لزوم اصلاحات در مناطق آزاد
با تغییرات تازه در دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، به نظر میآید رویکرد کوچکسازی دولت جدیتر گرفته شود؛ پدیدهای که بعد از جنگهای تحمیلی 12روزه و 40روزه مورد انتظار است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
عبدالرسول خلیلی: با تغییرات تازه در دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، به نظر میآید رویکرد کوچکسازی دولت جدیتر گرفته شود؛ پدیدهای که بعد از جنگهای تحمیلی 12روزه و 40روزه مورد انتظار است. روشن است که دولت چهاردهم از آغاز کار سعی کرد با تدوین برنامههای اقتصادی، به استفاده از پتانسیل مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در کمک به اقتصاد ملی کمک کند. نکتهای که مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در تدوین برنامههای خود درباره مناطق آزاد و ویژه به لزوم اصلاحات ساختاری و نهادی در راه توسعه اقتصادی ایران اشاره کرده بود.
دیدگاههای رئیسجمهور درباره مناطق آزاد و ویژه اقتصادی نیز همواره مؤید تأکید او بر اهمیت راهبردی مناطق آزاد و ویژه در توسعه تولید ملی بوده است. این رویکرد ملازم بازنگری و ارزیابی دقیق و مستمر عملکرد این مناطق در راستای مأموریتها و اهداف تعیینشده برای تحقق رشد تولید و گسترش تجارت خارجی است. بررسی این موارد کمک میکند روشن شود که این مناطق تا چه حد بهعنوان پیشرانهای تولید و صادرات ایفای نقش کرده و تا چه اندازه صرفا به محل عرضه کالاهای وارداتی تبدیل شدهاند.
اشاره به تجارب موفق جهانی در بهرهبرداری از ظرفیت مناطق آزاد و ویژه اقتصادی نشان میدهد که کدام کشورها بهترین بهرهبرداری را از این مناطق داشتهاند، جایگاه فعلی ما در این مسیر کجاست و چه اقدامات اصلاحی و راهبردی برای رسیدن به نقطه مطلوب باید انجام شود. مسئلهای که باید یکی از انتظارات جدی دولت چهاردهم درباره مناطق آزاد بهشمار رود. در این خصوص، تصریح بر غنای منابع انسانی، ظرفیتهای داخلی و نیروهای متخصص بهرهگیری هدفمند از مشورت مشاوران شناختهشده بینالمللی برای ارتقای بهرهوری در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی شایان توجه است. اگرچه کشور از سرمایه انسانی غنی و نخبگان توانمند برخوردار است، اما در عین حال، استفاده از مشاورههای تخصصی بینالمللی، بهویژه در پروژهها و طرحهای کلان، یک رویه پذیرفتهشده و مؤثر در بسیاری از کشورهای توسعهیافته است و میتواند موجب ارتقای بهرهوری و کارایی در مدیریت مناطق آزاد شود. همچنان که اهمیت سرمایهگذاریهای مشترک در مناطق آزاد و ویژه با طرفهای خارجی حائز اهمیت است؛ رویکردی که میتوان آن را بازی «برد-برد» برای طرفین داخلی و خارجی دانست که میتواند منافع اقتصادی و توسعهای گستردهای را به همراه داشته باشد.
انتخاب مدیران شایسته، کارآمد و دارای صلاحیت در رأس مدیریت مناطق آزاد و ویژه از طریق معیارهای دقیق حرفهای و بر مبنای شایستگی از نکات مهم دیگری است که باید با شناسایی و ایدههای نوآورانه اجرای آنها، تعاملی جدی با مجلس شورای اسلامی برای تنقیح و اصلاح قوانین به عمل آورد.
اهمیت تقویت پیوندها با کشورهای همسایه در رشد مناطق آزاد و ویژه، اصلاح فرایندهای پرهزینه، زمانبر و ناکارآمد گمرکی و نیز افزایش نظارتها در این مناطق ازجمله اجرای این اصلاحات برای رشد و پیشرفت در مناطق آزاد خواهد بود.
در دولت چهاردهم انتظار میرود این مناطق متناسب با رویکردهای بینالمللی برای جذب سرمایهگذاری خارجی و مشارکت آنان با سرمایهگذاران اقتصادی کشور ایفای نقش جدیتری داشته باشند. واقعیت آن است که اقتصاد کشور در حال حاضر متأثر از جنگهای 12روزه و 40روزه تحمیلی و عواقب ناشی از آن، لازم است به مناطق آزاد و ویژه از منظر توجیه فعالیتها و برنامههای اقتصادی توجه اساسی شود.
همه این موارد در حالی است که رئیسجمهور در بیستوپنجمین نشست سران سازمان شانگهای اعلام کرده ایران با اتکا بر موقعیت کمنظیر ژئوپلیتیکی و ترانزیتی خود و دسترسی به مناطق مختلف، آمادگی آن را دارد که بستر لازم را برای گسترش همکاریهای منطقهای و ایجاد دسترسی به کشورهای علاقهمند فراهم کند. پزشکیان اعلام کرد که بندر چابهار در اقیانوس هند بهزودی به شبکه ریلی سراسری کشور متصل خواهد شد و تحول مهمی را در اتصال چین، کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان به اقیانوس هند ایجاد خواهد کرد تا سرمایهگذاران بتوانند برای توسعه و نیز ایجاد مراکز لجستیک در این بندر و سایر بنادر مناطق آزاد ایران از تسهیلات و تخفیفات مختلف استفاده کنند. تحقق عملیاتی برنامهها با زمانبندی مشخص از سوی سازمانهای مناطق آزاد و ویژه بسیار مهم است؛ همانطور که ایران اجرای راهبرد 10ساله توسعه سازمان همکاری شانگهای را فرصتی تاریخی برای گسترش همکاریها و سرمایهگذاریها در حوزههای زیرساختی، توسعه فناوری، انرژی، اقتصاد دیجیتال، تغییرات اقلیمی و محیطزیستی، فرهنگ و علم میداند و آمادگی آن را دارد تا سهم فعال خود را در تحقق اهداف یادشده بهدرستی ایفا کند. سخنان رئیسجمهور در حالی است که عملکرد مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در حوزه تحقق مأموریتها و اهداف منطقهای و بینالمللی تاکنون طبق انتظارها محقق نشده است و قطعا با حکمرانی خوب و تقویت و احیای بدنه کارشناسی و مدیریتی دبیرخانه شورای عالی و مناطق آزاد و ویژه اقتصادی میسر خواهد بود.
