وقتی ماشین‌ها درباره آینده تصمیم می‌گیرند

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

اگرچه ظهور هوش مصنوعی در سال‌های نخست بیشتر با شگفتی و هیجان همراه بود، اما خیلی زود روی دیگر این فناوری نیز خود را نشان داد؛ رویی که پرسش‌های جدی درباره آینده انسان، قدرت، امنیت و حتی ماهیت آگاهی مطرح می‌کند. کتاب «عصر هوش مصنوعی و آینده بشریت» تلاشی است برای ترسیم تصویری جامع از جهانی که به‌سرعت در حال تغییر است؛ جهانی که در آن فرصت‌ها و تهدیدهای هوش مصنوعی به‌طور هم‌زمان در برابر بشر قرار گرفته‌اند. نویسندگان کتاب معتقدند همان‌گونه که رنسانس، عصر روشنگری و انقلاب صنعتی مسیر تاریخ بشر را دگرگون کردند، اکنون نیز در آستانه ورود به دوره‌ای تازه قرار داریم؛ دوره‌ای که آن را «عصر هوش مصنوعی» می‌نامند. به باور آنها، این تحول به معنای پایان عصرهای پیشین نیست، بلکه آغاز مرحله‌ای جدید در تکامل تمدن انسانی است؛ مرحله‌ای که در آن ماشین‌ها نه‌تنها ابزار انجام کارها، بلکه بخشی از فرایند تصمیم‌گیری و تولید دانش خواهند بود.  کتاب نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند تقریبا همه ابعاد زندگی انسان را تحت تأثیر قرار دهد؛ از آموزش، پژوهش و تجارت تا روابط اجتماعی، نظام‌های سیاسی، امنیت ملی، جنگ و دیپلماسی. در نگاه نخست، چنین تحولی می‌تواند نویدبخش افزایش رفاه، بهره‌وری و حل بسیاری از مشکلات پیچیده بشری باشد. با این حال، نویسندگان هشدار می‌دهند که سرعت پیشرفت این فناوری از سرعت درک ما از پیامدهای آن بیشتر است و همین مسئله می‌تواند به چالشی بزرگ برای جوامع تبدیل شود. بخش مهمی از کتاب به مخاطرات و پیامدهای ناخواسته هوش مصنوعی اختصاص دارد؛ از گسترش اطلاعات نادرست و تولید انبوه محتوای جعلی در زمان انتخابات و بحران‌های سیاسی تا جمع‌آوری گسترده داده‌های شخصی، تحلیل و پیش‌بینی رفتار شهروندان، نظارت نامحسوس دولت‌ها بر افراد و توسعه سامانه‌های تسلیحاتی خودکار. موضوعاتی که امروز دیگر صرفا فرضیه‌های علمی‌ - تخیلی نیستند و نمونه‌هایی از آنها در نقاط مختلف جهان قابل مشاهده است. نویسندگان در ادامه پرسشی بنیادین را مطرح می‌کنند: آیا انسان همچنان تنها موجود دارای توانایی تصمیم‌گیری پیچیده، قضاوت اخلاقی و شکل‌دهی به آینده خواهد بود؟ یا اینکه با توسعه سامانه‌های هوشمند، بخشی از این جایگاه تاریخی به فناوری واگذار می‌شود؟ آنها پاسخ قطعی به این پرسش نمی‌دهند، اما تأکید می‌کنند که نادانسته‌های ما درباره هوش مصنوعی همچنان بیش از دانسته‌هایمان است؛ واقعیتی که دولت‌ها، سیاست‌گذاران، پژوهشگران و شهروندان را ناگزیر می‌کند با دقت بیشتری به آینده این فناوری بنگرند. «عصر هوش مصنوعی و آینده بشریت» حاصل همکاری سه چهره شناخته‌شده است: Henry Kissinger، دیپلمات و نظریه‌پرداز روابط بین‌الملل؛ Eric Schmidt، مدیرعامل پیشین گوگل؛ و Daniel Huttenlocher، پژوهشگر علوم رایانه. این کتاب در سال ۲۰۲۱ منتشر شد و تلاش می‌کند از منظر سیاست، فناوری و فلسفه به یکی از مهم‌ترین تحولات قرن بیست‌ویکم بپردازد. کتاب در هفت فصل تنظیم شده است: «کجا هستیم و چگونه به اینجا رسیدیم»، «فناوری و اندیشه بشر»، «شبکه جهانی پلتفرم‌ها»، «امنیت و نظم جهانی»، «از ماشین تورینگ تا اکنون و فراتر از اکنون»، «هوش مصنوعی و هویت انسانی» و «هوش مصنوعی و آینده». مجموعه‌ای از مباحث که خواننده را با فرصت‌ها، چالش‌ها و پرسش‌های بنیادین عصر هوش مصنوعی آشنا می‌کند.