسیون هستم، آن هم در آن جو به‌خصوص! اما دیگر راه برگشتی نبود. آهسته‌آهسته عرض کردم که «بنده حقیر نه نماینده دولت و حکومت که نماینده مردم و پزشکان هستم.
نماینده پزشکان به جهت آنکه به‌عنوان عضو هیأت‌مدیره انجمن سکته مغزی با رأی ایشان انتخاب شده‌ام و به‌عنوان نماینده مردم به این دلیل که فرستاده استادی هستم که درحال‌حاضر نماینده مردم هستند و اضافه کردم با وجود احساسات و هیجاناتی که در صحبت‌ها وجود داشت، مخالفت با قلیان یک موضوع دولتی و حکومتی نیست و این بنده حقیر حامل پیام عده کثیری از ساکنان شهر هستم که دود قلیان ناراحتشان می‌کند، جایی که قلیان باشد نمی‌روند و از اینکه رستوران‌ها و کافه‌های شهرشان از نگاه بین‌المللی حالتی غیرعادی دارند، در عذاب‌اند.
همچنین نماینده پزشکانی هستم که بخش مهمی از فعالیت روزانه خود را به درمان بیماری‌هایی که مستقیم یا غیرمستقیم به واسطه قلیان ایجاد می‌شوند اختصاص می‌دهند، پزشکانی که غير از ویزیت و درمان تک‌تک بیماران، مسئولیت اجتماعی هم دارند و این مسئولیت هم در سوگند پزشکی آنها مستتر است و هم برای ایفای این مسئولیت اجتماعی است که من به نیابت از ایشان هم‌اکنون اینجا هستم».
به‌هرحال باید گفت مسائل فرهنگی نظیر تمایل بی‌رویه به قلیان جز با مقابله و مباحثه مسالمت‌آمیز مخالفان قلیان و دخانیات و اقدامات فعال آنها به ثمر نخواهد نشست. مقابله صرفا قانونی با این پدیده شاید نتایج مطلوب به بار نمی‌آورد؛ تنها راه مقابله شرکت در کمپین‌هایی است که در این ارتباط به راه افتاده‌اند و عزم خود را به‌هیچ‌وجه دست‌کم نمی‌گیرند.
بنابراین خود را برای سال‌های آینده هم آماده کرده‌اند و از تمام ابزارهای دوستانه برای مقابله با این‌گونه مشکلات بهره خواهند برد. شاید آزمونی باشد برای سایر فعالیت‌های اجتماعی!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.