محمود دهقان، رئیس سازمان فاوای شهرداری کرج در گفتوگو با «شرق» مطرح کرد:
زیرساختهای توسعه شهر هوشمند در کرج فراهم شده است
شهرداری کرج امکان پاسخگویی غیرحضوری به درخواستهای شهروندان را دارد
مراجعه به یکی از مناطق یا سازمانهای شهرداریها و پیگیریهای اداری طولانی و درگیری با مسئول مربوطه یکی از خاطرات مشترک شهروندان در شهرهای مختلف است و شاید بتوان گفت نیاز به مراجعات متعدد و نوع خدمترسانی طولانی، یکی از موارد مهم انتقاد از شهرداریهاست؛ اما در این زمانه که بسیاری از اقدامات را میتوان از راه دور و در هر ساعت شبانهروز انجام داد، آیا نمیتوان با استفاده از قابلیتهای فناوری اطلاعات (که امروزه برای قریب به اتفاق شهروندان در دسترس قرار دارد) برای کاهش مراجعات و جلوگیری از طولانیشدن روند پیگیری پرونده شهروندان استفاده کرد؟ پاسخ این سؤال مثبت است و سالهاست که شهروندان منتظر این تغییرات هستند؛ اما آیا شهرداریها هم میخواهند به سمت این مطالبه عمومی حرکت کنند و همزمان شفافیت، قابلیت اعتماد و دقت عمل در کار خودشان را هم بالا ببرند؟ باید گفت که بسیاری از شهرهای کشور پا در این مسیر گذاشتهاند و یکی از شهرهای موفق در این زمینه، کلانشهر کرج است.
محمود دهقان، رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج، ازجمله مدیرانی است که فارغ از مسئولیت و رشته تحصیلی که فناوری اطلاعات بوده، به اجرائیشدن چنین خدماتی برای مردم، در راستای تحقق شهر هوشمند و برآوردهساختن مطالبات مردمی و شفافیت عملکردها پافشاری میکند.
اتفاق خوب: توسعه زیرساختهای فناوری اطلاعات
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج به اقدامات صورتگرفته در حوزه زیرساختهای فناوری اطلاعات شهرداری اشاره کرد و گفت: بخشی از این اقدامات، مربوط به بخشهای اکتیو (سرورها، تجهیزات ذخیرهسازی، تجهیزات امنیت شبکه و...) بوده و بخشی هم در ایجاد ارتباط مناطق و سازمانها با مرکز داده بوده که درحالحاضر با عملیاتیشدن فیبر نوری محقق شده است. قبلا این ارتباط به صورت شبکه وایرلس بود و حالا با استفاده از فیبر نوری، یک شبکه یکپارچه داریم که همه ساختمانهای شهرداری (مناطق 10گانه، سازمانها، ستاد مرکز و زیرمجموعههای آنها) و همه ادارات دولتی شهرستان را با فیبر به مرکز متصل میکند.
او با بیان اینکه پروژه فیبر نوری از همان سال 94 و ابتدای حضور ایشان در فاوا مورد توجه جدیتر قرار گرفته و اواسط 98 تکمیل شده است، افزود: تمام زیرمجموعههای شهرداری که در مسیر فیبر نوری بودند، به این شبکه متصل شدهاند. یکی از مراکز مهم، ترمینال اتوبوسرانی است که به اندازه یک سازمان کاربر دارد و طبق برنامه قرار است این مجموعه را هم به فیبر نوری وصل کنیم.
دهقان یکی از مجموعههای مهم و سخت برای اتصال به شبکه فیبر نوری را سازمان آرامستانها اعلام کرد و گفت: محل این سازمان خارج از محدوده پیشبینیشده برای شبکه فیبر نوری بود؛ اما لازم بود که در شبکه قرار گیرد و این اتصال برای ما هزینه زیادی داشت.
امکان حذف فیزیکی همه پروندههای شهرسازی را داریم
دهقان با اشاره به محدود و ابتداییبودن زیرساختهای شبکهای و ارتباطی در مناطق شهرداری کرج در گذشته، افزود: قبلا امور اداری و بررسی پروندهها وقت زیادی از شهرداری را میگرفت و این شرایط در مناطق شهرداری که ارتباط رودررو با شهروندان دارند، بیشتر بود. بخش مهم کار ما، کار روی پروندههای شهرسازی بود که هزینههای زیادی در شهرداری داشت و گاهی در ثبت و ضبط این پروندهها، دوبارهکاری میشد.
او میگوید حالا این ادعا را داریم که با وجود این شبکه گسترده ایجادشده، امکان حذف فیزیکی پروندههای شهرسازی و بایگانیکردن همه آنها وجود دارد و افزود: در شرایط فعلی بررسی پروندهها به صورت الکترونیک انجام میشود و میتوان کاغذ را از پروندههای شهرسازی حذف کرد. درحالحاضر زیرساخت فنی برای پروندههای شهرسازی فراهم شده است و مکانیسم پروندهخوانی اصلاح شده و میتوان گفت اطلاعات کامل پرونده در سیستم وجود دارد و دیگر نیازی به بررسی پرونده فیزیکی و نقشهها وجود ندارد.
اصلاحاتی به نفع نیروهای اتوماسیون
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج با تأکید بر اینکه تکمیل پروندههای دیجیتال حتی از ایجاد فیبر نوری هم سختتر بوده است، گفت: معمولا نیروهای اتوماسیون در بدترین محل هر اداره و عموما زیرزمینها و با کمترین حقوق کار میکنند. در این اصلاح ساختار تلاش شد تا پروندههای دیجیتال را وارد سیستم کنیم تا فرایند کاملا الکترونیک شکل بگیرد. البته بخشی از این فرایند نرمافزاری است و بخش مهم دیگر آن اطلاعات اولیه است که باید در سیستم بارگذاری شود. برای این منظور، هم نیاز به یکپارچگی فیزیکی بود که الان اتفاق افتاده است (چراکه قبلا هر بخش شهرداری تقسیمبندی خودش را داشت) و هم یکپارچگی نرمافزارها (ازجمله سیستمهای اداری، پرسنلی، مالی و شهرسازی) که درحالحاضر کاملا یکپارچه و متمرکز است.
ادعای تحقق شهرداری مجازی در کرج
دهقان تأکید دارد که با توجه به تلاشهای انجامشده حالا میتوانیم ادعا داشته باشیم که شهرداری مجازی اتفاق افتاده است. او افزود: اگرچه کرونا و محدودیتهای آن در سال 98 و 99 بر روند کار تأثیر گذاشت؛ اما آمادگی داریم که در اولین فرصت، شهرداری مجازی را نهایی کنیم. درحالحاضر مهمترین مرحله یعنی فرایند ثبت درخواست کاملا الکترونیک انجام میشود. همچنین شفافیت و سرعت مناسب را در اموری که مستقیما مردم با شهرداری سروکار دارند، با همین سیستم الکترونیک بالا بردیم.
این مدیر شهری با اشاره به شعار «حذف یا کاهش کاغذ» و «حذف یا کاهش مراجعهکننده» تصریح کرد: الان مدعی هستیم که هر دو این شعارها محقق شده است. برای مثال درحالحاضر همه صورتوضعیتها درباره همه بخشهای عمرانی و سایر بخشها در سامانه ثبت و ارائه میشود. همچنین همه نرمافزارهایمان به بخشهای نظارتی دسترسی باز دارند و میتوان از راه دور همه آنها را کنترل کرد.
مدیریت خدمات شهر با الکترونیکشدن سیستمها
دهقان با اشاره به حجم گستردهای از خدمات که در سازمان پسماند، عمران، حملونقل و... صورت میگیرد، به مفهوم شهر هوشمند و مدیریت مجموعهها با سیستمهای الکترونیک اشاره کرد و گفت: حجم بالایی خودرو برای نظافت شهر و انتقال زباله، حملونقل و... داریم که بدون ارتباط مستقیم میتوان در سیستم هوشمند آنها را کنترل کرد. بهعنوان نمونه درباره حوزه سازمان میادین، ترازوهای غرفهها از طریق شبکه به سیستم متصل هستند و نرخ کالا، ارائه فاکتور و اطلاعات مربوط به قیمتها، میزان فروش و سایر موارد از همین طریق اعلام و کنترل میشود و بستری مناسب برای مشخصشدن میزان فروش و هزینهها در میادین مختلف است.
حوزه حملونقل هنوز محدودیتهایی برای هوشمندشدن دارد
او میگوید در حوزه حملونقل هنوز مشکلاتی برای شهرداری و ارگانهای مرتبط وجود دارد که راه اجرای کامل برنامهها را میبندد. دهقان افزود: شهرداری کرج قبلا قراردادی را با شرکت «هدی ارقام» برای مدت 15 سال منعقد کرد که بعدها با مشکل مواجه شد و در نتیجه آن، درحالحاضر با وجود تأمین زیرساخت، امکان اینکه سیستم بلیت را برای اتوبوسها کاملا الکترونیک کنیم، وجود ندارد.
او در ادامه گفت: اولین بحث در هوشمندسازی در بخش حملونقل به وسیله اتوبوس، بلیت اتوبوس است که متأسفانه کرج در این زمینه در شرایط خوبی نیست و با مشکلات زیادی دستوپنجه نرم میکند. درحالحاضر شرایطی متفاوت در هر بخش ناوگان را شاهد هستیم. یک اتوبوس پول نقد میگیرد و یک اتوبوس دستگاه الکترونیک دارد. با این شرایط و محدودیتهای قانونی که وجود دارد، امکانی برای اجرائیکردن پروژه کیف پول نداریم.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج با اشاره به اجرای طرح «کیف پول» برای اجرا در تاکسیها، گفت: متأسفانه به دلایل فنی و حقوقی و تغییر برخی قوانین بانک مرکزی و دستورالعملها، این پروژه تا الان محقق نشده است. اجرای پروژه «کیف پول» با توجه به مسئله پول خرد بین مردم و تاکسیداران و عدم استفاده از پول نقد در دوران کرونا و درنهایت تسهیل در پرداختهای الکترونیک اهمیت زیادی دارد.
دهقان در توضیح دلایل اجرانشدن این طرح گفت: بانک مرکزی در پایان سال 99 دستورالعمل جدیدی را صادر کرد که در آن دیگر اجازه استفاده از سود ناشی از رسوب پول را در اختیار شرکت حامی کیف پول قرار نمیداد. ازاینرو شرکت طرف قرارداد هم چون صرفا همین بخش برایش سودآور بود، شرایط این قرارداد را نپذیرفت. شهرداری تلاش کرد تا این قرارداد و همکاری انحصاری نباشد و بههمیندلیل به سراغ روشها و شرکتهای دیگری رفتیم و درحالحاضر در حال مذاکره با برخی بانکها ازجمله بانک شهر و بانک پارسیان هستیم.
او افزود: طبعا برای شهروندان بهتر است که در استفاده از نرمافزارهای پرداخت پول اختیار و حق انتخاب داشته باشند و بتوانند از همه اپلیکیشنهای پرداخت، کرایه تاکسی را پرداخت کنند. درحالحاضر با دو شرکت در حال مذاکره هستیم و اگر به مشکل برخورد نکنیم و مجوز لازم را دریافت کنیم، این پروژه تا پایان دوره پنجم مدیریت شهری شروع میشود.
دهقان یادآور شد که سامانه «شاتوت» متعلق به بانک شهر و «تاپ» متعلق به بانک پارسیان در میان بانکهای مذاکرهکننده برای «کیف پول» هستند و امیدواریم با یکی از این دو به نتیجه برسیم.
اثرگذاری چراغهای هوشمند بر کاهش ترافیک
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج یکی دیگر از حوزههای اثرگذاری این سازمان در حوزه ترافیک را چراغهای هوشمند اعلام کرد و گفت: با اجرای چراغهای هوشمند در شهر کرج 20 تا 30 درصد از ترافیک این تقاطعها کاهش یافت.
او با اشاره به فعالیت سه تا چهار چراغ هوشمند در شهر کرج، گفت: همچنین تهیه نرمافزار دوربینهای نظارتی و شناسایی پلاک خودروها در محدوده طرح ترافیک ازجمله اقدامات فاوا بوده است. ما درباره اینکه طرح ترافیک صبح یا عصر باشد، تصمیمگیر نیستیم؛ اما بستر و زیرساخت این برنامهها را به لحاظ فنی آماده کردهایم و دوربینها را در هر جای شهر بخواهیم نصب میکنیم. ضمن اینکه باید یادآوری کنم درحالحاضر، چراغهای هوشمند علاوه بر کرج تنها در چند شهر اصفهان، مشهد و تهران اجرائی شده است.
استعلام بانکی در لحظه، استعلام دفاتر اسناد رسمی روی هوا
دهقان به همکاری و ارائه خدمات مشترک با ارگانهای دولتی دیگر اشاره کرد و گفت: به طور کلی سیاست کشور این است که خدمات شهری، از طریق پرتال یا دفاتر پیشخوان انجام شود. یکی از مهمترین موضوعات درگیر شهرداری و سازمانهای دیگر استعلامات است که باید در بستر شبکه دولتی ایجاد شود. طبق قاعده باید همه دستگاههای دولتی به این سامانه وصل شوند و استعلام هم به همین شکل انجام شود؛ اما این اتفاق نیفتاد.
او با تأکید بر اینکه دو استعلام بانکها و دفاتر اسناد رسمی جزء بیشترین موارد استعلام و بیشترین موارد تقاضا از شهرداریها است، افزود: پس از رایزنی طولانی با بانکها در نهایت موافقتشان را به دست آوردیم و الان بیش از دو سال است تمام شعب بانکها، هر استعلامی از شهرداری داشته باشند، در سامانه شهرداری اعلام و استعلام میکنند. اسناد مربوط به استعلام در کوتاهترین زمان ممکن بارگذاری میشود. استعلام بانک بیش از 30 درصد مراجعات به شهرداری را تشکیل میدهد که خوشبختانه با این کار تسهیل شد.
این مدیر شهری به سخت و پیچیدهشدن کار درباره استعلام دفاتر اسناد رسمی اشاره کرد و گفت: از آنجایی که این دفاتر زیرمجموعه ثبت اسناد و قوه قضائیه بوده و محدودیتهای خاص خود را دارند، این روند کار در این مسیر را سخت و پیچیده کرده است. این در حالی است که استعلام این دفاتر از شهرداریها بسیار زیاد و زمانبر است. البته در بخشهای دیگر دولت نظیر تأمین اجتماعی هم با محدودیت روبهرو هستیم.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج در ادامه گفت: تعداد پروندههای مربوط به تأمین اجتماعی هم زیاد است؛ اما امکان ارتباط سیستمی فراهم نشده است. قاعدتا دولت باید پای این کار میآمد و استانداری استان بهعنوان نماینده دولت برای این کار وقت میگذاشت؛ اما توجهی نکردند.
دهقان میگوید در حوزه فناوری اطلاعات در سازمانها زمان زیادی را صرف نکردهایم؛ چراکه از لحاظ نیروی انسانی و بودجه در مضیقه هستیم و افزود: تاکنون 10 میلیارد بدهی به پیمانکاران داریم و این در حالی است که تنها 60 درصد از بودجه عمرانی سال گذشته پرداخت شده است.
شهر هوشمند نیاز به زیرساخت دارد
دهقان با تأکید بر اینکه مسئله شهر هوشمند موضوعی کاملا پویاست، افزود: شهر هوشمند زیرساخت میخواهد و ما ادعا میکنیم که درحالحاضر این زیرساخت در شهر کرج وجود دارد و باقی موضوعات به همراهی و توجه ارگانهای مختلف مربوط میشود. درحالحاضر زیرساختهای خوبی در دوربین ثبت سرعت، چراغهای راهنما و هوشمند و سیستمهای داخل شهرداری ایجاد شده که رضایت شهروندان را در پی داشته است.
تابآوری سیستمها بالا رفته است
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج در پاسخ به این سؤال که آنچه شبکه هوشمند معرفی میشود تا چه اندازه امنیت و ایمنی در مقابل حوادث و خرابکاریها را دارد، گفت: تابآوری این سیستم در شرایط مطلوبی است و اگر یک مسیر قطع شود، این امکان وجود دارد که از مسیر دیگری سرویس دریافت کنند. میتوان گفت که در بین شهرداریها جزء اولین مجموعهها هستیم که برای مرکز دیتا سنتر، ساختمان مخصوص و جداگانه ساخته شده و تا آخر سال جاری این جابهجایی انجام میشود و این مرکز به ساختمان جدید میرود.
او با بیان اینکه تجهیز ساختمان دیتا سنتر هنوز باقی مانده است، افزود: مدعی هستیم که ساختمان مدنظر با درنظرگرفتن اصول و تمهیدات خاصی ساخته شده است و اگر برای هر ساختمانی در کرج مشکلی پیش آید، برای آن ساختمان اتفاقی نمیافتد. البته ساختمان پشتیبان را هم مدنظر داریم.
دهقان تأکید کرد که تا رسیدن به ریل اولیه شهر هوشمند حداقل شش ماه فاصله داریم و باید تصمیم بگیریم که فناوری را در اولویت قرار دهیم یا نه؟ راهحل بحرانهای شهری، حوزه فناوری شهری است و باید به این سمت حرکت کنیم.
دسترسی آسان به آمار و اطلاعات با نرمافزار داشبورد
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج در ادامه این گفتوگو به اجرای داشبوردهای مدیریتی اشاره و آن را تحولی نوین در حوزه فناوری و ابزاری بسیار مهم و کاربردی برشمرد و گفت: همان کاری که داشبورد در خودرو دارد و عملکرد قسمتهای مختلف خودرو را نشان میدهد، در سامانه فناوری شهرداری هم داشبوردهایی برای بررسی و تحلیل آمار و اطلاعات طراحی شده است.
دهقان در تشریح کارکرد داشبوردهای مدیریتی که با استفاده از نرمافزار «تبلو» اجرا میشوند، گفت: این داشبوردها روی سامانه عملیاتی هر بخش از سازمانها قرار میگیرد تا به همه مخاطبان، نموداری از اطلاعات و آمار و ارقام کلی را ارائه دهد. درحالحاضر در بسیاری از بخشها ازجمله سامانه 137 برای گزارشگرفتن از این سامانه و جزئیات آماری دیگر از داشبورد استفاده میشود.
او با بیان اینکه کمتر کلانشهری به چنین حوزهای وارد شده، افزود: اگر مدیری بخواهد درباره مسئلهای تصمیمگیری کند، میتواند از داشبورد و نمودارهای تحلیل اطلاعات آن استفاده و تصمیمگیری کند.
این مدیر شهری به اهمیت فراگیری و جاافتادن موضوعات الکترونیک و شهر هوشمند در میان کارکنان و شهروندان اشاره کرد و گفت: شهروندان و همکاران خودمان در شهرداری باید بدانند که همه امور از طریق سامانههای الکترونیک قابل انجام بوده و اگر مشکلی پیش آمد، هم از طریق 137 میتوانند آن را پیگیری کنند.
مراجعه به یکی از مناطق یا سازمانهای شهرداریها و پیگیریهای اداری طولانی و درگیری با مسئول مربوطه یکی از خاطرات مشترک شهروندان در شهرهای مختلف است و شاید بتوان گفت نیاز به مراجعات متعدد و نوع خدمترسانی طولانی، یکی از موارد مهم انتقاد از شهرداریهاست؛ اما در این زمانه که بسیاری از اقدامات را میتوان از راه دور و در هر ساعت شبانهروز انجام داد، آیا نمیتوان با استفاده از قابلیتهای فناوری اطلاعات (که امروزه برای قریب به اتفاق شهروندان در دسترس قرار دارد) برای کاهش مراجعات و جلوگیری از طولانیشدن روند پیگیری پرونده شهروندان استفاده کرد؟ پاسخ این سؤال مثبت است و سالهاست که شهروندان منتظر این تغییرات هستند؛ اما آیا شهرداریها هم میخواهند به سمت این مطالبه عمومی حرکت کنند و همزمان شفافیت، قابلیت اعتماد و دقت عمل در کار خودشان را هم بالا ببرند؟ باید گفت که بسیاری از شهرهای کشور پا در این مسیر گذاشتهاند و یکی از شهرهای موفق در این زمینه، کلانشهر کرج است.
محمود دهقان، رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج، ازجمله مدیرانی است که فارغ از مسئولیت و رشته تحصیلی که فناوری اطلاعات بوده، به اجرائیشدن چنین خدماتی برای مردم، در راستای تحقق شهر هوشمند و برآوردهساختن مطالبات مردمی و شفافیت عملکردها پافشاری میکند.
اتفاق خوب: توسعه زیرساختهای فناوری اطلاعات
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج به اقدامات صورتگرفته در حوزه زیرساختهای فناوری اطلاعات شهرداری اشاره کرد و گفت: بخشی از این اقدامات، مربوط به بخشهای اکتیو (سرورها، تجهیزات ذخیرهسازی، تجهیزات امنیت شبکه و...) بوده و بخشی هم در ایجاد ارتباط مناطق و سازمانها با مرکز داده بوده که درحالحاضر با عملیاتیشدن فیبر نوری محقق شده است. قبلا این ارتباط به صورت شبکه وایرلس بود و حالا با استفاده از فیبر نوری، یک شبکه یکپارچه داریم که همه ساختمانهای شهرداری (مناطق 10گانه، سازمانها، ستاد مرکز و زیرمجموعههای آنها) و همه ادارات دولتی شهرستان را با فیبر به مرکز متصل میکند.
او با بیان اینکه پروژه فیبر نوری از همان سال 94 و ابتدای حضور ایشان در فاوا مورد توجه جدیتر قرار گرفته و اواسط 98 تکمیل شده است، افزود: تمام زیرمجموعههای شهرداری که در مسیر فیبر نوری بودند، به این شبکه متصل شدهاند. یکی از مراکز مهم، ترمینال اتوبوسرانی است که به اندازه یک سازمان کاربر دارد و طبق برنامه قرار است این مجموعه را هم به فیبر نوری وصل کنیم.
دهقان یکی از مجموعههای مهم و سخت برای اتصال به شبکه فیبر نوری را سازمان آرامستانها اعلام کرد و گفت: محل این سازمان خارج از محدوده پیشبینیشده برای شبکه فیبر نوری بود؛ اما لازم بود که در شبکه قرار گیرد و این اتصال برای ما هزینه زیادی داشت.
امکان حذف فیزیکی همه پروندههای شهرسازی را داریم
دهقان با اشاره به محدود و ابتداییبودن زیرساختهای شبکهای و ارتباطی در مناطق شهرداری کرج در گذشته، افزود: قبلا امور اداری و بررسی پروندهها وقت زیادی از شهرداری را میگرفت و این شرایط در مناطق شهرداری که ارتباط رودررو با شهروندان دارند، بیشتر بود. بخش مهم کار ما، کار روی پروندههای شهرسازی بود که هزینههای زیادی در شهرداری داشت و گاهی در ثبت و ضبط این پروندهها، دوبارهکاری میشد.
او میگوید حالا این ادعا را داریم که با وجود این شبکه گسترده ایجادشده، امکان حذف فیزیکی پروندههای شهرسازی و بایگانیکردن همه آنها وجود دارد و افزود: در شرایط فعلی بررسی پروندهها به صورت الکترونیک انجام میشود و میتوان کاغذ را از پروندههای شهرسازی حذف کرد. درحالحاضر زیرساخت فنی برای پروندههای شهرسازی فراهم شده است و مکانیسم پروندهخوانی اصلاح شده و میتوان گفت اطلاعات کامل پرونده در سیستم وجود دارد و دیگر نیازی به بررسی پرونده فیزیکی و نقشهها وجود ندارد.
اصلاحاتی به نفع نیروهای اتوماسیون
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج با تأکید بر اینکه تکمیل پروندههای دیجیتال حتی از ایجاد فیبر نوری هم سختتر بوده است، گفت: معمولا نیروهای اتوماسیون در بدترین محل هر اداره و عموما زیرزمینها و با کمترین حقوق کار میکنند. در این اصلاح ساختار تلاش شد تا پروندههای دیجیتال را وارد سیستم کنیم تا فرایند کاملا الکترونیک شکل بگیرد. البته بخشی از این فرایند نرمافزاری است و بخش مهم دیگر آن اطلاعات اولیه است که باید در سیستم بارگذاری شود. برای این منظور، هم نیاز به یکپارچگی فیزیکی بود که الان اتفاق افتاده است (چراکه قبلا هر بخش شهرداری تقسیمبندی خودش را داشت) و هم یکپارچگی نرمافزارها (ازجمله سیستمهای اداری، پرسنلی، مالی و شهرسازی) که درحالحاضر کاملا یکپارچه و متمرکز است.
ادعای تحقق شهرداری مجازی در کرج
دهقان تأکید دارد که با توجه به تلاشهای انجامشده حالا میتوانیم ادعا داشته باشیم که شهرداری مجازی اتفاق افتاده است. او افزود: اگرچه کرونا و محدودیتهای آن در سال 98 و 99 بر روند کار تأثیر گذاشت؛ اما آمادگی داریم که در اولین فرصت، شهرداری مجازی را نهایی کنیم. درحالحاضر مهمترین مرحله یعنی فرایند ثبت درخواست کاملا الکترونیک انجام میشود. همچنین شفافیت و سرعت مناسب را در اموری که مستقیما مردم با شهرداری سروکار دارند، با همین سیستم الکترونیک بالا بردیم.
این مدیر شهری با اشاره به شعار «حذف یا کاهش کاغذ» و «حذف یا کاهش مراجعهکننده» تصریح کرد: الان مدعی هستیم که هر دو این شعارها محقق شده است. برای مثال درحالحاضر همه صورتوضعیتها درباره همه بخشهای عمرانی و سایر بخشها در سامانه ثبت و ارائه میشود. همچنین همه نرمافزارهایمان به بخشهای نظارتی دسترسی باز دارند و میتوان از راه دور همه آنها را کنترل کرد.
مدیریت خدمات شهر با الکترونیکشدن سیستمها
دهقان با اشاره به حجم گستردهای از خدمات که در سازمان پسماند، عمران، حملونقل و... صورت میگیرد، به مفهوم شهر هوشمند و مدیریت مجموعهها با سیستمهای الکترونیک اشاره کرد و گفت: حجم بالایی خودرو برای نظافت شهر و انتقال زباله، حملونقل و... داریم که بدون ارتباط مستقیم میتوان در سیستم هوشمند آنها را کنترل کرد. بهعنوان نمونه درباره حوزه سازمان میادین، ترازوهای غرفهها از طریق شبکه به سیستم متصل هستند و نرخ کالا، ارائه فاکتور و اطلاعات مربوط به قیمتها، میزان فروش و سایر موارد از همین طریق اعلام و کنترل میشود و بستری مناسب برای مشخصشدن میزان فروش و هزینهها در میادین مختلف است.
حوزه حملونقل هنوز محدودیتهایی برای هوشمندشدن دارد
او میگوید در حوزه حملونقل هنوز مشکلاتی برای شهرداری و ارگانهای مرتبط وجود دارد که راه اجرای کامل برنامهها را میبندد. دهقان افزود: شهرداری کرج قبلا قراردادی را با شرکت «هدی ارقام» برای مدت 15 سال منعقد کرد که بعدها با مشکل مواجه شد و در نتیجه آن، درحالحاضر با وجود تأمین زیرساخت، امکان اینکه سیستم بلیت را برای اتوبوسها کاملا الکترونیک کنیم، وجود ندارد.
او در ادامه گفت: اولین بحث در هوشمندسازی در بخش حملونقل به وسیله اتوبوس، بلیت اتوبوس است که متأسفانه کرج در این زمینه در شرایط خوبی نیست و با مشکلات زیادی دستوپنجه نرم میکند. درحالحاضر شرایطی متفاوت در هر بخش ناوگان را شاهد هستیم. یک اتوبوس پول نقد میگیرد و یک اتوبوس دستگاه الکترونیک دارد. با این شرایط و محدودیتهای قانونی که وجود دارد، امکانی برای اجرائیکردن پروژه کیف پول نداریم.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج با اشاره به اجرای طرح «کیف پول» برای اجرا در تاکسیها، گفت: متأسفانه به دلایل فنی و حقوقی و تغییر برخی قوانین بانک مرکزی و دستورالعملها، این پروژه تا الان محقق نشده است. اجرای پروژه «کیف پول» با توجه به مسئله پول خرد بین مردم و تاکسیداران و عدم استفاده از پول نقد در دوران کرونا و درنهایت تسهیل در پرداختهای الکترونیک اهمیت زیادی دارد.
دهقان در توضیح دلایل اجرانشدن این طرح گفت: بانک مرکزی در پایان سال 99 دستورالعمل جدیدی را صادر کرد که در آن دیگر اجازه استفاده از سود ناشی از رسوب پول را در اختیار شرکت حامی کیف پول قرار نمیداد. ازاینرو شرکت طرف قرارداد هم چون صرفا همین بخش برایش سودآور بود، شرایط این قرارداد را نپذیرفت. شهرداری تلاش کرد تا این قرارداد و همکاری انحصاری نباشد و بههمیندلیل به سراغ روشها و شرکتهای دیگری رفتیم و درحالحاضر در حال مذاکره با برخی بانکها ازجمله بانک شهر و بانک پارسیان هستیم.
او افزود: طبعا برای شهروندان بهتر است که در استفاده از نرمافزارهای پرداخت پول اختیار و حق انتخاب داشته باشند و بتوانند از همه اپلیکیشنهای پرداخت، کرایه تاکسی را پرداخت کنند. درحالحاضر با دو شرکت در حال مذاکره هستیم و اگر به مشکل برخورد نکنیم و مجوز لازم را دریافت کنیم، این پروژه تا پایان دوره پنجم مدیریت شهری شروع میشود.
دهقان یادآور شد که سامانه «شاتوت» متعلق به بانک شهر و «تاپ» متعلق به بانک پارسیان در میان بانکهای مذاکرهکننده برای «کیف پول» هستند و امیدواریم با یکی از این دو به نتیجه برسیم.
اثرگذاری چراغهای هوشمند بر کاهش ترافیک
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج یکی دیگر از حوزههای اثرگذاری این سازمان در حوزه ترافیک را چراغهای هوشمند اعلام کرد و گفت: با اجرای چراغهای هوشمند در شهر کرج 20 تا 30 درصد از ترافیک این تقاطعها کاهش یافت.
او با اشاره به فعالیت سه تا چهار چراغ هوشمند در شهر کرج، گفت: همچنین تهیه نرمافزار دوربینهای نظارتی و شناسایی پلاک خودروها در محدوده طرح ترافیک ازجمله اقدامات فاوا بوده است. ما درباره اینکه طرح ترافیک صبح یا عصر باشد، تصمیمگیر نیستیم؛ اما بستر و زیرساخت این برنامهها را به لحاظ فنی آماده کردهایم و دوربینها را در هر جای شهر بخواهیم نصب میکنیم. ضمن اینکه باید یادآوری کنم درحالحاضر، چراغهای هوشمند علاوه بر کرج تنها در چند شهر اصفهان، مشهد و تهران اجرائی شده است.
استعلام بانکی در لحظه، استعلام دفاتر اسناد رسمی روی هوا
دهقان به همکاری و ارائه خدمات مشترک با ارگانهای دولتی دیگر اشاره کرد و گفت: به طور کلی سیاست کشور این است که خدمات شهری، از طریق پرتال یا دفاتر پیشخوان انجام شود. یکی از مهمترین موضوعات درگیر شهرداری و سازمانهای دیگر استعلامات است که باید در بستر شبکه دولتی ایجاد شود. طبق قاعده باید همه دستگاههای دولتی به این سامانه وصل شوند و استعلام هم به همین شکل انجام شود؛ اما این اتفاق نیفتاد.
او با تأکید بر اینکه دو استعلام بانکها و دفاتر اسناد رسمی جزء بیشترین موارد استعلام و بیشترین موارد تقاضا از شهرداریها است، افزود: پس از رایزنی طولانی با بانکها در نهایت موافقتشان را به دست آوردیم و الان بیش از دو سال است تمام شعب بانکها، هر استعلامی از شهرداری داشته باشند، در سامانه شهرداری اعلام و استعلام میکنند. اسناد مربوط به استعلام در کوتاهترین زمان ممکن بارگذاری میشود. استعلام بانک بیش از 30 درصد مراجعات به شهرداری را تشکیل میدهد که خوشبختانه با این کار تسهیل شد.
این مدیر شهری به سخت و پیچیدهشدن کار درباره استعلام دفاتر اسناد رسمی اشاره کرد و گفت: از آنجایی که این دفاتر زیرمجموعه ثبت اسناد و قوه قضائیه بوده و محدودیتهای خاص خود را دارند، این روند کار در این مسیر را سخت و پیچیده کرده است. این در حالی است که استعلام این دفاتر از شهرداریها بسیار زیاد و زمانبر است. البته در بخشهای دیگر دولت نظیر تأمین اجتماعی هم با محدودیت روبهرو هستیم.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج در ادامه گفت: تعداد پروندههای مربوط به تأمین اجتماعی هم زیاد است؛ اما امکان ارتباط سیستمی فراهم نشده است. قاعدتا دولت باید پای این کار میآمد و استانداری استان بهعنوان نماینده دولت برای این کار وقت میگذاشت؛ اما توجهی نکردند.
دهقان میگوید در حوزه فناوری اطلاعات در سازمانها زمان زیادی را صرف نکردهایم؛ چراکه از لحاظ نیروی انسانی و بودجه در مضیقه هستیم و افزود: تاکنون 10 میلیارد بدهی به پیمانکاران داریم و این در حالی است که تنها 60 درصد از بودجه عمرانی سال گذشته پرداخت شده است.
شهر هوشمند نیاز به زیرساخت دارد
دهقان با تأکید بر اینکه مسئله شهر هوشمند موضوعی کاملا پویاست، افزود: شهر هوشمند زیرساخت میخواهد و ما ادعا میکنیم که درحالحاضر این زیرساخت در شهر کرج وجود دارد و باقی موضوعات به همراهی و توجه ارگانهای مختلف مربوط میشود. درحالحاضر زیرساختهای خوبی در دوربین ثبت سرعت، چراغهای راهنما و هوشمند و سیستمهای داخل شهرداری ایجاد شده که رضایت شهروندان را در پی داشته است.
تابآوری سیستمها بالا رفته است
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج در پاسخ به این سؤال که آنچه شبکه هوشمند معرفی میشود تا چه اندازه امنیت و ایمنی در مقابل حوادث و خرابکاریها را دارد، گفت: تابآوری این سیستم در شرایط مطلوبی است و اگر یک مسیر قطع شود، این امکان وجود دارد که از مسیر دیگری سرویس دریافت کنند. میتوان گفت که در بین شهرداریها جزء اولین مجموعهها هستیم که برای مرکز دیتا سنتر، ساختمان مخصوص و جداگانه ساخته شده و تا آخر سال جاری این جابهجایی انجام میشود و این مرکز به ساختمان جدید میرود.
او با بیان اینکه تجهیز ساختمان دیتا سنتر هنوز باقی مانده است، افزود: مدعی هستیم که ساختمان مدنظر با درنظرگرفتن اصول و تمهیدات خاصی ساخته شده است و اگر برای هر ساختمانی در کرج مشکلی پیش آید، برای آن ساختمان اتفاقی نمیافتد. البته ساختمان پشتیبان را هم مدنظر داریم.
دهقان تأکید کرد که تا رسیدن به ریل اولیه شهر هوشمند حداقل شش ماه فاصله داریم و باید تصمیم بگیریم که فناوری را در اولویت قرار دهیم یا نه؟ راهحل بحرانهای شهری، حوزه فناوری شهری است و باید به این سمت حرکت کنیم.
دسترسی آسان به آمار و اطلاعات با نرمافزار داشبورد
رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری کرج در ادامه این گفتوگو به اجرای داشبوردهای مدیریتی اشاره و آن را تحولی نوین در حوزه فناوری و ابزاری بسیار مهم و کاربردی برشمرد و گفت: همان کاری که داشبورد در خودرو دارد و عملکرد قسمتهای مختلف خودرو را نشان میدهد، در سامانه فناوری شهرداری هم داشبوردهایی برای بررسی و تحلیل آمار و اطلاعات طراحی شده است.
دهقان در تشریح کارکرد داشبوردهای مدیریتی که با استفاده از نرمافزار «تبلو» اجرا میشوند، گفت: این داشبوردها روی سامانه عملیاتی هر بخش از سازمانها قرار میگیرد تا به همه مخاطبان، نموداری از اطلاعات و آمار و ارقام کلی را ارائه دهد. درحالحاضر در بسیاری از بخشها ازجمله سامانه 137 برای گزارشگرفتن از این سامانه و جزئیات آماری دیگر از داشبورد استفاده میشود.
او با بیان اینکه کمتر کلانشهری به چنین حوزهای وارد شده، افزود: اگر مدیری بخواهد درباره مسئلهای تصمیمگیری کند، میتواند از داشبورد و نمودارهای تحلیل اطلاعات آن استفاده و تصمیمگیری کند.
این مدیر شهری به اهمیت فراگیری و جاافتادن موضوعات الکترونیک و شهر هوشمند در میان کارکنان و شهروندان اشاره کرد و گفت: شهروندان و همکاران خودمان در شهرداری باید بدانند که همه امور از طریق سامانههای الکترونیک قابل انجام بوده و اگر مشکلی پیش آمد، هم از طریق 137 میتوانند آن را پیگیری کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.