تهران دوباره به فکر پناهگاه افتاد
اگر خطر دوباره به شهر برسد مردم باید کجا پناه بگیرند؟ شورای شهر تهران در جلسه چهارصدوبیستودوم به سراغ طرحی رفت که تکالیفی برای پناهگاهسازی برای شهرداری تهران تعیین کرده است، طرحی که جزئیات آن پیش از این در روزنامه «شرق» منتشر شده بود. از ایستگاههای مترو و پارکینگهای زیرزمینی تا ساختمانهای جدید و فضاهای زیرسطحی شهر در این طرح به عنوان ظرفیتهای احتمالی پناهگاهی دیده شدهاند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: اگر خطر دوباره به شهر برسد مردم باید کجا پناه بگیرند؟ شورای شهر تهران در جلسه چهارصدوبیستودوم به سراغ طرحی رفت که تکالیفی برای پناهگاهسازی برای شهرداری تهران تعیین کرده است، طرحی که جزئیات آن پیش از این در روزنامه «شرق» منتشر شده بود. از ایستگاههای مترو و پارکینگهای زیرزمینی تا ساختمانهای جدید و فضاهای زیرسطحی شهر در این طرح به عنوان ظرفیتهای احتمالی پناهگاهی دیده شدهاند. با این حال بحث چندساعته اعضای شورا نشان داد که هنوز درباره هزینه ساخت و استاندارد پناهگاهها و نحوه اعلام خطر و مسئولیت شهرداری در مدارس و ساختمانهای خصوصی پرسشهای مهمی باقی مانده است.
طرح «الزام شهرداری تهران به احداث و بهرهبرداری از پناهگاهها و فضاهای امن شهری و رعایت الزامات پدافند غیرعامل در ساختمانها و طرحهای شهری» روز گذشته در صحن شورای شهر تهران بررسی شد. طرحی که اگر نهایی شود شهرداری را موظف میکند هم فضاهای موجود را برای شرایط جنگ و بحران آماده کند و هم در پروژههای جدید شهری و ساختمانی از ابتدا برای ایجاد فضای امن برنامه داشته باشد.
جعفر شربیانی، عضو هیئترئیسه شورا، در توضیح این طرح گفت شهرداری باید ظرف سه ماه پس از ابلاغ مصوبه، الزامات پدافند غیرعامل و دستورالعملها و سازوکارهای موردنیاز را تهیه کند. براساس متن پیشنهادی پناهگاههای عمومی میتوانند در فضاهای زیرسطحی و ایستگاههای مترو و تونلها و پارکینگهای طبقاتی و مراکز خدماتی و اداری و زیرگذرها ایجاد شوند. نکته اصلی این است که این فضاها قرار نیست در روزهای عادی بسته بمانند. شورا به دنبال پناهگاههای چندمنظوره است که در شرایط عادی کاربری شهری داشته باشند و هنگام بحران بتوان آنها را برای حفاظت از مردم آماده کرد.
مهدی چمران رئیس شورای شهر تهران نیز همین موضوع را یکی از پایههای طرح دانست. او هشدار داد پناهگاهی که تنها برای زمان جنگ ساخته شود، ممکن است بعد از مدتی به انبار یا فضای متروکه تبدیل شود. چمران از تجربه بازدید از پناهگاهی در کرمانشاه گفت که چند سال پس از جنگ تا زانو در گلولای قرار داشت و عملا قابل استفاده نبود. به اعتقاد او میتوان برای نمونه طبقات اضافی پارکینگ را به شکلی طراحی کرد که در روزهای عادی پارکینگ باشند و هنگام خطر با داشتن تهویه و سرویس بهداشتی و امکانات ضروری به پناهگاه تبدیل شوند.
یکی از مهمترین ظرفیتهای تهران برای اجرای این طرح مترو است. مهدی عباسی رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورا گفت تهران اکنون ۱۶۴ ایستگاه مترو دارد و اگرچه بسیاری از آنها پناهگاه کامل نیستند اما میتوان با اقداماتی بخشی از این ایستگاهها را برای اسکان امن در شرایط بحران آماده کرد. بر اساس طرح شهرداری باید برای ایستگاهها و خطوط موجود برنامه افزایش تابآوری تهیه کند و در ساخت خطوط و ایستگاههای جدید نیز ملاحظات پدافند غیرعامل از مرحله طراحی وارد پروژه شود.
مترو تنها گزینه روی میز نیست. پارکینگهای طبقاتی و مجموعههای فرهنگی و ورزشی زیرسطحی و زیرگذرها و برخی فضاهای متعلق به دستگاههای دولتی نیز در جریان بررسی طرح مطرح شدند. میثم مظفر، عضو شورای شهر پیشنهاد کرد موضوع پناهگاهها در چند محور جداگانه ساماندهی شود.
مترو و فضاهای زیرسطحی شهرداری و مساجد و مدارس و ساختمانهای دستگاههای دولتی و ساختمانهای جدید بخش خصوصی از جمله این محورها هستند. او گفت در جنگ اخیر بسیاری از فضاهای زیرسطحی دستگاههای دولتی و حاکمیتی در اختیار مردم قرار نگرفت و برای حل این مسئله باید تکلیف دستگاهها در سطح دولت نیز مشخص شود.
پول اما یکی دیگر از گرههای طرح است. پیرهادی معتقد است برای ساخت پناهگاه نباید عوارض ساختمانی دریافت شود. او گفت نخستین مشوق باید حذف عوارض مربوط به فضای پناهگاهی باشد. در مقابل چمران یادآوری کرد که اگر یک فضای چندمنظوره در روزهای عادی به عنوان پارکینگ یا کاربری دیگری مورد استفاده قرار میگیرد، باید روشن شود عوارض مربوط به کاربری اصلی آن چگونه محاسبه خواهد شد.
محمد آقامیری نیز نسبت به همین ابهام هشدار داد. به گفته او نمیتوان تنها عنوان «چندعملکردی» را در مصوبه آورد و درباره نوع استفاده از فضا سکوت کرد. در غیر این صورت ممکن است فضایی به عنوان سالن پذیرایی یا فضای ورزشی یا مهدکودک استفاده شود و مالک با عنوان پناهگاه خواستار معافیت از عوارض شود. به همین دلیل نوع کاربریهای مجاز و مشخصات فنی پناهگاه باید دقیق تعریف شود.
حمیدرضا آبادیان معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران نیز از آمادهشدن برنامه اقدام فضاهای زیرسطحی خبر داد و گفت اجرای این طرح در گام نخست برای شش محله تهران آماده شده است. به گفته او تهران نخستین شهر کشور است که طرح جامعی برای ساماندهی و استفاده از فضاهای زیرسطحی تدوین کرده و شهرداری آماده است برنامه عملیاتی آن را برای کل شهر به شورا ارائه کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
